赫克托尔为幼子祈祷并与帕里斯重返战场｜荷马《伊利亚特》第六卷第466–529行希腊语原文·中文译文

466

ὣς εἰπὼν οὗ παιδὸς ὀρέξατο φαίδιμος Ἕκτωρ·

这样说着，光彩夺目的赫克托尔向他的孩子伸出了双手；

ἂψ δʼ ὃ πάϊς πρὸς κόλπον ἐϋζώνοιο τιθήνης

可是孩子大声哭喊着，躲回到系着精美腰带的乳母怀中，

ἐκλίνθη ἰάχων πατρὸς φίλου ὄψιν ἀτυχθεὶς¹

惊恐于他亲爱的父亲的面容，

ταρβήσας χαλκόν τε ἰδὲ λόφον ἱππιοχαίτην,

他害怕那青铜和马鬃制成的羽冠，

470

δεινὸν ἀπʼ ἀκροτάτης κόρυθος νεύοντα νοήσας.

瞧见它在头盔顶端可怕地摇晃着。

ἐκ δʼ ἐγέλασσε πατήρ τε φίλος καὶ πότνια μήτηρ·

于是，他亲爱的父亲和尊贵的母亲都失声笑了出来；

αὐτίκʼ ἀπὸ κρατὸς κόρυθʼ εἵλετο φαίδιμος Ἕκτωρ,

随之，光彩夺目的赫克托尔立刻从头上摘下头盔，

καὶ τὴν μὲν κατέθηκεν ἐπὶ χθονὶ παμφανόωσαν·

并把这顶闪闪发光的头盔放在地上；

αὐτὰρ ὅ γʼ ὃν φίλον υἱὸν ἐπεὶ κύσε πῆλέ τε χερσὶν

然后，他亲吻了亲爱的儿子，用双手将他高高抱起摇晃，

475

εἶπε δʼ ἐπευξάμενος Διί τʼ ἄλλοισίν τε θεοῖσι·

接着向宙斯及其他神明祈祷说：

Ζεῦ ἄλλοι τε θεοὶ δότε δὴ καὶ τόνδε γενέσθαι

“宙斯啊，还有其他众神，请赐予我的这个孩子，

παῖδʼ ἐμὸν ὡς καὶ ἐγώ περ ἀριπρεπέα Τρώεσσιν,

让他也像我一样在特洛伊人中出类拔萃，

ὧδε βίην τʼ ἀγαθόν, καὶ Ἰλίου ἶφι ἀνάσσειν·

同样力量强大，并以威力统治伊利奥斯；

καί ποτέ τις εἴποι πατρός γʼ ὅδε πολλὸν ἀμείνων

愿将来某个人在他从战场归来时说：‘这孩子比他的父亲要强得多’；

480

ἐκ πολέμου ἀνιόντα· φέροι δʼ ἔναρα βροτόεντα

愿他击杀敌手，带回染血的战利品，

κτείνας δήϊον ἄνδρα, χαρείη δὲ φρένα μήτηρ.

使他母亲的心中充满欢欣。”

ὣς εἰπὼν ἀλόχοιο φίλης ἐν χερσὶν ἔθηκε

这样说着，他把自己的孩子交到亲爱的妻子手中；

παῖδʼ ἑόν· ἣ δʼ ἄρα μιν κηώδεϊ δέξατο κόλπῳ

她便把孩子抱进散发着香气的怀抱，

δακρυόεν γελάσασα· πόσις δʼ ἐλέησε νοήσας,

破涕为笑；她的丈夫见状，心生怜悯，

485

χειρί τέ μιν κατέρεξεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·

用手抚摸着她，开口对她说话，唤着她的名字说道：

δαιμονίη μή μοί τι λίην ἀκαχίζεο θυμῷ·

“不幸的人啊，请不要在心中为我过度悲伤；

οὐ γάρ τίς μʼ ὑπὲρ αἶσαν ἀνὴρ Ἄϊδι προϊάψει·

因为绝无任何人能在命运之外，将我送往哈得斯的冥府；

μοῖραν δʼ οὔ τινά φημι πεφυγμένον ἔμμεναι ἀνδρῶν,

而我以为，世人中绝无任何人能逃脱命运，

οὐ κακὸν οὐδὲ μὲν ἐσθλόν, ἐπὴν τὰ πρῶτα γένηται.²

无论是懦夫还是勇士，一旦他降临人世。

490

ἀλλʼ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σʼ αὐτῆς ἔργα κόμιζε

还是快回屋去，料理你自己的活计，

ἱστόν τʼ ἠλακάτην τε, καὶ ἀμφιπόλοισι κέλευε

那织机和纺锤，并吩咐侍女们

ἔργον ἐποίχεσθαι· πόλεμος δʼ ἄνδρεσσι μελήσει

勤勉地干活；而战争乃是男人们的职责，

πᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί, τοὶ Ἰλίῳ ἐγγεγάασιν.

