阿尔基诺奥斯馈赠礼物与奥德修斯启程｜《奥德赛》§13.1-13.75（荷马）希腊语原文与中文翻译

ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ,

他这样说着，众人便都静静地默不作声，

κηληθμῷ δʼ ἔσχοντο κατὰ μέγαρα σκιόεντα.

在阴凉的大厅里，他们都被他的话语所陶醉。

τὸν δʼ αὖτʼ Ἀλκίνοος ἀπαμείβετο φώνησέν τε·

阿尔基诺奥斯接着回答，开口对他说道：

ὦ Ὀδυσεῦ, ἐπεὶ ἵκευ ἐμὸν ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ,

“奥德修斯啊，既然你已来到了我这青铜奠基、

ὑψερεφές, τῷ σʼ οὔ τι παλιμπλαγχθέντα γʼ ὀΐω¹

高耸屋顶的居所，我想你绝不会再迷失方向、

ἂψ ἀπονοστήσειν, εἰ καὶ μάλα πολλὰ πέπονθας.

返回故土，哪怕你曾遭受过极多的苦难。

ὑμέων δʼ ἀνδρὶ ἑκάστῳ ἐφιέμενος τάδε εἴρω,

我向你们中的每一个人嘱托，并这样说道，

ὅσσοι ἐνὶ μεγάροισι γερούσιον αἴθοπα οἶνον

凡是在我的大厅里，饮用长老之闪亮葡萄酒、

αἰεὶ πίνετʼ ἐμοῖσιν, ἀκουάζεσθε δʼ ἀοιδοῦ.

倾听歌者歌唱的众人啊。

εἵματα μὲν δὴ ξείνῳ ἐϋξέστῃ ἐνὶ χηλῷ

如今，给客人的衣物已放在精美的箱子里，

κεῖται καὶ χρυσὸς πολυδαίδαλος ἄλλα τε πάντα

还有精雕细琢的金饰，以及其他所有

δῶρʼ, ὅσα Φαιήκων βουληφόροι ἐνθάδʼ ἔνεικαν·

斐阿基亚人的议事长们带到这里的礼物。

ἀλλʼ ἄγε οἱ δῶμεν τρίποδα μέγαν ἠδὲ λέβητα

但来吧，让我们送他一尊大鼎和一口大锅，

ἀνδρακάς· ἡμεῖς δʼ αὖτε ἀγειρόμενοι κατὰ δῆμον

人各一份；而我们随后会在民众中收税，

τισόμεθʼ²· ἀργαλέον γὰρ ἕνα προικὸς χαρίσασθαι.

弥补我们的损失，因为个人无偿赠送如此重礼实在难以承受。”

ὣς ἔφατʼ Ἀλκίνοος, τοῖσιν δʼ ἐπιὴνδανε μῦθος.

阿尔基诺奥斯这样说着，他的话得到了众人的赞同。

οἱ μὲν κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος,

他们各自回到家中，准备安歇；

ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,

待到清晨，那玫瑰色手指的黎明女神现身时，

νῆάδʼ ἐπεσσεύοντο, φέρον δʼ εὐήνορα χαλκόν.

他们急忙奔向船只，带来了令人欣羡的青铜器。

καὶ τὰ μὲν εὖ κατέθηχʼ ἱερὸν μένος Ἀλκινόοιο,

阿尔基诺奥斯尊贵的王者亲自把这些器物稳妥地安置，

αὐτὸς ἰὼν διὰ νηὸς ὑπὸ ζυγά, μή τινʼ ἑταίρων

他亲自穿过船舱，置于坐板之下，免得同伴们

βλάπτοι ἐλαυνόντων, ὁπότε σπερχοίατʼ ἐρετμοῖς.

奋力划桨、催动船只时受到阻碍。

οἱ δʼ εἰς Ἀλκινόοιο κίον καὶ δαῖτʼ ἀλέγυνον.

随后他们走向阿尔基诺奥斯的宫殿，准备宴会。

τοῖσι δὲ βοῦν ἱέρευσʼ ἱερὸν μένος Ἀλκινόοιο

阿尔基诺奥斯尊贵的王者为他们宰杀了一头牛，

Ζηνὶ κελαινεφέϊ Κρονίδῃ, ὃς πᾶσιν ἀνάσσει.

