← 荷马

伊利亚特

§5.1-5.71

雅典娜激励迪奥墨德斯与阿开亚诸将的进攻

雅典娜赐予迪奥墨德斯力量与勇气使其在战场上大显身手，他击败了达雷斯之子。随后雅典娜与阿瑞斯撤离战场，阿开亚诸将领接连击杀特洛伊战士。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

ἔνθʼ αὖ Τυδεΐδῃ Διομήδεϊ Παλλὰς Ἀθήνη

此时，帕拉斯·雅典娜赐予提丢斯之子迪奥墨德斯

δῶκε μένος καὶ θάρσος, ἵνʼ ἔκδηλος μετὰ πᾶσιν

力量与勇气，好让他向所有

Ἀργείοισι γένοιτο ἰδὲ κλέος ἐσθλὸν ἄροιτο·

阿耳戈斯人显露头角，并赢取高尚的声誉。

δαῖέ οἱ ἐκ κόρυθός τε καὶ ἀσπίδος ἀκάματον πῦρ

她从他的头盔和盾牌上点燃了不倦的烈火，

5

ἀστέρʼ ὀπωρινῷ ἐναλίγκιον, ὅς τε μάλιστα

犹如那秋日的星辰，它在

λαμπρὸν παμφαίνῃσι λελουμένος ὠκεανοῖο·1

大洋中沐浴之后，闪烁得最为明亮。

τοῖόν οἱ πῦρ δαῖεν ἀπὸ κρατός τε καὶ ὤμων,

她从他的头部和双肩点燃了这般烈火，

ὦρσε δέ μιν κατὰ μέσσον ὅθι πλεῖστοι κλονέοντο.

并驱使他冲入战况最激烈、人数最混乱的阵中。

ἦν δέ τις ἐν Τρώεσσι Δάρης ἀφνειὸς ἀμύμων

在特洛伊人中有一位名叫达雷斯的人，富有且无可指摘，

10

ἱρεὺς Ἡφαίστοιο· δύω δέ οἱ υἱέες ἤστην

他是赫斐斯托斯的神官；他有两个儿子，

Φηγεὺς Ἰδαῖός τε μάχης εὖ εἰδότε πάσης.

菲勾斯和伊代奥斯，两人都精通一切战术。

τώ οἱ ἀποκρινθέντε ἐναντίω ὁρμηθήτην·

这两人脱离了队伍，迎面向他冲来；

τὼ μὲν ἀφʼ ἵπποιιν, ὃ δʼ ἀπὸ χθονὸς ὄρνυτο πεζός.

他们驾着战车，而他则从地面上徒步迎战。

οἳ δʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες

当他们彼此逼近、迎面相遇时，

15

Φηγεύς ῥα πρότερος προΐει δολιχόσκιον ἔγχος·

菲勾斯首先投出了他那投下长影的长枪；

Τυδεΐδεω δʼ ὑπὲρ ὦμον ἀριστερὸν ἤλυθʼ ἀκωκὴ

枪尖掠过提丢斯之子的左肩，

ἔγχεος, οὐδʼ ἔβαλʼ αὐτόν· ὃ δʼ ὕστερος ὄρνυτο χαλκῷ

并未击中他。接着，提丢斯之子手持青铜枪

Τυδεΐδης· τοῦ δʼ οὐχ ἅλιον βέλος ἔκφυγε χειρός,

冲上前去；他手中飞出的武器并未落空，

ἀλλʼ ἔβαλε στῆθος μεταμάζιον, ὦσε δʼ ἀφʼ ἵππων.

而是击中了对方双乳之间的胸部，将其推下战车。

20

Ἰδαῖος δʼ ἀπόρουσε λιπὼν περικαλλέα δίφρον,

伊代奥斯跳下车来，丢下了美丽的战车，

οὐδʼ ἔτλη περιβῆναι ἀδελφειοῦ κταμένοιο·

甚至不敢上前守护被杀的兄弟；

οὐδὲ γὰρ οὐδέ κεν αὐτὸς ὑπέκφυγε2 κῆρα μέλαιναν,

因为即便如此，他自己也无法逃脱黑色的死劫，

ἀλλʼ Ἥφαιστος ἔρυτο, σάωσε δὲ νυκτὶ καλύψας,

幸有赫斐斯托斯护佑，用夜色将其遮蔽而救下，

ὡς δή οἱ μὴ πάγχυ γέρων ἀκαχήμενος εἴη.

免得那老迈的父亲陷入彻底的哀痛。

25

ἵππους δʼ ἐξελάσας μεγαθύμου Τυδέος υἱὸς

气宇轩昂的提丢斯之子赶走马匹，

δῶκεν ἑταίροισιν κατάγειν κοίλας ἐπὶ νῆας.

