- 底本
- Homer. Homeri Opera, Volumes 1-2. Monro, D. B. (David Binning), editor; Allen, Thomas W. (Thomas William), editor. Oxford: Clarendon Press, 1908-1920.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:5.277-5.343
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
潘达罗斯宣称自己射伤了迪奥墨德斯，但随即被迪奥墨德斯的飞枪击毙。埃奈亚斯在守护尸体时被迪奥墨德斯投来的巨石砸碎髋骨受重伤，其母阿佛洛狄忒急忙现身救子，斯塞内洛斯趁机夺走埃奈亚斯的名马，而迪奥墨德斯穷追不舍并刺伤了阿佛洛狄忒的手掌。
καρτερόθυμε δαΐφρον ἀγαυοῦ Τυδέος υἱὲ
“坚毅不屈、英勇善战的高贵提丢斯之子，
ἦ μάλα σʼ οὐ βέλος ὠκὺ δαμάσσατο πικρὸς ὀϊστός·
确实，那支疾飞的箭、那支辛辣的利箭未能将你击倒。
νῦν αὖτʼ ἐγχείῃ πειρήσομαι αἴ κε τύχωμι.
如今我要用长枪再试一次，看我能否命中你。”
ἦ ῥα καὶ ἀμπεπαλὼν προΐει δολιχόσκιον ἔγχος
说罢，他扬起投下长影的枪并掷了出去，
καὶ βάλε Τυδεΐδαο κατʼ ἀσπίδα· τῆς δὲ διὰ πρὸ
击中了提丢斯之子的盾牌；那铜枪头穿透了盾牌，
αἰχμὴ χαλκείη πταμένη θώρηκι πελάσθη·
青铜枪尖向前飞去，触及了他的胸甲。
τῷ δʼ ἐπὶ μακρὸν ἄϋσε Λυκάονος ἀγλαὸς υἱός·
于是吕卡昂的辉煌之子对他高声大喊：
βέβληαι κενεῶνα διαμπερές, οὐδέ σʼ ὀΐω
“你的软肋已被刺穿，我想你
δηρὸν ἔτʼ ἀνσχήσεσθαι· ἐμοὶ δὲ μέγʼ εὖχος ἔδωκας.
无法再支持很久了；你已送给我极大的荣耀。”
τὸν δʼ οὐ ταρβήσας προσέφη κρατερὸς Διομήδης·
悍勇的迪奥墨德斯毫无惧色地对他说：
ἤμβροτες οὐδʼ ἔτυχες· ἀτὰρ οὐ μὲν σφῶΐ γʼ ὀΐω
“你射偏了，没有打中；但我看你们两人
πρίν γʼ ἀποπαύσεσθαι πρίν γʼ ἢ ἕτερόν γε πεσόντα
在其中一人倒下
αἵματος ἆσαι Ἄρηα,1 ταλαύρινον πολεμιστήν.
用鲜血喂饱那手持牛皮盾的战神阿瑞斯之前，绝不会罢手。”
ὣς φάμενος προέηκε· βέλος δʼ ἴθυνεν Ἀθήνη
说罢他掷出长枪；雅典娜指引着枪尖
ῥῖνα παρʼ ὀφθαλμόν, λευκοὺς δʼ ἐπέρησεν ὀδόντας.
直指眼睛旁的鼻子，穿过了他洁白的牙齿。
τοῦ δʼ ἀπὸ μὲν γλῶσσαν πρυμνὴν τάμε χαλκὸς ἀτειρής,
坚硬无情的青铜削断了他的舌根，
αἰχμὴ δʼ ἐξελύθη παρὰ νείατον ἀνθερεῶνα·
枪尖从下巴最底部穿了出来。
ἤριπε δʼ ἐξ ὀχέων, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ
他从战车上跌落下来，身上那套
αἰόλα παμφανόωντα, παρέτρεσσαν δέ οἱ ἵπποι
斑斓闪烁的盔甲哐当发声，那双
ὠκύποδες· τοῦ δʼ αὖθι λύθη ψυχή τε μένος τε.
快捷的骏马惊惶避开；就在那儿，他的灵魂和力量都消散了。
Αἰνείας δʼ ἀπόρουσε σὺν ἀσπίδι δουρί τε μακρῷ
埃奈亚斯手持盾牌和长枪纵身跳下，
δείσας μή πώς οἱ ἐρυσαίατο νεκρὸν Ἀχαιοί.
