赫克托尔重整阵线与埃奈亚斯归队｜荷马《伊利亚特》第五卷第483–553行希腊语原文·中文译文

483

ἀνδρὶ μαχήσασθαι· ἀτὰρ οὔ τί μοι ἐνθάδε τοῖον

与敌交战。然而，我在这里并无任何此类之物，

οἷόν κʼ ἠὲ φέροιεν Ἀχαιοὶ ἤ κεν ἄγοιεν·

那些阿开亚人所能夺走或赶走的财产；

485

τύνη δʼ ἕστηκας, ἀτὰρ οὐδʼ ἄλλοισι κελεύεις

而你却只管站着，甚至不命令其他

λαοῖσιν μενέμεν καὶ ἀμυνέμεναι ὤρεσσι.

军士驻守并保护自己的妻子。

μή πως ὡς ἀψῖσι λίνου ἁλόντε¹ πανάγρου

唯恐你们如同被落入尽收一切的网罗中一般，

ἀνδράσι δυσμενέεσσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γένησθε·

成为敌人的猎物和掠夺品；

οἳ δὲ τάχʼ ἐκπέρσουσʼ εὖ ναιομένην πόλιν ὑμήν.

他们很快就会彻底毁灭你们那座居民殷庶的城池。

490

σοὶ δὲ χρὴ τάδε πάντα μέλειν νύκτάς τε καὶ ἦμαρ

而你必须日夜操心这一切，

ἀρχοὺς λισσομένῳ τηλεκλειτῶν ἐπικούρων

哀求那些名扬远方的盟军首领们，

νωλεμέως ἐχέμεν, κρατερὴν δʼ ἀποθέσθαι ἐνιπήν.

坚持不懈地坚守，以此消除对你的严厉斥责。”

ὣς φάτο Σαρπηδών, δάκε δὲ φρένας Ἕκτορι μῦθος·

萨耳珀冬如此说罢，这番话刺痛了赫克托尔的心灵；

αὐτίκα δʼ ἐξ ὀχέων σὺν τεύχεσιν ἆλτο χαμᾶζε,

他立刻披挂着铠甲，从战车上跳落到地面，

495

πάλλων δʼ ὀξέα δοῦρα κατὰ στρατὸν ᾤχετο πάντῃ

挥舞着锋利的双枪，在全军中四处奔走，

ὀτρύνων μαχέσασθαι, ἔγειρε δὲ φύλοπιν αἰνήν.

鼓舞他们交战，激起了可怕的厮杀声。

οἳ δʼ ἐλελίχθησαν καὶ ἐναντίοι ἔσταν Ἀχαιῶν·

他们转身列阵，迎面抵挡阿开亚人；

Ἀργεῖοι δʼ ὑπέμειναν ἀολλέες οὐδὲ φόβηθεν.

阿耳戈斯人紧密团结，坚守阵地，毫不畏惧。

ὡς δʼ ἄνεμος ἄχνας φορέει ἱερὰς κατʼ ἀλωὰς

正如在神圣的打谷场上，当人们扬谷时，

500

ἀνδρῶν λικμώντων, ὅτε τε ξανθὴ Δημήτηρ

金发德墨忒尔趁着刮起的风，

κρίνῃ ἐπειγομένων ἀνέμων καρπόν τε καὶ ἄχνας,

将谷物与谷壳分开，

αἳ δʼ ὑπολευκαίνονται ἀχυρμιαί· ὣς τότʼ Ἀχαιοὶ

堆积的谷壳变得一片洁白；当时阿开亚人也是如此，

λευκοὶ ὕπερθε γένοντο κονισάλῳ, ὅν ῥα διʼ αὐτῶν

被尘土覆盖而头顶发白，那尘土是由马蹄

οὐρανὸν ἐς πολύχαλκον ἐπέπληγον πόδες ἵππων

扬起在青铜的虚空之中，当时马匹再次混战，

505

ἂψ ἐπιμισγομένων·² ὑπὸ δʼ ἔστρεφον ἡνιοχῆες.