交给同伴们牵回空心的战船。

Τρῶες δὲ μεγάθυμοι ἐπεὶ ἴδον υἷε Δάρητος

气宇轩昂的特洛伊人见到达雷斯的两个儿子，

τὸν μὲν ἀλευάμενον, τὸν δὲ κτάμενον παρʼ ὄχεσφι,

一个逃走，另一个死在战车旁，

πᾶσιν ὀρίνθη θυμός· ἀτὰρ γλαυκῶπις Ἀθήνη

众人的心都大受震动。然而，那明眸的雅典娜

30

χειρὸς ἑλοῦσʼ ἐπέεσσι προσηύδα θοῦρον Ἄρηα·

牵起暴烈之神阿瑞斯的手，对他开口说道：

Ἆρες Ἄρες βροτολοιγὲ μιαιφόνε τειχεσιπλῆτα

“阿瑞斯，阿瑞斯，凡人的祸害，血腥的毁墙者，

οὐκ ἂν δὴ Τρῶας μὲν ἐάσαιμεν καὶ Ἀχαιοὺς

我们难道不该让特洛伊人和阿开亚人

μάρνασθʼ, ὁπποτέροισι πατὴρ Ζεὺς κῦδος ὀρέξῃ,

独自交战，看父神宙斯将荣耀赐予哪一方，

νῶϊ δὲ χαζώμεσθα,3 Διὸς δʼ ἀλεώμεθα μῆνιν;

而我们自己则退避，免遭宙斯的震怒吗？”

35

ὣς εἰποῦσα μάχης ἐξήγαγε θοῦρον Ἄρηα·

如此说罢，她将暴烈的阿瑞斯带出了战场，

τὸν μὲν ἔπειτα καθεῖσεν ἐπʼ ἠϊόεντι Σκαμάνδρῳ,

随后让他坐在有沙滩的斯卡曼德罗斯河畔。

Τρῶας δʼ ἔκλιναν Δαναοί· ἕλε δʼ ἄνδρα ἕκαστος

达那奥斯人击退了特洛伊人，诸位首领

ἡγεμόνων· πρῶτος δὲ ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων

各自杀死了一名敌手。首先是众王之王阿伽门农

ἀρχὸν Ἁλιζώνων Ὀδίον μέγαν ἔκβαλε δίφρου·

将哈利佐涅斯人的伟大领袖奥迪奥斯推下了战车。

40

πρώτῳ γὰρ στρεφθέντι μεταφρένῳ ἐν δόρυ πῆξεν

因为当他首先转身逃跑时，阿伽门农将长枪刺入了他两肩之间的

ὤμων μεσσηγύς, διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσε,

后背，并穿透了他的胸部。

δούπησεν δὲ πεσών, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ.

他轰然倒地，身上的铠甲叮当作响。

Ἰδομενεὺς δʼ ἄρα Φαῖστον ἐνήρατο Μῄονος υἱὸν

依多墨纽斯杀死了梅温之子

Βώρου, ὃς ἐκ Τάρνης ἐριβώλακος εἰληλούθει.

玻罗斯的儿子派斯托斯，他是从土地肥沃的塔尔内来的。

45

τὸν μὲν ἄρʼ Ἰδομενεὺς δουρικλυτὸς ἔγχεϊ μακρῷ

枪术精湛的依多墨纽斯用长枪

νύξʼ ἵππων ἐπιβησόμενον κατὰ δεξιὸν ὦμον·

刺中了正要登上战车的他的右肩；

ἤριπε δʼ ἐξ ὀχέων, στυγερὸς δʼ ἄρα μιν σκότος εἷλε.

他从车上跌落，可憎的黑暗攫住了他。

τὸν μὲν ἄρʼ Ἰδομενῆος ἐσύλευον θεράποντες·

随后依多墨纽斯的侍从们剥去了他的铠甲。

υἱὸν δὲ Στροφίοιο Σκαμάνδριον αἵμονα θήρης

阿特柔斯之子梅涅劳斯用锋利的长枪

50

Ἀτρεΐδης Μενέλαος ἕλʼ ἔγχεϊ ὀξυόεντι

杀死了斯特罗菲奥斯之子斯卡曼德里奥斯，一个精于狩猎的

ἐσθλὸν θηρητῆρα· δίδαξε γὰρ Ἄρτεμις αὐτὴ

优秀猎手；因为阿尔特弥斯亲自教导他

βάλλειν ἄγρια πάντα, τά τε τρέφει οὔρεσιν ὕλη·

如何射杀山林里哺育的一切野兽。

ἀλλʼ οὔ οἱ τότε γε χραῖσμʼ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα,

然而在那时，喜爱放箭的阿尔特弥斯帮不了他，

οὐδὲ ἑκηβολίαι ᾗσιν τὸ πρίν γε κέκαστο·4

他往日所擅长的远射之术也无济于事；

55

ἀλλά μιν Ἀτρεΐδης δουρικλειτὸς Μενέλαος

阿特柔斯之子、枪术著名的梅涅劳斯

πρόσθεν ἕθεν φεύγοντα μετάφρενον οὔτασε δουρὶ

在其向前逃跑时用长枪刺中了他的后背

ὤμων μεσσηγύς, διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσεν,

两肩之间，并穿透了他的胸部。

ἤριπε δὲ πρηνής, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ.

