与阿伽门农亡灵的会面及其惨死的回忆｜《奥德赛》§11.358-11.427（荷马）希腊语原文与中文翻译

καὶ κε τὸ βουλοίμην, καί κεν πολὺ κέρδιον εἴη,

我也确实愿意如此，而且那也将会有益得多，

πλειοτέρῃ σὺν χειρὶ φίλην ἐς πατρίδʼ ἱκέσθαι·

带着更丰厚的财宝回到我可爱的祖国。

καί κʼ αἰδοιότερος καὶ φίλτερος ἀνδράσιν εἴην

这样，我将会受到所有人的更多敬重和爱戴，

πᾶσιν, ὅσοι μʼ Ἰθάκηνδε ἰδοίατο νοστήσαντα.

凡是看到我回到伊萨卡的人都会如此。

τὸν δʼ αὖτʼ Ἀλκίνοος ἀπαμείβετο φώνησέν τε·

阿尔基诺斯轮到他回答并开口说道：

ὦ Ὀδυσεῦ, τὸ μὲν¹ οὔ τί σʼ ἐίσκομεν εἰσορόωντες,

“噢，奥德修斯，我们看着你，绝不认为你是

ἠπεροπῆά τʼ ἔμεν καὶ ἐπίκλοπον, οἷά τε πολλοὺς

一个骗子或小偷，就像那黑色的土地

βόσκει γαῖα μέλαινα πολυσπερέας ἀνθρώπους,

在广泛散布的人类中大量滋养的那些人一样，

ψεύδεά τʼ ἀρτύνοντας ὅθεν κέ τις οὐδὲ ἴδοιτο·

他们编造那些让人无法看穿的谎言。

σοὶ δʼ ἔπι μὲν μορφὴ ἐπέων, ἔνι δὲ φρένες ἐσθλαί.

但在你身上有言辞的美妙，内里有高尚的心智。

μῦθον δʼ ὡς ὅτʼ ἀοιδὸς ἐπισταμένως κατέλεξας,

你像歌者一样巧妙地叙述了你的故事，

πάντων τʼ Ἀργείων σέο τʼ αὐτοῦ κήδεα λυγρά.

甚至所有阿耳戈斯人以及你自己的悲惨痛苦。

ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,

不过来吧，请告诉我这件事并准确地陈述，

εἴ τινας ἀντιθέων ἑτάρων ἴδες, οἵ τοι ἅμʼ αὐτῷ

你是否见到了你那些神一般的同伴，他们和你一起

Ἴλιον εἰς ἅμʼ ἕποντο καὶ αὐτοῦ πότμον ἐπέσπον.

前往伊利翁，并在那里遭遇了他们的宿命。

νὺξ δʼ ἥδε μάλα μακρή, ἀθέσφατος· οὐδέ πω ὥρη

而这夜色正长，无边无际；还不到

εὕδειν ἐν μεγάρῳ, σὺ δέ μοι λέγε θέσκελα ἔργα.

在大殿中安歇的时候；请继续向我讲述那些神奇的事迹。

καί κεν ἐς ἠῶ δῖαν ἀνασχοίμην, ὅτε μοι σὺ

我甚至能坚持到神圣的黎明，只要你

τλαίης ἐν μεγάρῳ τὰ σὰ κήδεα μυθήσασθαι.

愿意在大殿中向我诉说你的痛苦。”

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

足智多谋的奥德修斯回答他并说道：

Ἀλκίνοε κρεῖον, πάντων ἀριδείκετε λαῶν,

“阿尔基诺斯王啊，万民中最杰出的领袖，

ὥρη μὲν πολέων μύθων, ὥρη δὲ καὶ ὕπνου·

有讲述许多话语的时候，也有安歇的时候。

εἰ δʼ ἔτʼ ἀκουέμεναί γε λιλαίεαι, οὐκ ἂν ἐγώ γε

但如果您仍渴望听下去，我

τούτων² σοι φθονέοιμι καὶ οἰκτρότερʼ ἄλλʼ ἀγορεύειν,

绝不会吝惜向您讲述比这些更令人怜悯的其他事情，

κήδεʼ ἐμῶν ἑτάρων, οἳ δὴ μετόπισθεν ὄλοντο,

那些后来死去的我的同伴们的痛苦，

οἳ Τρώων μὲν ὑπεξέφυγον στονόεσσαν ἀυτήν,

他们虽然逃过了特洛伊人令人哀叹的战吼，

ἐν νόστῳ δʼ ἀπόλοντο κακῆς ἰότητι γυναικός.