属于所有出生在伊利奥斯的人，而尤其是属于我。”

ὣς ἄρα φωνήσας κόρυθʼ εἵλετο φαίδιμος Ἕκτωρ

这样说着，光彩夺目的赫克托尔拿起他那顶

495

ἵππουριν· ἄλοχος δὲ φίλη οἶκον δὲ βεβήκει

带马鬃的头盔；而他亲爱的妻子便动身回家，

ἐντροπαλιζομένη, θαλερὸν κατὰ δάκρυ χέουσα.

频频回头，不停地流着大滴的泪水。

αἶψα δʼ ἔπειθʼ ἵκανε δόμους εὖ ναιετάοντας

随后她很快便回到了杀人无数的赫克托尔

Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο, κιχήσατο δʼ ἔνδοθι πολλὰς

宽敞舒适的宅邸，并在里面碰见了许多

ἀμφιπόλους, τῇσιν δὲ γόον πάσῃσιν ἐνῶρσεν.

侍女，她在她们所有人心中激起了悲叹。

500

αἳ μὲν ἔτι ζωὸν γόον Ἕκτορα ᾧ ἐνὶ οἴκῳ·

她们在赫克托尔自己的宅邸里，为这尚在人世的英雄哀悼；

οὐ γάρ μιν ἔτʼ ἔφαντο ὑπότροπον ἐκ πολέμοιο

因为她们以为他绝不能再从战场归来，

ἵξεσθαι προφυγόντα μένος καὶ χεῖρας Ἀχαιῶν.

无法从阿开亚人的怒火与手中逃脱。

οὐδὲ Πάρις δήθυνεν ἐν ὑψηλοῖσι δόμοισιν,

帕里斯也并未在他高耸的宅邸中久留，

ἀλλʼ ὅ γʼ, ἐπεὶ κατέδυ κλυτὰ τεύχεα ποικίλα χαλκῷ,

而是当他穿上镶嵌着青铜的华丽铠甲，

505

σεύατʼ ἔπειτʼ ἀνὰ ἄστυ ποσὶ κραιπνοῖσι πεποιθώς.

便信赖着自己的快步，急忙奔向城中。

ὡς δʼ ὅτε τις στατὸς ἵππος³ ἀκοστήσας ἐπὶ φάτνῃ

正如一匹被拴在马槽旁、吃饱了大麦的马，

δεσμὸν ἀπορρήξας θείῃ πεδίοιο κροαίνων

挣脱了缰绳，蹄声得得地飞奔在平原上，

εἰωθὼς λούεσθαι ἐϋρρεῖος ποταμοῖο

它向来习惯在流水平缓的河中沐浴，

κυδιόων· ὑψοῦ δὲ κάρη ἔχει, ἀμφὶ δὲ χαῖται

意气风发；它高昂着头，鬃毛在

510

ὤμοις ἀΐσσονται· ὃ δʼ ἀγλαΐηφι πεποιθὼς

肩头飞舞；它信赖着自己的雄姿，

ῥίμφά ἑ γοῦνα φέρει μετά τʼ ἤθεα καὶ νομὸν ἵππων·

它的双膝无比轻捷地带它奔向马群常去的活动场所和牧场；

ὣς υἱὸς Πριάμοιο Πάρις κατὰ Περγάμου ἄκρης

普里阿摩斯之子帕里斯便是如此，他从佩尔加莫斯的高处走下，

τεύχεσι παμφαίνων ὥς τʼ ἠλέκτωρ ἐβεβήκει

甲胄闪烁着如烈日般的光芒，

καγχαλόων, ταχέες δὲ πόδες φέρον· αἶψα δʼ ἔπειτα

欢声大笑，捷足带他飞奔；随后他很快

515

Ἕκτορα δῖον ἔτετμεν ἀδελφεὸν εὖτʼ ἄρʼ ἔμελλε

碰见了他高贵的兄长赫克托尔，当时赫克托尔正准备

στρέψεσθʼ ἐκ χώρης ὅθι ᾗ ὀάριζε γυναικί.