战车御者们驱使着战车折转。

οἳ δὲ μένος χειρῶν ἰθὺς φέρον· ἀμφὶ δὲ νύκτα

他们直挺挺地使出双臂的力量交战；而狂暴的阿瑞斯

θοῦρος Ἄρης ἐκάλυψε μάχῃ Τρώεσσιν ἀρήγων

用黑夜笼罩了战场，以在战斗中帮助特洛伊人，

πάντοσʼ ἐποιχόμενος· τοῦ δʼ ἐκραίαινεν ἐφετμὰς

他四处奔忙，执行着

Φοίβου Ἀπόλλωνος χρυσαόρου, ὅς μιν ἀνώγει

手持金剑的福玻斯·阿波罗的叮嘱，阿波罗曾命令他

510

Τρωσὶν θυμὸν ἐγεῖραι, ἐπεὶ ἴδε Παλλάδʼ Ἀθήνην

激发起特洛伊人的斗志，因他看见帕拉斯·雅典娜

οἰχομένην· ἣ γάρ ῥα πέλεν Δαναοῖσιν ἀρηγών.

已经离去；因为她正是达奈人的一位助力者。

αὐτὸς δʼ Αἰνείαν μάλα πίονος ἐξ ἀδύτοιο

随后，阿波罗亲自从丰裕的密室中

ἧκε, καὶ ἐν στήθεσσι μένος βάλε ποιμένι λαῶν.

送出埃奈亚斯，并向这位子民的牧者的胸中注入了力量。

Αἰνείας δʼ ἑτάροισι μεθίστατο· τοὶ δὲ χάρησαν,

埃奈亚斯回到了他的战友身旁；他们皆大欢喜，

515

ὡς εἶδον ζωόν τε καὶ ἀρτεμέα προσιόντα

见他活着且完好无损地走来，

καὶ μένος ἐσθλὸν ἔχοντα· μετάλλησάν γε μὲν οὔ τι.

并且拥有着强大的力量；然而，他们却什么也没有询问。

οὐ γὰρ ἔα πόνος ἄλλος, ὃν ἀργυρότοξος ἔγειρεν³

因为银弓之神、杀人如麻的阿瑞斯

Ἄρης τε βροτολοιγὸς Ἔρις τʼ ἄμοτον μεμαυῖα.

以及狂热不息的争端女神所激起的另一重艰辛，并不容许他们多问。

τοὺς δʼ Αἴαντε δύω καὶ Ὀδυσσεὺς καὶ Διομήδης

与此同时，两位埃阿斯、奥德修斯和迪奥墨德斯

520

ὄτρυνον Δαναοὺς πολεμιζέμεν· οἳ δὲ καὶ αὐτοὶ

督促达奈人作战；而达奈人们自身

οὔτε βίας Τρώων ὑπεδείδισαν οὔτε ἰωκάς,

既不惧怕特洛伊人的猛烈攻势，也不惧怕他们的冲击，

ἀλλʼ ἔμενον νεφέλῃσιν ἐοικότες ἅς τε Κρονίων

而是坚守着，犹如克罗诺斯之子在无风之时

νηνεμίης ἔστησεν ἐπʼ ἀκροπόλοισιν ὄρεσσιν

停留在高耸的山巅之上的云朵一般

ἀτρέμας, ὄφρʼ εὕδῃσι μένος Βορέαο καὶ ἄλλων

静止不动，趁着玻瑞阿斯和其它

525

ζαχρειῶν ἀνέμων, οἵ τε νέφεα σκιόεντα

狂风的力量还在沉睡，这些狂风一旦吹拂，

πνοιῇσιν λιγυρῇσι διασκιδνᾶσιν ἀέντες·

便会用尖厉的劲风吹散阴暗的云层；

ὣς Δαναοὶ Τρῶας μένον ἔμπεδον οὐδὲ φέβοντο.

达奈人就是这样坚定地抵挡特洛伊人，绝不退缩。

Ἀτρεΐδης δʼ ἀνʼ ὅμιλον ἐφοίτα πολλὰ κελεύων·

阿特柔斯之子在人群中穿梭，频频下令：

ὦ φίλοι ἀνέρες ἔστε καὶ ἄλκιμον ἦτορ ἕλεσθε,

“朋友们，表现得像个男子汉，怀有一颗勇敢的心，

530

ἀλλήλους τʼ αἰδεῖσθε κατὰ κρατερὰς ὑσμίνας·

在激烈的交战中彼此看重名誉；

αἰδομένων ἀνδρῶν πλέονες σόοι ἠὲ πέφανται·

看重名誉的人中，得救生还者多于战死者；

φευγόντων δʼ οὔτʼ ἂρ κλέος ὄρνυται οὔτε τις ἀλκή.

