驶经斯库拉与卡律布迪斯及同伴罹难｜《奥德赛》§12.192-12.257（荷马）希腊语原文与中文翻译

ὣς φάσαν ἱεῖσαι ὄπα κάλλιμον· αὐτὰρ ἐμὸν κῆρ

她们发出优美的歌声这般唱着；而我的内心

ἤθελʼ ἀκουέμεναι, λῦσαί τʼ ἐκέλευον ἑταίρους

渴望倾听，我摆动双眉示意

ὀφρύσι νευστάζων¹· οἱ δὲ προπεσόντες ἔρεσσον.

命令伙伴们将我解开；但他们则躬身向前用力划桨。

αὐτίκα δʼ ἀνστάντες Περιμήδης Εὐρύλοχός τε

佩里梅德斯与欧律洛科斯随即站起身来，

πλείοσί μʼ ἐν δεσμοῖσι δέον μᾶλλόν τε πίεζον.

用更多的绳索将我捆绑，并更加紧紧地勒住。

αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τάς γε παρήλασαν, οὐδʼ ἔτʼ ἔπειτα

但当我们驶过她们，此后便再也

φθογγῆς Σειρήνων ἠκούομεν οὐδέ τʼ ἀοιδῆς,

听不到塞壬的声音与她们的歌声时，

αἶψʼ ἀπὸ κηρὸν ἕλοντο ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι,

我那忠诚的伙伴们立时取出了我涂在他们耳中的蜜蜡，

ὅν σφιν ἐπʼ ὠσὶν ἄλειψʼ, ἐμέ τʼ ἐκ δεσμῶν ἀνέλυσαν.

并将我从绳索中解脱出来。

ἀλλʼ ὅτε δὴ τὴν νῆσον ἐλείπομεν, αὐτίκʼ ἔπειτα

然而，我们刚一离开那座岛屿，紧接着

καπνὸν καὶ μέγα κῦμα ἴδον καὶ δοῦπον ἄκουσα.

我便看见了浓烟与滔天巨浪，并听到了轰鸣巨响。

τῶν δʼ ἄρα δεισάντων² ἐκ χειρῶν ἔπτατʼ ἐρετμά,

伙伴们惊恐万分，桨从他们手中滑落，

βόμβησαν δʼ ἄρα πάντα κατὰ ῥόον· ἔσχετο δʼ αὐτοῦ

在奔腾的急流中纷纷发出落水声；而船只

νηῦς, ἐπεὶ οὐκέτʼ ἐρετμὰ προήκεα χερσὶν ἔπειγον.

停滞不前，因为他们不再用双手奋力划动那削尖的桨。

αὐτὰρ ἐγὼ διὰ νηὸς ἰὼν ὤτρυνον ἑταίρους

而我则在船舱中走动，来到每个人身旁，

μειλιχίοις ἐπέεσσι παρασταδὸν ἄνδρα ἕκαστον·

用温和的话语鼓励着每一位伙伴：

ὦ φίλοι, οὐ γάρ πώ τι κακῶν ἀδαήμονές εἰμεν·

“朋友们啊，我们并非不曾经历过灾祸；

οὐ μὲν δὴ τόδε μεῖζον ἕπει κακόν³, ἢ ὅτε Κύκλωψ

眼前的灾祸绝不比独眼巨人用他那强横的暴力

εἴλει ἐνὶ σπῆι γλαφυρῷ κρατερῆφι βίηφιν·

将我们困在深邃洞穴里时更为巨大。

ἀλλὰ καὶ ἔνθεν ἐμῇ ἀρετῇ, βουλῇ τε νόῳ τε,

然而，凭着我的勇气、谋略与智慧，我们甚至

ἐκφύγομεν, καί που τῶνδε μνήσεσθαι ὀίω.

从那里逃脱了。我想我们终有一天也会记起眼前的这一切。

νῦν δʼ ἄγεθʼ, ὡς ἂν ἐγὼ εἴπω, πειθώμεθα πάντες.