离开那与妻子温存过的地方。

τὸν πρότερος προσέειπεν Ἀλέξανδρος θεοειδής·

神一样的亚历山大首先开口对他说道：

ἠθεῖʼ ἦ μάλα δή σε καὶ ἐσσύμενον κατερύκω

“亲爱的兄长，我真的耽搁了急忙起程的你，

δηθύνων, οὐδʼ ἦλθον ἐναίσιμον ὡς ἐκέλευες;

迟迟未到，没有按照你的吩咐及时赶来吗？”

520

τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη κορυθαίολος Ἕκτωρ·

头盔闪亮的赫克托尔回答他说：

δαιμόνιʼ οὐκ ἄν τίς τοι ἀνὴρ ὃς ἐναίσιμος εἴη

“古怪的人啊，凡是公正的人，绝不会

ἔργον ἀτιμήσειε⁴ μάχης, ἐπεὶ ἄλκιμός ἐσσι·

蔑视你战斗的成果，因为你本是勇猛的；

ἀλλὰ ἑκὼν μεθιεῖς τε καὶ οὐκ ἐθέλεις· τὸ δʼ ἐμὸν κῆρ

但你却是故意懈怠，不愿尽力。所以我的心

ἄχνυται ἐν θυμῷ, ὅθʼ ὑπὲρ σέθεν αἴσχεʼ ἀκούω

在灵魂里隐隐作痛，每当我听到特洛伊人

525

πρὸς Τρώων, οἳ ἔχουσι πολὺν πόνον εἵνεκα σεῖο.

对你发出的指责，他们为了你承担了如此多的辛劳。

ἀλλʼ ἴομεν· τὰ δʼ ὄπισθεν ἀρεσσόμεθʼ, αἴ κέ ποθι Ζεὺς

走吧，这些事情我们以后可以弥补，只要有朝一日宙斯

δώῃ ἐπουρανίοισι θεοῖς αἰειγενέτῃσι

准许我们向天界里永生的神明，

κρητῆρα στήσασθαι ἐλεύθερον ἐν μεγάροισιν

在大殿里摆上自由的混酒缸，

ἐκ Τροίης ἐλάσαντας ἐϋκνήμιδας Ἀχαιούς.

在我们把胫甲精美的阿开亚人从特洛伊驱逐出去之后。”

语法注4 条

6.468ὄψιν ἀτυχθείς
'ὄψιν'（容貌、外表）作为关系宾格（或称尊重宾格），修饰被动分词 'ἀτυχθείς'（惊恐、退缩），表示孩子因父亲的“外表/面容”而受惊。
6.489ἐπὴν τὰ πρῶτα γένηται
'ἐπὴν'（由 'ἐπεί' + 'ἄν' 构成）与虚拟语气 'γένηται' 连用，构成时间条件状语从句，意为“一旦、一经……”。'τὰ πρῶτα' 作副词用，意为“最初、第一步”，整句意为“一旦他首次降临人世”（即自出生伊始）。
6.506ὡς δʼ ὅτε τις στατὸς ἵππος
这是著名的荷马式长篇直喻的开端，将帕里斯比作脱缰的骏马。该结构在虚拟语气、分词和直陈语气动词之间流畅切换（如虚拟语气 'θείῃ'、分词 'κροαίνων'、直陈语气 'ἔχει'、'ἀΐσσονται'、'φέρει'），以极具动态感的画面生动描绘了骏马奔腾的姿态，最终在第512行呼应到帕里斯身上。
6.521οὐκ ἄν τίς τοι ἀνὴρ ... ἔργον ἀτιμήσειε
潜在希求语气 'ἄν' + 'ἀτιμήσειε' 表达了一种假设性陈述（“没有人会蔑视……”）。关系从句 'ὃς ἐναίσιμος εἴη'（凡是公正的人）中同样使用了希求语气 'εἴη'，这是受到主句希求语气同化（optative assimilation）的影响。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

中于 2026-05-24 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:6.466-6.529