他向前仆倒，身上的铠甲叮当作响。

Μηριόνης δὲ Φέρεκλον ἐνήρατο, τέκτονος υἱὸν

梅里奥内斯杀死了菲雷克洛斯，大工匠

60

Ἁρμονίδεω, ὃς χερσὶν ἐπίστατο δαίδαλα πάντα

哈尔莫尼德斯之子，他懂得如何用双手制作各种精美器物；

τεύχειν· ἔξοχα γάρ μιν ἐφίλατο Παλλὰς Ἀθήνη·

因为帕拉斯·雅典娜极度喜爱他。

ὃς καὶ Ἀλεξάνδρῳ τεκτήνατο νῆας ἐΐσας

也就是他，曾为亚历山德罗斯建造了均称的

ἀρχεκάκους, αἳ πᾶσι κακὸν Τρώεσσι γένοντο

祸首之船，这些船给所有特洛伊人

οἷ τʼ αὐτῷ, ἐπεὶ οὔ τι θεῶν ἐκ θέσφατα ᾔδη.

以及他自己都带来了灾难，因为他丝丝毫不懂得神明的神谕。

65

τὸν μὲν Μηριόνης ὅτε δὴ κατέμαρπτε διώκων

当梅里奥内斯在追击中赶上他时，

βεβλήκει γλουτὸν κατὰ δεξιόν· ἣ δὲ διαπρὸ

击中了他的右臀；而那枪尖

ἀντικρὺ κατὰ κύστιν ὑπʼ ὀστέον ἤλυθʼ ἀκωκή·

在骨头下方直接穿透到了膀胱。

γνὺξ δʼ ἔριπʼ οἰμώξας, θάνατος δέ μιν ἀμφεκάλυψε.

他呻吟着跪倒在地，死神笼罩了他。

Πήδαιον δʼ ἄρʼ ἔπεφνε Μέγης Ἀντήνορος υἱὸν

梅格斯杀死了安特诺尔之子佩代奥斯，

70

ὅς ῥα νόθος μὲν ἔην, πύκα δʼ ἔτρεφε δῖα Θεανὼ

他虽然是个庶子，但高贵的忒阿诺却精心地

ἶσα φίλοισι τέκεσσι5 χαριζομένη πόσεϊ ᾧ.

抚养他，视如己出，以此取悦她的丈夫。

语法注5 条
  1. 5.6λελουμένος ὠκεανοῖο

    属格 ὠκεανοῖο 与分词 λελουμένος（沐浴）连用，表示洗涤的场所或源泉，意为“在大洋（俄刻阿诺斯）中沐浴”。

  2. 5.22οὐδὲ γὰρ οὐδέ κεν αὐτὸς ὑπέκφυγε

    语气词 κεν（史诗方言中的 ἄν）与直说法语气过去时（不定过去时 ὑπέκφυγε）结合，构成省略了条件从句的虚拟语气（与过去事实相反）的归结从句：“因为[如果他留下来守护兄弟的话]，他自己也无法逃过黑色的死劫。”

  3. 5.32οὐκ ἂν δὴ Τρῶας μὲν ἐάσαιμεν... νῶϊ δὲ χαζώμεσθα

    雅典娜对阿瑞斯说的话中，οὐκ ἂν ... ἐάσαιμεν（带 ἂν 的希求法用于疑问句）起到了劝诱和建议的作用（“我们难道不该让……？”），随后接劝诱虚拟语气第一人称复数 χαζώμεσθα（“让我们退避”）和 ἀλεώμεθα（“避开”）。

  4. 5.54ᾗσιν τὸ πρίν γε κέκαστο

    与格复数关系代词 ᾗσιν 指代前句的 ἑκηβολίαι（远射之术，复数）。动词 καίνυμαι（胜过、擅长，完成时为 κέκαστο）要求表示领域或手段的与格，因此意为“他往日在此（远射之术）上所擅长的”。

  5. 5.71ἶσα φίλοισι τέκεσσι

    副词性使用的中性复数宾格 ἶσα（如同、平等地）支配与格 φίλοισι τέκεσσι，表示比较（“如同对待自己的孩子一样”）。分词 χαριζομένη（取悦）支配与格 πόσεϊ ᾧ（自己的丈夫），表明其动机。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（2 处，最近 2026-09-21）
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 2 处
urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:5.1-5.71