献给那统领万物的克罗诺斯之子、黑云缭绕的宙斯。

μῆρα δὲ κήαντες δαίνυντʼ ἐρικυδέα δαῖτα

他们烧完牛腿骨后，便享用着丰盛无比的佳肴，

τερπόμενοι· μετὰ δέ σφιν ἐμέλπετο θεῖος ἀοιδός,

尽情欢乐；神圣的歌者，

Δημόδοκος, λαοῖσι τετιμένος. αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

受人们尊崇的德莫多科斯在他们中间歌唱。然而奥德修斯

πολλὰ πρὸς ἠέλιον κεφαλὴν τρέπε παμφανόωντα,

频频将头转向那光芒万丈的太阳，

δῦναι ἐπειγόμενος· δὴ γὰρ μενέαινε νέεσθαι.

急盼它落下，因他已然归心似箭。

ὡς δʼ ὅτʼ ἀνὴρ δόρποιο λιλαίεται, ᾧ τε πανῆμαρ

恰如一个人渴望着晚餐，他整天让两头暗褐色的牛

νειὸν ἀνʼ ἕλκητον βόε οἴνοπε πηκτὸν ἄροτρον·

在休耕地上拖着坚固的犁铧；

ἀσπασίως δʼ ἄρα τῷ κατέδυ φάος ἠελίοιο

对他而言，太阳落山是一件令人欣喜的事，

δόρπον ἐποίχεσθαι, βλάβεται δέ τε γούνατʼ ἰόντι³·

他终于可以去吃晚餐，尽管走起路来双膝颤抖、精疲力竭；

ὣς Ὀδυσῆʼ ἀσπαστὸν ἔδυ φάος ἠελίοιο.

奥德修斯就是这样，无比欣喜地迎来了太阳的落下。

αἶψα δὲ Φαιήκεσσι φιληρέτμοισι μετηύδα,

他随即对热爱划桨的斐阿基亚人说话，

Ἀλκινόῳ δὲ μάλιστα πιφαυσκόμενος φάτο μῦθον·

特别向阿尔基诺奥斯表明心意，说道：

Ἀλκίνοε κρεῖον, πάντων ἀριδείκετε λαῶν,

“尊贵的阿尔基诺奥斯，在万民中最为杰出的主宰啊，

πέμπετέ με σπείσαντες ἀπήμονα, χαίρετε δʼ αὐτοί·

请在奠酒之后，将我平安地送走，愿你们自己也安康如意；

ἤδη γὰρ τετέλεσται ἅ μοι φίλος ἤθελε θυμός,

因为我心中所渴望的一切，如今均已圆满达成——

πομπὴ καὶ φίλα δῶρα, τά μοι θεοὶ Οὐρανίωνες

送行和珍贵礼品。愿那天上的众神

ὄλβια ποιήσειαν· ἀμύμονα δʼ οἴκοι ἄκοιτιν

使这些礼物给我带来福祉；愿我安然返乡后，

νοστήσας εὕροιμι σὺν ἀρτεμέεσσι φίλοισιν.

能与安康的亲友们重聚，见到我那无瑕的妻子。

ὑμεῖς δʼ αὖθι μένοντες ἐϋφραίνοιτε γυναῖκας

愿留在这里的你们，也常使你们的结发妻子

κουριδίας καὶ τέκνα· θεοὶ δʼ ἀρετὴν ὀπάσειαν

和孩子们欢欣；愿诸神赐予你们种种美德，

παντοίην, καὶ μή τι κακὸν μεταδήμιον εἴη.

愿民中永无灾殃发生。”

ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐπῄνεον ἠδʼ ἐκέλευον

他这样说着，众人便齐声赞成，并敦促

πεμπέμεναι τὸν ξεῖνον, ἐπεὶ κατὰ μοῖραν ἔειπεν.

送行这位客人，因他的话合情合理。

καὶ τότε κήρυκα προσέφη μένος Ἀλκινόοιο·

那时，阿尔基诺奥斯尊贵的王者对传令官说道：

Ποντόνοε, κρητῆρα κερασσάμενος μέθυ νεῖμον

“蓬托诺奥斯啊，调好大杯中的酒，分给

πᾶσιν ἀνὰ μέγαρον, ὄφρʼ εὐξάμενοι Διὶ πατρὶ

大厅里的所有人，以便我们向父神宙斯祈祷后，

τὸν ξεῖνον πέμπωμεν ἑὴν ἐς πατρίδα γαῖαν.

