- 底本
- Homer. The Odyssey, Volume 1-2. Murray, A. T. (Augustus Taber), editor. London: William Heinmann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1919.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.humanitext-grc2:1.297-1.369
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-09-24
雅典娜鼓励特勒马科斯后如鸟般离去，特勒马科斯确信有神明介入。当母亲佩涅洛佩来到求婚者的宴席并请求停止悲歌时，特勒马科斯毅然劝母亲回房，并对求婚者展示出不凡的威严，要求他们安静宴饮。
νηπιάας ὀχέειν1, ἐπεὶ οὐκέτι τηλίκος ἐσσι.
去过孩子般的生活，因为你已不再是那个年纪。
ἢ οὐκ ἀίεις οἷον κλέος ἔλλαβε δῖος Ὀρέστης
难道你没有听说，高贵的俄瑞斯忒斯赢得了怎样的声誉
πάντας ἐπʼ ἀνθρώπους, ἐπεὶ ἔκτανε πατροφονῆα,
在所有人中间，当他杀死了杀父仇人、
Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα;
诡计多端的埃癸斯托斯，那个杀害他赫赫有名的父亲的人？
καὶ σύ, φίλος, μάλα γάρ σʼ ὁρόω καλόν τε μέγαν τε,
而你，我的朋友——因为我确实看到你长得既俊美又高大——
ἄλκιμος ἔσσʼ, ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐὺ εἴπῃ.
也要勇敢，好让后世子孙也称赞你。
αὐτὰρ ἐγὼν ἐπὶ νῆα θοὴν κατελεύσομαι ἤδη
但我现在要回到我那轻捷的船上，
ἠδʼ ἑτάρους, οἵ πού με μάλʼ ἀσχαλόωσι μένοντες·
回到我的同伴身边，他们此刻肯定极其焦急地等待着我。
σοὶ δʼ αὐτῷ μελέτω, καὶ ἐμῶν ἐμπάζεο μύθων.
至于你，要自己当心，记住我的话。”
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
贤明的特勒马科斯向她回答道：
ξεῖνʼ, ἦ τοι μὲν ταῦτα φίλα φρονέων ἀγορεύεις,
“客人，您确实怀着善意说出这些话，
ὥς τε πατὴρ ᾧ παιδί, καὶ οὔ ποτε λήσομαι αὐτῶν.
如同父亲对儿子一般，我永远不会忘记这些话。
ἀλλʼ ἄγε νῦν ἐπίμεινον, ἐπειγόμενός περ ὁδοῖο,
但请稍作停留，尽管您急于赶路，
ὄφρα λοεσσάμενός τε τεταρπόμενός τε φίλον κῆρ,
好在沐浴并使您的心情愉悦之后，
δῶρον ἔχων ἐπὶ νῆα κίῃς, χαίρων ἐνὶ θυμῷ,
带着礼物，满心欢喜地走向您的船，
τιμῆεν, μάλα καλόν, ὅ τοι κειμήλιον ἔσται
那是一件极其美丽而珍贵的宝物，将成为您的留念，
ἐξ ἐμεῦ, οἷα φίλοι ξεῖνοι ξείνοισι διδοῦσι.
这是我送您的，就像亲密的异乡客之间互赠的那样。”
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·
女神、闪亮眼眸的雅典娜接着回答他：
μή μʼ ἔτι νῦν κατέρυκε, λιλαιόμενόν περ ὁδοῖο2.
“现在不要再留我了，因为我正急于赶路。
δῶρον δʼ ὅττι κέ μοι δοῦναι φίλον ἦτορ ἀνώγῃ,
至于你那善良的心灵想要送给我的任何礼物，
αὖτις ἀνερχομένῳ δόμεναι οἶκόνδε φέρεσθαι,
且等我归来时再送给我，以便带回家去，
καὶ μάλα καλὸν ἑλών· σοὶ δʼ ἄξιον ἔσται ἀμοιβῆς.
选一件极其精美的礼物；它必会给你带来丰厚的回报。”
ἡ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνη,
闪亮眼眸的雅典娜说完便离去了，
ὄρνις δʼ ὣς ἀνόπαια3 διέπτατο· τῷ δʼ ἐνὶ θυμῷ
像一只鸟一样从烟道飞走。而在特勒马科斯的心中
θῆκε μένος καὶ θάρσος, ὑπέμνησέν τέ ἑ πατρὸς
她注入了力量与勇气，比以往任何时候
μᾶλλον ἔτʼ ἢ τὸ πάροιθεν. ὁ δὲ φρεσὶν ᾗσι νοήσας
更深地唤起了他对自己父亲的思念。他在心中觉察到了这一切，
θάμβησεν κατὰ θυμόν· ὀίσατο γὰρ θεὸν εἶναι.