却在归途中因一个邪恶女人的阴谋而丧生。

αὐτὰρ ἐπεὶ ψυχὰς μὲν ἀπεσκέδασʼ ἄλλυδις ἄλλῃ

当纯洁的珀耳塞福涅将女人们的亡灵驱散到各处，

ἁγνὴ Περσεφόνεια γυναικῶν θηλυτεράων,

ἦλθε δʼ ἐπὶ ψυχὴ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο

阿特柔斯之子阿伽门农的亡灵满怀忧伤地

ἀχνυμένη· περὶ δʼ ἄλλαι ἀγηγέραθʼ, ὅσσοι ἅμʼ αὐτῷ

走了过来；在他周围聚集着其他人，都是那些和他一起

οἴκῳ ἐν Αἰγίσθοιο θάνον καὶ πότμον ἐπέσπον.

死在埃癸斯托斯家中并遭遇宿命的人。

ἔγνω δʼ αἶψʼ ἔμʼ ἐκεῖνος, ἐπεὶ πίεν αἷμα κελαινόν·

他一喝下那黑色的血，便立刻认出了我；

κλαῖε δʼ ὅ γε λιγέως, θαλερὸν κατὰ δάκρυον εἴβων,

他放声痛哭，热泪纵横，

πιτνὰς εἰς ἐμὲ χεῖρας, ὀρέξασθαι μενεαίνων·

朝我伸出双手，渴望能触及我。

ἀλλʼ οὐ γάρ οἱ ἔτʼ ἦν ἲς ἔμπεδος οὐδέ τι κῖκυς,

但可惜，他已不再拥有昔日那坚实的力量和活力，

οἵη περ πάρος ἔσκεν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσι.

就像他从前在柔韧的肢体中所拥有的那样。

τὸν μὲν ἐγὼ δάκρυσα ἰδὼν ἐλέησά τε θυμῷ,

我见此情景落下泪来，心中十分怜悯他，

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων·

便开口用带翼的言辞对他说：

Ἀτρεΐδη κύδιστε, ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον,

‘最荣耀的阿特柔斯之子，万民之王阿伽门农，

τίς νύ σε κὴρ ἐδάμασσε τανηλεγέος θανάτοιο;

是什么带来痛苦死亡的命运降服了你？

ἦε σέ γʼ ἐν νήεσσι Ποσειδάων ἐδάμασσεν

是波塞冬在船上击败了你，

ὄρσας ἀργαλέων ἀνέμων ἀμέγαρτον ἀυτμήν;

掀起了可怕狂风的无情吹袭？

ἦέ σʼ ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντʼ ἐπὶ χέρσου

还是敌对的男子在陆地上加害于你，

βοῦς περιταμνόμενον ἠδʼ οἰῶν πώεα καλά,

正当你抢夺牛群和美丽的羊群时，

ἠὲ περὶ πτόλιος μαχεούμενον ἠδὲ γυναικῶν;

或者是在为了他们的城邦和女人战斗时？’

ὣς ἐφάμην, ὁ δέ μʼ αὐτίκʼ ἀμειβόμενος προσέειπε·

我这样说，而他立刻回答并对我说：

διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ,

‘宙斯所生的拉尔特斯之子，足智多谋的奥德修斯，

οὔτʼ ἐμέ γʼ ἐν νήεσσι Ποσειδάων ἐδάμασσεν

既不是波塞冬在船上击败了我，

ὄρσας ἀργαλέων ἀνέμων ἀμέγαρτον ἀυτμήν,

掀起可怕狂风的无情吹袭，

οὔτε μʼ ἀνάρσιοι ἄνδρες ἐδηλήσαντʼ ἐπὶ χέρσου,

也不是敌对的男子在陆地上加害于我，

ἀλλά μοι Αἴγισθος τεύξας θάνατόν τε μόρον τε

而是埃癸斯托斯为我设计了死亡和毁灭，

ἔκτα σὺν οὐλομένῃ ἀλόχῳ, οἶκόνδε καλέσσας,

协同我那恶毒的妻子杀害了我，他把我召到他家，

δειπνίσσας, ὥς τίς τε κατέκτανε βοῦν ἐπὶ φάτνῃ.