唯恐阿开亚人会从他手中把尸体夺走。
ἀμφὶ δʼ ἄρʼ αὐτῷ βαῖνε λέων ὣς ἀλκὶ πεποιθώς,
他像一只铺信自己勇武的雄狮，围着尸体踱步，
πρόσθε δέ οἱ δόρυ τʼ ἔσχε καὶ ἀσπίδα πάντοσʼ ἐΐσην,
在身前横着长枪和四面浑圆的盾牌，
τὸν κτάμεναι μεμαὼς ὅς τις τοῦ γʼ ἀντίος ἔλθοι
随时准备杀死任何敢于前来迎战他的人，
σμερδαλέα ἰάχων· ὃ δὲ χερμάδιον λάβε χειρὶ
发出可怕的怒吼。这时，提丢斯之子手里抓起一块大石，
Τυδεΐδης μέγα ἔργον ὃ οὐ δύο γʼ ἄνδρε φέροιεν,2
那是一件伟大的重物，两个男人也抬不起，
οἷοι νῦν βροτοί εἰσʼ· ὃ δέ μιν ῥέα πάλλε καὶ οἶος.
如果按现在的凡人来算的话；但他一人却能轻松挥舞。
τῷ βάλεν Αἰνείαο κατʼ ἰσχίον ἔνθά τε μηρὸς
他用这块石头击中了埃奈亚斯的髋骨，即大腿骨
ἰσχίῳ ἐνστρέφεται, κοτύλην δέ τέ μιν καλέουσι·
在髋骨中转动的地方，人们称之为“臼盖”；
θλάσσε δέ οἱ κοτύλην, πρὸς δʼ ἄμφω ῥῆξε τένοντε·
他砸碎了他的臼盖，并震断了两侧的肌腱；
ὦσε δʼ ἀπὸ ῥινὸν τρηχὺς λίθος· αὐτὰρ ὅ γʼ ἥρως
粗糙的石头撕扯掉了皮肤；然而，这位英雄
ἔστη γνὺξ ἐριπὼν καὶ ἐρείσατο χειρὶ παχείῃ
屈膝倒下，用他宽厚的手掌支撑着
γαίης· ἀμφὶ δὲ ὄσσε κελαινὴ νὺξ ἐκάλυψε.
地面；黑夜蒙上了他的双眼。
καί νύ κεν ἔνθʼ ἀπόλοιτο ἄναξ ἀνδρῶν Αἰνείας,
此时，人中之王埃奈亚斯本就会死在那里，
εἰ μὴ ἄρʼ ὀξὺ νόησε3 Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη
要不就是宙斯的女儿、他的母亲阿佛洛狄忒迅速察觉，
μήτηρ, ἥ μιν ὑπʼ Ἀγχίσῃ τέκε βουκολέοντι·
她曾在牧牛的安喀塞斯座下为他诞育此子；
ἀμφὶ δʼ ἑὸν φίλον υἱὸν ἐχεύατο πήχεε λευκώ,
她用白皙的双臂环抱住她亲爱的儿子，
πρόσθε δέ οἱ πέπλοιο φαεινοῦ πτύγμα κάλυψεν
在他身前拉起她那闪亮长袍的褶皱予以遮掩，
ἕρκος ἔμεν βελέων, μή τις Δαναῶν ταχυπώλων
作为抵御投枪的屏障，免得驱策骏马的达奈人中有人
χαλκὸν ἐνὶ στήθεσσι βαλὼν ἐκ θυμὸν ἕλοιτο.
将青铜枪刺入他的胸膛并夺走生命。
ἣ μὲν ἑὸν φίλον υἱὸν ὑπεξέφερεν πολέμοιο·
她正将她亲爱的儿子从战场上悄悄运走；
οὐδʼ υἱὸς Καπανῆος ἐλήθετο συνθεσιάων
而卡帕纽斯之子也没有忘记
τάων ἃς ἐπέτελλε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης,
善于呐喊的迪奥墨德斯曾向他叮嘱的那些协定，
ἀλλʼ ὅ γε τοὺς μὲν ἑοὺς ἠρύκακε μώνυχας ἵππους
他把自己的单蹄骏马
νόσφιν ἀπὸ φλοίσβου ἐξ ἄντυγος ἡνία τείνας,
牵离喧嚣之处，将缰绳系在车栏上紧，
Αἰνείαο δʼ ἐπαΐξας καλλίτριχας ἵππους
随即便朝埃奈亚斯那长着美丽鬃毛的骏马扑去，
ἐξέλασε Τρώων μετʼ ἐϋκνήμιδας Ἀχαιούς.