现在，来吧，正如我所说的那样，我们大家都要听从。

ὑμεῖς μὲν κώπῃσιν ἁλὸς ῥηγμῖνα βαθεῖαν

你们坐在桨座上，

τύπτετε κληίδεσσιν ἐφήμενοι, αἴ κέ ποθι Ζεὺς

用桨拍打海面上破碎的深澜，且看宙斯是否

δώῃ τόνδε γʼ ὄλεθρον ὑπεκφυγέειν καὶ ἀλύξαι·

会恩赐我们逃脱这场毁灭并避开灾难。

σοὶ δέ, κυβερνῆθʼ, ὧδʼ ἐπιτέλλομαι· ἀλλʼ ἐνὶ θυμῷ

而你，舵手，我如此命令你：你要将此牢记在心，

βάλλευ, ἐπεὶ νηὸς γλαφυρῆς οἰήια νωμᾷς.

因为你操纵着我们这艘深船的舵柄。

τούτου μὲν καπνοῦ καὶ κύματος ἐκτὸς⁴ ἔεργε

你要让船只避开那片浓烟与波涛，

νῆα, σὺ δὲ σκοπέλου ἐπιμαίεο, μή σε λάθῃσι

并紧贴着岩壁行驶，免得船只在你毫无察觉时

κεῖσʼ ἐξορμήσασα καὶ ἐς κακὸν ἄμμε βάλῃσθα.

冲向那一侧，从而将我们带入深渊。”

ὣς ἐφάμην, οἱ δʼ ὦκα ἐμοῖς ἐπέεσσι πίθοντο.

我这样说，他们便迅速顺从了我的言语。

Σκύλλην δʼ οὐκέτʼ ἐμυθεόμην, ἄπρηκτον ἀνίην,

但我没有再提及斯库拉，那是一场无法挽回的灾难，

μή πώς μοι δείσαντες ἀπολλήξειαν ἑταῖροι

免得伙伴们心生恐惧而停止

εἰρεσίης, ἐντὸς δὲ πυκάζοιεν σφέας αὐτούς.

划桨，并躲藏在船舱深处。

καὶ τότε δὴ Κίρκης μὲν ἐφημοσύνης ἀλεγεινῆς

就在那时，我忘记了基尔克那严厉的叮嘱，

λανθανόμην, ἐπεὶ οὔ τί μʼ ἀνώγει θωρήσσεσθαι·

因她曾告诫我绝不要穿戴盔甲；

αὐτὰρ ἐγὼ καταδὺς κλυτὰ τεύχεα καὶ δύο δοῦρε

但我却穿上了著名的防具，双手握住两支长枪，

μάκρʼ ἐν χερσὶν ἑλὼν εἰς ἴκρια νηὸς ἔβαινον

登上了船首的甲板；

πρῴρης· ἔνθεν γάρ μιν ἐδέγμην πρῶτα φανεῖσθαι

因为我正预料那岩石上的斯库拉会最先从那里现身，

Σκύλλην πετραίην, ἥ μοι φέρε πῆμʼ ἑτάροισιν.

她将给我和伙伴们带来灾难。

οὐδέ πῃ ἀθρῆσαι δυνάμην, ἔκαμον δέ μοι ὄσσε

然而我无法在任何地方窥见她，我那

πάντῃ παπταίνοντι πρὸς ἠεροειδέα πέτρην.

朝向昏暗岩壁四下张望的双眼也已疲惫不堪。

ἡμεῖς μὲν στεινωπὸν ἀνεπλέομεν γοόωντες·

我们流着泪驾船驶入狭窄的水道；

ἔνθεν μὲν Σκύλλη, ἑτέρωθι δὲ δῖα Χάρυβδις

一侧是斯库拉，另一侧则是神圣的卡律布迪斯，

δεινὸν ἀνερροίβδησε θαλάσσης ἁλμυρὸν ὕδωρ.

她正以恐怖之势吸入咸咸的海水。

ἦ τοι ὅτʼ ἐξεμέσειε, λέβης ὣς ἐν πυρὶ πολλῷ

确实，当她将水吐出时，犹如大火上的锅炉，

πᾶσʼ ἀναμορμύρεσκε κυκωμένη, ὑψόσε δʼ ἄχνη

整片海域都沸腾翻卷，而浪花飞溅，

ἄκροισι σκοπέλοισιν ἐπʼ ἀμφοτέροισιν ἔπιπτεν·

直直落入两侧岩壁的顶端。

ἀλλʼ ὅτʼ ἀναβρόξειε θαλάσσης ἁλμυρὸν ὕδωρ,

但当她吞噬咸咸的海水时，

πᾶσʼ ἔντοσθε φάνεσκε κυκωμένη, ἀμφὶ δὲ πέτρη

内部翻腾的景象尽数显露，周围的岩石

δεινὸν ἐβεβρύχει, ὑπένερθε δὲ γαῖα φάνεσκε

发出可怕的咆哮，而在下方，露出了

ψάμμῳ κυανέη· τοὺς δὲ χλωρὸν δέος ᾕρει.

