列女叙述的中断与阿尔基诺斯的赞赏｜《奥德赛》§11.286-11.357（荷马）希腊语原文与中文翻译

Νέστορά τε Χρόνιον τε Περικλύμενόν τʼ ἀγέρωχον.

即涅斯托尔、克罗尼俄斯和高贵的佩里克吕墨诺斯。

τοῖσι δʼ ἐπʼ ἰφθίμην Πηρὼ τέκε, θαῦμα βροτοῖσι,

在他们之后，她生下了强悍的佩罗，她是凡人眼中的奇迹，

τὴν πάντες μνώοντο περικτίται· οὐδʼ ἄρα Νηλεὺς

四邻的男子都向她求婚；然而内琉斯却

τῷ ἐδίδου ὃς μὴ ἕλικας βόας εὐρυμετώπους

不肯将她嫁给任何人，除非有人能够

ἐκ Φυλάκης ἐλάσειε¹ βίης Ἰφικληείης

从菲拉刻把那些角弯额宽的牛群，即强悍的伊菲克洛斯的牛群赶来，

ἀργαλέας· τὰς δʼ οἶος ὑπέσχετο μάντις ἀμύμων

那些牛极难驯服；只有那完美无瑕的预言者承诺

ἐξελάαν· χαλεπὴ δὲ θεοῦ κατὰ μοῖρα πέδησε,

去把它们赶走；但是神明残酷的命运束缚了他，

δεσμοί τʼ ἀργαλέοι καὶ βουκόλοι ἀγροιῶται.

还有痛苦的镣铐和粗野的牧牛人。

ἀλλʼ ὅτε δὴ μῆνές τε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντο

然而，当月日终于圆满，

ἂψ περιτελλομένου ἔτεος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,

岁月再次流转，季节来临之时，

καὶ τότε δή μιν ἔλυσε βίη Ἰφικληείη,

就在那时，强悍的伊菲克洛斯释放了他，

θέσφατα πάντʼ εἰπόντα· Διὸς δʼ ἐτελείετο βουλή.

在他吐露了所有的神谕之后；而宙斯的意旨也得以完成。

καὶ Λήδην εἶδον, τὴν Τυνδαρέου παράκοιτιν,

我又见到了勒达，廷达瑞俄斯的妻子，

ἥ ῥʼ ὑπὸ Τυνδαρέῳ κρατερόφρονε γείνατο παῖδε,

她在廷达瑞俄斯名下生了两个心志坚毅的儿子，

Κάστορά θʼ ἱππόδαμον καὶ πὺξ ἀγαθὸν Πολυδεύκεα,

驯马的卡斯托尔和精于拳击的波吕丢刻斯，

τοὺς ἄμφω ζωοὺς κατέχει φυσίζοος αἶα·

他们两人虽还活着，却被滋养生命的大地牢牢留住；

οἳ καὶ νέρθεν γῆς τιμὴν πρὸς Ζηνὸς ἔχοντες

他们甚至在地下也享有来自宙斯的尊荣，

ἄλλοτε μὲν ζώουσʼ ἑτερήμεροι, ἄλλοτε δʼ αὖτε

他们轮流生活，一日活着，另一日则

τεθνᾶσιν· τιμὴν δὲ λελόγχασιν ἶσα θεοῖσι.

死去；他们分得了与神明同等的荣耀。

τὴν δὲ μετʼ Ἰφιμέδειαν, Ἀλωῆος παράκοιτιν

在其后，我见到了伊菲美迪亚，阿罗欧斯的妻子，

εἴσιδον, ἣ δὴ φάσκε Ποσειδάωνι μιγῆναι,

她声称自己曾与波塞冬同寝，

καί ῥʼ ἔτεκεν δύο παῖδε, μινυνθαδίω δʼ ἐγενέσθην,

并生下了两个儿子，但他们寿命短暂，

Ὦτόν τʼ ἀντίθεον τηλεκλειτόν τʼ Ἐφιάλτην,

即神一样的奥托斯和名扬远方的埃菲阿尔特斯，

οὓς δὴ μηκίστους θρέψε ζείδωρος ἄρουρα

滋养万物的大地将他们抚养得最为高大，

καὶ πολὺ καλλίστους μετά γε κλυτὸν Ὠρίωνα·

并且在著名的奥里翁之后最为俊美；

ἐννέωροι γὰρ τοί γε καὶ ἐννεαπήχεες ἦσαν

因为他们在九岁时，宽度便达到了九肘，

εὖρος, ἀτὰρ μῆκός γε γενέσθην ἐννεόργυιοι.