设宴款待我，正如有人在食槽旁宰牛一般。

ὣς θάνον οἰκτίστῳ θανάτῳ· περὶ δʼ ἄλλοι ἑταῖροι

我就这样落得最凄惨的死法；而在我周围，其他的同伴

νωλεμέως κτείνοντο σύες ὣς ἀργιόδοντες,

被无情地屠杀，如同獠牙白净的野猪

οἵ ῥά τʼ ἐν ἀφνειοῦ ἀνδρὸς μέγα δυναμένοιο

在一个权势显赫的富人家中被宰杀，

ἢ γάμῳ ἢ ἐράνῳ ἢ εἰλαπίνῃ τεθαλυίῃ.

或在婚礼、或在聚餐、或在丰盛的宴席上。

ἤδη μὲν πολέων φόνῳ ἀνδρῶν ἀντεβόλησας,

你以前已经见识过许多男人的惨死，

μουνὰξ κτεινομένων καὶ ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ·

在单打独斗中，或在激烈的战场上被杀；

ἀλλά κε κεῖνα μάλιστα ἰδὼν ὀλοφύραο³ θυμῷ,

但如果你看到那些景象，你的内心一定会最为痛惜，

ὡς ἀμφὶ κρητῆρα τραπέζας τε πληθούσας

我们如何在大殿里，横尸在调酒器和摆满食物的桌旁，

κείμεθʼ ἐνὶ μεγάρῳ, δάπεδον δʼ ἅπαν αἵματι θῦεν.

整个地面都喷涌着鲜血。

οἰκτροτάτην δʼ ἤκουσα ὄπα Πριάμοιο θυγατρός,

我听到了普里阿摩斯的女儿最凄惨的声音，

Κασσάνδρης, τὴν κτεῖνε Κλυταιμνήστρη δολόμητις

卡桑德拉的声音，那心怀诡计的克吕泰涅斯特拉杀害了她，

ἀμφʼ ἐμοί, αὐτὰρ ἐγὼ ποτὶ γαίῃ⁴ χεῖρας ἀείρων

就在我的身旁；而我倒在地上，举起双手，

βάλλον ἀποθνήσκων περὶ φασγάνῳ· ἡ δὲ κυνῶπις

在濒死时扑倒在剑旁；而那个长着狗脸的女人

νοσφίσατʼ, οὐδέ μοι ἔτλη ἰόντι περ εἰς Ἀίδαο

转过身去，甚至不肯在我走向哈得斯之家时，

χερσὶ κατʼ ὀφθαλμοὺς ἑλέειν σύν τε στόμʼ ἐρεῖσαι.

用她的双手合上我的双眼，并闭上我的嘴。

ὣς οὐκ αἰνότερον καὶ κύντερον ἄλλο γυναικός,

因此，再没有比女人更可怕、更无耻的了，

语法注4 条

11.363τὸ μὲν
代词的中性单数宾格在这里用作副词（意为“关于这一点”或“像这样”），预示了后文表示骗子或小偷的不定式短语。
11.381τούτων
动词 φθονέω（吝惜、拒绝）支配人称与格和事物属格。在此处意为“我绝不会向你吝惜这些事”。
11.418κε ... ὀλοφύραο
语气词 κε 与直陈语气不定过去时 ὀλοφύραο 连用，表示过去反事实条件句的结论（“你本会痛哭”）。
11.423ποτὶ γαίῃ
意为“在地上”。这一介词短语既可以修饰濒死的状态（ἀποθνήσκων），也可以修饰双手落下的动作（βάλλον），突出了阿伽门农倒地时的悲惨与无力。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:11.358-11.427