将它们从特洛伊人中赶到身着美胫甲的阿开亚人那里。
δῶκε δὲ Δηϊπύλῳ ἑτάρῳ φίλῳ, ὃν περὶ πάσης
他把马交给了他亲爱的伙伴得伊普罗斯，在同龄人中
τῖεν ὁμηλικίης ὅτι οἱ φρεσὶν ἄρτια ᾔδη,4
最器重他，因为此人与他心意相通，
νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν· αὐτὰρ ὅ γʼ ἥρως
让他把马赶往中空的战船。随后，这位英雄
ὧν ἵππων ἐπιβὰς ἔλαβʼ ἡνία σιγαλόεντα,
登上自己的战马，抓起闪亮的手缰，
αἶψα δὲ Τυδεΐδην μέθεπε κρατερώνυχας ἵππους
随即策动那有着强健蹄子的马匹，急追提丢斯之子，
ἐμμεμαώς· ὃ δὲ Κύπριν ἐπῴχετο νηλέϊ χαλκῷ
锐意十足。而迪奥墨德斯正手持无情的青铜追击塞浦路斯神，
γιγνώσκων ὅ τʼ ἄναλκις ἔην θεός, οὐδὲ θεάων
他知道她是个柔弱无力的神祇，并不属于
τάων αἵ τʼ ἀνδρῶν πόλεμον κάτα κοιρανέουσιν,
那些在人间的战争中统领纷争的女神之列，
οὔτʼ ἄρʼ Ἀθηναίη οὔτε πτολίπορθος Ἐνυώ.
既不是雅典娜，也不是毁城的厄倪俄。
ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἐκίχανε πολὺν καθʼ ὅμιλον ὀπάζων,
可是，当他在汹涌的人群中穷追不舍并终于追上她时，
ἔνθʼ ἐπορεξάμενος μεγαθύμου Τυδέος υἱὸς
那里，宽宏慷慨的提丢斯之子伸长手臂，
ἄκρην οὔτασε χεῖρα μετάλμενος ὀξέϊ δουρὶ
飞扑上去，用犀利的枪尖刺伤了她那柔弱手掌的
ἀβληχρήν· εἶθαρ δὲ δόρυ χροὸς ἀντετόρησεν
顶端。长枪顿时刺穿了那件由美惠女神们
ἀμβροσίου διὰ πέπλου, ὅν οἱ Χάριτες κάμον αὐταί,
亲手为她织就的不朽长袍，扎入了她的肌肤中，
πρυμνὸν ὕπερ θέναρος· ῥέε δʼ ἄμβροτον αἷμα θεοῖο
在手掌根部的上方。于是女神那不朽的血液流了出来，
ἰχώρ, οἷός πέρ τε ῥέει μακάρεσσι θεοῖσιν·
那是神液，正是流淌在幸福诸神体内的那种液体；
οὐ γὰρ σῖτον ἔδουσʼ, οὐ πίνουσʼ αἴθοπα οἶνον,
因为他们不吃五谷，不饮红亮的烈酒，
τοὔνεκʼ ἀναίμονές εἰσι καὶ ἀθάνατοι καλέονται.
因此他们体内无血，被称为长生不死之神。
ἣ δὲ μέγα ἰάχουσα ἀπὸ ἕο κάββαλεν υἱόν·
她发出一声凄厉的尖叫，抛下了怀中的儿子；
- 5.288πρίν γʼ ἀποπαύσεσθαι πρίν γʼ ἢ ἕτερόν γε πεσόντα αἵματος ἆσαι Ἄρηα
双重 πρίν 结构。第一个 πρίν 带将来时不定式 ἀποπαύσεσθαι（主语为双数代词 σφῶϊ，表示“你们两人不会罢手”），第二个 πρίν γʼ ἢ 引导带不定式结构，其中 ἕτερόν γε πεσόντα（“倒下的其中一人”）是不定式 ἆσαι（“使饱足”）的逻辑主语，Ἄρηα（“阿瑞斯”）是直接宾语，αἵματος（“用鲜血”）是表示充盈的属格，意为“在其中一人倒下并用鲜血喂饱战神阿瑞斯之前”。
- 5.303ὃ οὐ δύο γʼ ἄνδρε φέροιεν
关系代词 ὃ 指代中性先行词 χερμάδιον（“大石”）。ἄνδρε 是名词 ἀνήρ 的双数主格形式。无语气助词 ἄν（或 κεν）的祈愿式 φέροιεν 在关系从句中表示潜在可能性（“即使两个人也无法搬动”），这是荷马史诗的特有语法现象。
- 5.311καί νύ κεν ἔνθʼ ἀπόλοιτο ... εἰ μὴ ἄρʼ ὀξὺ νόησε
过去虚拟条件句。条件从句（protasis）采用了常规的“εἰ μή + 直说过去式”（εἰ μὴ ... νόησε，“若不是迅速察觉”），而主句（apodosis）则使用了荷马特有的古风形式“祈愿式 + κεν”（κεν ... ἀπόλοιτο，“本就会死”），以代替古典时期常见的“直说过去式 + ἄν/κεν”。
- 5.326ὅτι οἱ φρεσὶν ἄρτια ᾔδη
由 ὅτι（“因为”）引导的因果从句。ᾔδη 是动词 οἶδα（“知道”）的第三人称单数过去完成时形式。人称代词与格 οἱ（“对他而言/他的”）在此指代先行关系代词 ὃν（得伊普罗斯），整句意为“因为他知道此人心中与自己想法契合（ ἄρτια ）”（即两人志趣相投）。