灵魂深处无比惊异，因为他意识到这是一位神明。
αὐτίκα δὲ μνηστῆρας ἐπῴχετο ἰσόθεος φώς.
随后，这位神仙般的人立即走向了求婚者们。
τοῖσι δʼ ἀοιδὸς ἄειδε περικλυτός, οἱ δὲ σιωπῇ
这位名扬四海的歌手正为他们弹唱，而他们正静静地
ἥατʼ ἀκούοντες· ὁ δʼ Ἀχαιῶν νόστον ἄειδε
坐着聆听；他唱的是阿开亚人从特洛伊回归的
λυγρόν, ὃν ἐκ Τροίης ἐπετείλατο Παλλὰς Ἀθήνη.
悲惨历程，这是帕拉斯·雅典娜强加给他们的。
τοῦ δʼ ὑπερωιόθεν φρεσὶ σύνθετο θέσπιν ἀοιδὴν
而在楼上的闺房里，将这神圣歌声牢记心间的，
κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρων Πηνελόπεια·
是伊卡里奥斯的女儿、聪慧的佩涅洛佩。
κλίμακα δʼ ὑψηλὴν κατεβήσετο οἷο δόμοιο,
她从自家宫殿的高高阶梯上走下来，
οὐκ οἴη, ἅμα τῇ γε καὶ ἀμφίπολοι δύʼ ἕποντο.
并非独自一人，还有两位侍女陪伴在她的身旁。
ἡ δʼ ὅτε δὴ μνηστῆρας ἀφίκετο δῖα γυναικῶν,
当这位女子中高贵的妇人来到求婚者面前时，
στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο,
她站在那栋精美筑成的屋顶支柱旁，
ἄντα παρειάων σχομένη λιπαρὰ κρήδεμνα·
用轻柔亮丽的面纱遮住自己的面庞；
ἀμφίπολος δʼ ἄρα οἱ κεδνὴ ἑκάτερθε παρέστη.
忠实的侍女分别站立在她的两侧。
δακρύσασα δʼ ἔπειτα προσηύδα θεῖον ἀοιδόν·
随后，她流着眼泪对神圣的歌手说：
Φήμιε, πολλὰ γὰρ ἄλλα βροτῶν θελκτήρια οἶδας,
“费米奥斯，你还知道许多其他能迷住凡人的歌曲，
ἔργʼ ἀνδρῶν τε θεῶν τε, τά τε κλείουσιν ἀοιδοί·
关于凡人与神明的功绩，那是歌手们传颂的主题；
τῶν ἕν γέ σφιν ἄειδε παρήμενος, οἱ δὲ σιωπῇ
你就坐在他们身边唱其中一首吧，让他们在静静地
οἶνον πινόντων4· ταύτης δʼ ἀποπαύεʼ ἀοιδῆς
饮酒时听着；但请停止这悲哀的
λυγρῆς, ἥ τέ μοι αἰεὶ ἐνὶ στήθεσσι φίλον κῆρ
歌声，它总是折磨着我胸膛里挚爱的心灵，
τείρει, ἐπεί με μάλιστα καθίκετο πένθος ἄλαστον.
因为无法忘怀的哀伤比任何人更深地笼罩了我。
τοίην γὰρ κεφαλὴν ποθέω μεμνημένη αἰεί,
我是如此想念那样一个人，时刻铭记在心，
ἀνδρός, τοῦ κλέος εὐρὺ καθʼ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος.
他的名声传遍了整个希腊和阿耳戈斯的中心。”
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
贤明的特勒马科斯向她回答道：
μῆτερ ἐμή, τί τʼ ἄρα φθονέεις ἐρίηρον ἀοιδὸν
“我的母亲，为什么你非要阻止这位和善的歌手
τέρπειν ὅππῃ οἱ νόος ὄρνυται; οὔ νύ τʼ ἀοιδοὶ
按照他心中激发的灵感来取悦我们呢？歌手们并不是
αἴτιοι, ἀλλά ποθι Ζεὺς αἴτιος, ὅς τε δίδωσιν
罪魁祸首，相反，或许宙斯才是，他将
ἀνδράσιν ἀλφηστῇσιν, ὅπως ἐθέλῃσιν, ἑκάστῳ.