好送这位客人回到他自己的祖国土地。”

ὣς φάτο, Ποντόνοος δὲ μελίφρονα οἶνον ἐκίρνα,

他这样说着，蓬托诺奥斯便调好了甘醇的葡萄酒，

νώμησεν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπισταδόν· οἱ δὲ θεοῖσιν

依次分送给众人；而他们则向

ἔσπεισαν μακάρεσσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,

掌管广阔天空的福乐诸神奠酒，

αὐτόθεν ἐξ ἑδρέων. ἀνὰ δʼ ἵστατο δῖος Ὀδυσσεύς,

就在他们各自的座位上。高贵的奥德修斯站起身来，

Ἀρήτῃ δʼ ἐν χειρὶ τίθει δέπας ἀμφικύπελλον,

将一只双耳杯放入阿雷特的手中，

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

对她开口，吐出了羽翼般的话语：

χαῖρέ μοι, ὦ βασίλεια, διαμπερές, εἰς ὅ κε γῆρας

“祝你安康，王后啊，愿你永享幸福，直到老年

ἔλθῃ καὶ θάνατος, τά τʼ ἐπʼ ἀνθρώποισι πέλονται.

与死亡降临，那是人类不可避免的命运。

αὐτὰρ ἐγὼ νέομαι· σὺ δὲ τέρπεο τῷδʼ ἐνὶ οἴκῳ

如今我要回去了；愿你在这宫殿里，

παισί τε καὶ λαοῖσι καὶ Ἀλκινόῳ βασιλῆϊ.

与孩子们、臣民以及阿尔基诺奥斯国王一同欢欣。”

ὣς εἰπὼν ὑπὲρ οὐδὸν ἐβήσετο δῖος Ὀδυσσεύς,

说完，高贵的奥德修斯跨过了门槛；

τῷ δʼ ἅμα κήρυκα προΐει μένος Ἀλκινόοιο,

阿尔基诺奥斯尊贵的王者派出一名传令官跟随他，

ἡγεῖσθαι ἐπὶ νῆα θοὴν καὶ θῖνα θαλάσσης·

引领他走向飞快的船只和大海的沙滩。

Ἀρήτη δʼ ἄρα οἱ δμῳὰς ἅμʼ ἔπεμπε γυναῖκας,

阿雷特则打发女仆随他同行，

τὴν μὲν φᾶρος ἔχουσαν ἐϋπλυνὲς ἠδὲ χιτῶνα,

其中一人捧着洗涤干净的外套和内衣，

τὴν δʼ ἑτέρην χηλὸν πυκινὴν ἅμʼ ὄπασσε κομίζειν·

另一人由她吩咐搬运结实的箱子；

ἡ δʼ ἄλλη σῖτόν τʼ ἔφερεν καὶ οἶνον ἐρυθρόν.

还有一人则携带着食物和红葡萄酒。

αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλυθον ἠδὲ θάλασσαν,

当他们来到船边和海滨，

αἶψα τά γʼ ἐν νηῒ γλαφυρῇ πομπῆες ἀγαυοὶ

那些高贵的送行者随即将这些东西接过去，

δεξάμενοι κατέθεντο, πόσιν καὶ βρῶσιν ἅπασαν·

安放在凹陷的船内，包括所有的食物和饮料；

κὰδ δʼ ἄρʼ Ὀδυσσῆϊ στόρεσαν ῥῆγός τε λίνον τε

接着，他们在凹陷船只的船尾甲板上，

νηὸς ἐπʼ ἰκριόφιν γλαφυρῆς, ἵνα νήγρετον εὕδοι,

为奥德修斯铺好毯子和细麻布，好让他沉沉入睡，

πρυμνῆς· ἂν δὲ καὶ αὐτὸς ἐβήσετο καὶ κατέλεκτο

就在船尾。而他自己也登船躺下了。

语法注3 条

13.5τῷ σʼ οὔ τι παλιμπλαγχθέντα γʼ ὀΐω
结构为“因此（τῷ），我以为（ὀΐω）你（σε）决不会再次迷途（παλιμπλαγχθέντα）［而归国］”。τῷ 是指示代词的与格，用作副词，表示“因此”，以此回应前文的 ἐπεὶ 从句。παλιμπλαγχθέντα 是分词，修饰不定式 ἀπονοστήσειν 的对格主语 σʼ（σε）。
13.14ἀγειρόμενοι κατὰ δῆμον τισόμεθʼ
意为“我们在民众中募集（ἀγειρόμενοι κατὰ δῆμον），来弥补我们自己的损失（τισόμεθʼ）”。这里的 τισόμεθʼ 使用了中动语态，表示让自己得到补偿或偿还，而非采取报复。
13.34βλάβεται δέ τε γούνατʼ ἰόντι
意为“在回去的人（ἰόντι，与格分词）行进时，他的双膝因疲辈而颤抖/受阻（βλάβεται）”。这里的 βλάβεται 表示在漫长的一天劳动后因疲惫而“受损”或“活动受阻”。ἰόντι 是利益或相关的与格，起代词性作用（“对于行进中的他而言”）。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:13.1-13.75