而在高度上，他们竟长到了九寻。

οἵ ῥα καὶ ἀθανάτοισιν ἀπειλήτην ἐν Ὀλύμπῳ

他们甚至向奥林波斯上的不死神明发出威胁，

φυλόπιδα στήσειν πολυάικος πολέμοιο.

要在神明间挑起狂暴战争的喧嚣。

Ὄσσαν ἐπʼ Οὐλύμπῳ μέμασαν θέμεν, αὐτὰρ ἐπʼ Ὄσσῃ

他们渴望把奥萨山垒在奥林波斯之上，再在奥萨山之上

Πήλιον εἰνοσίφυλλον, ἵνʼ οὐρανὸς ἀμβατὸς εἴη.

叠起木叶婆娑的培利翁山，以便能登临天界。

καί νύ κεν ἐξετέλεσσαν, εἰ ἥβης μέτρον ἵκοντο²·

如果他们达到了成年的年龄，当时就已经完成了这番功业；

ἀλλʼ ὄλεσεν Διὸς υἱός, ὃν ἠύκομος τέκε Λητώ,

但是宙斯之子，那秀发勒达所生的神明，毁灭了

ἀμφοτέρω, πρίν σφωιν ὑπὸ κροτάφοισιν ἰούλους

他们两人，在他们的太阳穴下尚未绽放茸毛，

ἀνθῆσαι πυκάσαι τε γένυς ἐυανθέι λάχνῃ.

也未用那花朵般的胡须覆盖脸颊之前。

Φαίδρην τε Πρόκριν τε ἴδον καλήν τʼ Ἀριάδνην,

我又见到了淮德拉和普罗克里丝，以及美丽的阿里阿德涅，

κούρην Μίνωος ὀλοόφρονος, ἥν ποτε Θησεὺς

那心怀叵测的米诺斯的女儿，昔日忒修斯

ἐκ Κρήτης ἐς γουνὸν Ἀθηνάων ἱεράων

将她从克里特带往神圣雅典的丘陵，

ἦγε μέν, οὐδʼ ἀπόνητο³· πάρος δέ μιν Ἄρτεμις ἔκτα

却未能享受到她的爱；因为在这之前，阿耳忒弥斯杀死了她，

Δίῃ ἐν ἀμφιρύτῃ Διονύσου μαρτυρίῃσιν.

在波涛环绕的迪亚岛上，因着狄俄尼索斯的指证。

Μαῖράν τε Κλυμένην τε ἴδον στυγερήν τʼ Ἐριφύλην,

我又见到了迈拉、克吕墨涅和令人痛恨的埃里菲勒，

ἣ χρυσὸν φίλου ἀνδρὸς ἐδέξατο τιμήεντα.

她为了黄金而背叛了自己珍爱的丈夫。

πάσας δʼ οὐκ ἂν ἐγὼ μυθήσομαι οὐδʼ ὀνομήνω,

但我无法一一述说，也无法指名道姓地提及

ὅσσας ἡρώων ἀλόχους ἴδον ἠδὲ θύγατρας·

所有我见到的豪杰的妻子与女儿；

πρὶν γάρ κεν καὶ νὺξ φθῖτʼ ἄμβροτος. ἀλλὰ καὶ ὥρη

因为在这之前，不死的神圣黑夜便已消逝。但现在也是

εὕδειν, ἢ ἐπὶ νῆα θοὴν ἐλθόντʼ ἐς ἑταίρους

安歇的时候了，无论是到快船上去陪伴伙伴们，

ἢ αὐτοῦ· πομπὴ δὲ θεοῖς ὑμῖν τε μελήσει.

还是在此处；而送行归国的事务，神明和你们自会操心。”

ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ,

他这样说着，而他们所有人便都寂静无声，

κηληθμῷ δʼ ἔσχοντο κατὰ μέγαρα σκιόεντα.

在阴影笼罩的大殿内，他们都被故事的魔力深深吸引。

τοῖσιν δʼ Ἀρήτη λευκώλενος ἤρχετο μύθων.