命运分配给吃面包的凡人，按照自己的心愿，分给每一个人。
τούτῳ δʼ οὐ νέμεσις Δαναῶν κακὸν οἶτον ἀείδειν·
对他来说，歌唱达那奥斯人的悲惨命运并没有过错；
τὴν γὰρ ἀοιδὴν μᾶλλον ἐπικλείουσʼ ἄνθρωποι,
因为人们总是更赞美那首
ἥ τις ἀκουόντεσσι νεωτάτη ἀμφιπέληται.
对听众来说最新颖、最新近传来的歌。
σοὶ δʼ ἐπιτολμάτω κραδίη καὶ θυμὸς ἀκούειν·
让你的心灵与魂魄容忍这歌声吧；
οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς οἶος ἀπώλεσε νόστιμον ἦμαρ
因为不仅仅是奥德修斯在特洛伊失去了他的回归之日，
ἐν Τροίῃ, πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι φῶτες ὄλοντο.
还有许多其他的男子也丧生在那里。
ἀλλʼ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σʼ αὐτῆς ἔργα κόμιζε,
因此，回到你的居室去，照管你自己的女红，
ἱστόν τʼ ἠλακάτην τε, καὶ ἀμφιπόλοισι κέλευε
织机和纺锤，并命令你的侍女们
ἔργον ἐποίχεσθαι· μῦθος δʼ ἄνδρεσσι μελήσει
去照料她们的工作。言语则是男人们的事，
πᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστʼ ἐνὶ οἴκῳ.
是所有男人的事，尤其是我；因为在这座宅邸中，我是主事人。”
ἡ μὲν θαμβήσασα πάλιν οἶκόνδε βεβήκει·
她充满惊异地退回到自己的居室中；
παιδὸς γὰρ μῦθον πεπνυμένον ἔνθετο θυμῷ.
因为她将儿子这番贤明的话牢记在了心间。
ἐς δʼ ὑπερῷʼ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶ
在同侍女们一起上到二楼居室后，
κλαῖεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα φίλον πόσιν, ὄφρα οἱ ὕπνον
她为自己挚爱的丈夫奥德修斯落泪，直到闪亮眼眸的雅典娜将
ἡδὺν ἐπὶ βλεφάροισι βάλε γλαυκῶπις Ἀθήνη.
甜美的睡眠洒在她的眼睑上。
μνηστῆρες δʼ ὁμάδησαν ἀνὰ μέγαρα σκιόεντα,
然而求婚者们在阴暗的殿堂里喧嚣起来，
πάντες δʼ ἠρήσαντο παραὶ λεχέεσσι κλιθῆναι.
所有人都祈求能够躺卧在她的身旁。
τοῖσι δὲ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἤρχετο μύθων·
贤明的特勒马科斯开始对他们训话：
μητρὸς ἐμῆς μνηστῆρες ὑπέρβιον ὕβριν ἔχοντες,
“我母亲的求婚者们，你们怀着极度傲慢的气焰，
νῦν μὲν δαινύμενοι τερπώμεθα, μηδὲ βοητὺς
如今我们且尽情宴饮娱乐，但不要大声喧哗，”
- 1.297νηπιάας ὀχέειν
不定式 ὀχέειν 依赖于前一行的无人称句 οὐδέ τί σε χρή（你没有必要……）。νηπιάας 是阴性复数宾格，意为“幼稚、孩子气”，作为 ὀχέειν（携带、保持）的直接宾语，比喻性地表示“做出孩子般的举止”。
- 1.315λιλαιόμενόν περ ὁδοῖο
ὁδοῖο 是单数属格（带有荷马史诗特有的词尾 -οιο），作为表示渴望的动词分词 λιλαιόμενον（渴望……）的补足语，起属格的作用。
- 1.320ἀνόπαια
这一副词可能源于 ὀπή（烟道、通气孔），可解释为“穿过烟囱通往上空”或“向上飞去”，修饰雅典娜离去时神秘的升空动作。
- 1.340πινόντων
这是荷马希腊语中常见的三人称复数命令式，以 οἱ δέ（求婚者们）为主语，表达允许或听任的语气：“让他们喝着葡萄酒吧”。