带有青黑泥沙的海底。苍白的恐惧攫住了伙伴们。

ἡμεῖς μὲν πρὸς τὴν ἴδομεν δείσαντες ὄλεθρον·

我们害怕毁灭，目不转睛地望着她。

τόφρα δέ μοι Σκύλλη γλαφυρῆς ἐκ νηὸς ἑταίρους

而在此期间，斯库拉从我们深邃的船上，

ἓξ ἕλεθʼ, οἳ χερσίν τε βίηφί τε φέρτατοι ἦσαν.

掳走了六位在臂力与体力上最为出众的同伴。

σκεψάμενος δʼ ἐς νῆα θοὴν ἅμα καὶ μεθʼ ἑταίρους

当我将目光投向疾驰的船只，同时寻找伙伴时，

ἤδη τῶν ἐνόησα πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν

我已看见他们的手脚在上方

ὑψόσʼ ἀειρομένων· ἐμὲ δὲ φθέγγοντο καλεῦντες

高高扬起；他们悲痛欲绝，口中呼喊着我的名字，

ἐξονομακλήδην, τότε γʼ ὕστατον, ἀχνύμενοι κῆρ.

那是在当时，最后一次的呼喊。

ὡς δʼ ὅτʼ ἐπὶ προβόλῳ⁵ ἁλιεὺς περιμήκεϊ ῥάβδῳ

正如渔夫在突出的岩石上，用长长的钓竿，

ἰχθύσι τοῖς ὀλίγοισι δόλον κατὰ εἴδατα βάλλων

向小鱼投下包裹着诱饵的欺骗，

ἐς πόντον προΐησι βοὸς κέρας ἀγραύλοιο,

将野牛角制成的套筒投入海中，

ἀσπαίροντα δʼ ἔπειτα λαβὼν ἔρριψε θύραζε,

随后提起挣扎的鱼，将它甩在岸上，

ὣς οἵ γʼ ἀσπαίροντες ἀείροντο προτὶ πέτρας·

他们就这样挣扎着被拎向岩壁；

αὐτοῦ δʼ εἰνὶ θύρῃσι κατήσθιε κεκληγῶτας

就在她那洞口，她吞食着那些大声哀号、

χεῖρας ἐμοὶ ὀρέγοντας ἐν αἰνῇ δηιοτῆτι·

并在残酷的死斗中向我伸出双手的同伴。

语法注5 条

12.194ὀφρύσι νευστάζων
分词 νευστάζων（点头、示意）伴随工具与格 ὀφρύσι（用双眉），描绘出奥德修斯向因耳塞而听不见声音的同伴们通过视觉手势传达命令的情景。
12.203τῶν δʼ ἄρα δεισάντων
属格绝对（genitive absolute）结构。代词 τῶν 指代伙伴们，其后主句动词 ἔπτατο（πέτομαι 的直陈式不定过去时第三人称单数）的主语是中性复数名词 ἐρετμά（桨），因而动词使用单数形式。
12.209οὐ μὲν δὴ τόδε μεῖζον ἕπει κακόν
比较级 μεῖζον 与 ἤ（比……）形成呼应，表示比较。结合否定小词 οὐ μὲν δή，构成强烈的断言：“眼前的灾祸绝不比独眼巨人……时更为巨大”。
12.219τούτου μὲν καπνοῦ καὶ κύματος ἐκτὸς
介词性副词 ἐκτός（在外、远离）支配属格 τούτου καπνοῦ καὶ κύματος。与命令式动词 ἔεργε（使隔离、使避开）结合，构成命令舵手将船只驶离危险地带的句式。
12.251ὡς δʼ ὅτʼ ἐπὶ προβόλῳ
荷马式比喻（Homeric simile）的经典引入。该长比喻自 251 行一直延续至 254 行，并在 255 行通过 ὣς οἵ γʼ（就像那样，他们……）回归主干叙事（被比喻部分），展示了史诗独特的结构特征。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:12.192-12.257