而对于逃跑的人，既无名誉可言，也无任何出路。”

ἦ καὶ ἀκόντισε δουρὶ θοῶς, βάλε δὲ πρόμον ἄνδρα

他说罢，迅速投出长枪，击中了排在前列的勇士——

Αἰνείω ἕταρον μεγαθύμου Δηϊκόωντα

宽宏大度的埃奈亚斯的高尚战友——

535

Περγασίδην, ὃν Τρῶες ὁμῶς Πριάμοιο τέκεσσι

培尔加索斯之子德伊科翁。特洛伊人敬重他如同敬重普里阿摩斯的子嗣一般，

τῖον, ἐπεὶ θοὸς ἔσκε μετὰ πρώτοισι μάχεσθαι.

因为他总是敏捷地在最前列交战。

τόν ῥα κατʼ ἀσπίδα δουρὶ βάλε κρείων Ἀγαμέμνων·

统治者阿伽门农用长枪击中了他的盾牌；

ἣ δʼ οὐκ ἔγχος ἔρυτο, διὰ πρὸ δὲ εἴσατο χαλκός,

盾牌未能阻挡枪尖，青铜枪头穿透过去，

νειαίρῃ δʼ ἐν γαστρὶ διὰ ζωστῆρος ἔλασσε·

穿过腰带刺入了他的下腹部；

540

δούπησεν δὲ πεσών, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ.

他轰然倒地，身上的铠甲随之发出铿锵之声。

ἔνθʼ αὖτʼ Αἰνείας Δαναῶν ἕλεν ἄνδρας ἀρίστους

随后，埃奈亚斯杀死了达奈人中的精兵强将——

υἷε Διοκλῆος Κρήθωνά τε Ὀρσίλοχόν τε,

迪奥克勒斯的双子克雷同与奥耳西洛科斯，

τῶν ῥα πατὴρ μὲν ἔναιεν ἐϋκτιμένῃ ἐνὶ Φηρῇ

他们的父亲居住在建造精良的培雷，

ἀφνειὸς βιότοιο, γένος δʼ ἦν ἐκ ποταμοῖο

家资殷实，而他的祖先出自

545

Ἀλφειοῦ, ὅς τʼ εὐρὺ ῥέει Πυλίων διὰ γαίης,

阿尔斐奥斯河，该河宽阔地流经皮洛斯人的土地，

ὃς τέκετʼ Ὀρτίλοχον πολέεσσʼ ἄνδρεσσιν ἄνακτα·

他孕育了奥尔提洛科斯，使其成为多人的君王；

Ὀρτίλοχος δʼ ἄρʼ ἔτικτε Διοκλῆα μεγάθυμον,

奥尔提洛科斯孕育了宽宏大度的迪奥克勒斯，

ἐκ δὲ Διοκλῆος διδυμάονε παῖδε γενέσθην,

而从迪奥克勒斯那里，诞生了一对孪生子，

Κρήθων Ὀρσίλοχός τε μάχης εὖ εἰδότε πάσης.

即克雷同与奥耳西洛科斯，他们深谙各种战斗技巧。

550

τὼ μὲν ἄρʼ ἡβήσαντε μελαινάων ἐπὶ νηῶν

这两人长成青年后，便乘着黑船

Ἴλιον εἰς εὔπωλον ἅμʼ Ἀργείοισιν ἑπέσθην,

与阿耳戈斯人一同前往盛产骏马的伊利翁，

τιμὴν Ἀτρεΐδῃς Ἀγαμέμνονι καὶ Μενελάῳ

为阿特柔斯之子阿伽门农和梅涅劳斯争取

ἀρνυμένω· τὼ δʼ αὖθι τέλος θανάτοιο κάλυψεν.

荣耀；然而在彼处，死亡的结局将二人笼罩。

语法注3 条

5.487ἁλόντε
双数主格分词 ἁλόντε 与第二人称复数动词 γένησθε 连用。这种不规则的一致关系（根据意义一致，constructio ad sensum）表明萨耳珀冬虽然是在向特洛伊将领们整体发出警告，但心里特别指涉了赫克托尔个人或其亲信（如其兄弟）。
5.505ἐπιμισγομένων
一个属格绝对结构中的现在中被动分词，其主语名词（马匹或战士）被省略。承接前文的 ἵππων（马的），该结构应理解为“当马匹（或战士们）再次混杂交战时”，与 ἂψ（再次）结合，生动描绘了战线重新剧烈交织的景象。
5.517ἔγειρεν
尽管存在多个主语（“银弓之神”[即阿波罗]、Ἄρης 和 Ἔρις），但动词 ἔγειρεν 却采用了单数形式。这是希腊语中常见的一种语法现象，即动词与最近的主语（或最显著的主语，即阿波罗）在数上保持一致。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:5.483-5.553