在他们中间，白臂的阿瑞忒开始发言：

Φαίηκες, πῶς ὔμμιν ἀνὴρ ὅδε φαίνεται εἶναι

“法埃亚科斯人啊，在你们看来，此人的

εἶδός τε μέγεθός τε ἰδὲ φρένας ἔνδον ἐίσας;

容貌、体态以及内里深藏的敏睿心智如何？

ξεῖνος δʼ αὖτʼ ἐμός ἐστιν, ἕκαστος δʼ ἔμμορε τιμῆς·

而且，他又是我的客人，但我们每个人都分享这份尊荣；

τῷ μὴ ἐπειγόμενοι ἀποπέμπετε, μηδὲ τὰ δῶρα

因此，切勿急匆匆地将他送走，也切勿克扣礼物

οὕτω χρηίζοντι κολούετε· πολλὰ γὰρ ὑμῖν

给这样一位急需帮助的人；因为在神明的眷顾下，

κτήματʼ ἐνὶ μεγάροισι θεῶν ἰότητι κέονται.

你们的殿堂里确实存放着丰厚的财宝。”

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε γέρων ἥρως Ἐχένηος,

在他们中间，老英雄埃刻涅俄斯也开口说道，

ὃς δὴ Φαιήκων ἀνδρῶν προγενέστερος ἦεν·

他正是法埃亚科斯人中德高望重的长者：

ὦ φίλοι, οὐ μὰν ἧμιν ἀπὸ σκοποῦ οὐδʼ ἀπὸ δόξης

“朋友们，我们那贤明王后所说的话，确实切中要害，不负所望；

μυθεῖται βασίλεια περίφρων· ἀλλὰ πίθεσθε.

你们应当顺从。

Ἀλκινόου δʼ ἐκ τοῦδʼ ἔχεται⁴ ἔργον τε ἔπος τε.

但接下来的决断和言行，都要取决于我们眼前的这位阿尔基诺斯。”

τὸν δʼ αὖτʼ Ἀλκίνοος ἀπαμείβετο φώνησέν τε·

阿尔基诺斯轮到他回答并开口说道：

τοῦτο μὲν οὕτω δὴ ἔσται ἔπος, αἴ κεν ἐγώ γε

“只要我还活着，并且统治着这些热爱划桨的法埃亚科斯人，

ζωὸς Φαιήκεσσι φιληρέτμοισιν ἀνάσσω·

那么这番话就必然会得到实现；

ξεῖνος δὲ τλήτω μάλα περ νόστοιο χατίζων

但请让我们的客人耐心等待，尽管他极度渴望归国，

ἔμπης οὖν ἐπιμεῖναι ἐς αὔριον, εἰς ὅ κε πᾶσαν

无论如何也要留到明天，直到我把所有的

δωτίνην τελέσω· πομπὴ δʼ ἄνδρεσσι μελήσει

礼物筹备妥当；而护送的事情将由大家

πᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστʼ ἐνὶ δήμῳ.

共同承担，尤其是由我来负责；因为在这个国度里，权力属于我。”

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

足智多谋的奥德修斯回答他并说道：

Ἀλκίνοε κρεῖον, πάντων ἀριδείκετε λαῶν,

“阿尔基诺斯王啊，万民中最杰出的领袖，

εἴ με καὶ εἰς ἐνιαυτὸν ἀνώγοιτʼ αὐτόθι μίμνειν,

哪怕您吩咐我在此地停留整整一年，

πομπὴν δʼ ὀτρύνοιτε καὶ ἀγλαὰ δῶρα διδοῖτε,

并极力为我筹备护送，赠予我光彩夺目的礼物，

语法注4 条

11.289ὃς μὴ ... ἐλάσειε
用于修饰第289行 `τῷ` 的关系从句中，使用带 `μή` 的祈愿体（optative），表示一般的假设或条件（“凡是不曾……的人”）。
11.317καί νύ κεν ἐξετέλεσσαν, εἰ ἥβης μέτρον ἵκοντο
过去反事实条件句。主句由 `κεν` 搭配直陈式过去时（`ἐξετέλεσσαν`）构成，条件句由 `εἰ` 搭配直陈式过去时（`ἵκοντο`）构成，意为“如果他们达到了成年的年龄，当时就已经完成了这番功业（实际并未达到）”。
11.324ἦγε μέν, οὐδʼ ἀπόνητο
未完成过去时 `ἦγε` 表示尝试性的动作（“正试图带走”或“正在带走”），与表示否定结局的不定过去时 `ἀπόνητο` （“却未能享受到好处”）形成对比。
11.346Ἀλκινόου δʼ ἐκ τοῦδʼ ἔχεται
中动-被动态动词 `ἔχεται` 与属格 `Ἀλκινόου ... τοῦδʼ` 连用，构成惯用表达，意为“取决于这位阿尔基诺斯”。

模型：gemini-3.5-flashurn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:11.286-11.357