- 底本
- Homer. Homeri Opera, Volumes 1-2. Monro, D. B. (David Binning), editor; Allen, Thomas W. (Thomas William), editor. Oxford: Clarendon Press, 1908-1920.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:23.142-23.208
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-02
阿基琉斯为帕特罗克洛斯剪下头发并献上丰盛的祭品以准备火葬，但火葬堆却无法燃烧。于是阿基琉斯向风神祈祷，彩虹女神伊里斯便作为使者将祈祷传达给风神们。
τήν ῥα Σπερχειῷ ποταμῷ τρέφε1 τηλεθόωσαν·
那是为了斯佩耳刻伊奥斯河神，他曾让它丰美地生长；
ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπεν ἰδὼν ἐπὶ οἴνοπα πόντον·
他悲叹着，望着酒绿色的海水说道：
Σπερχείʼ ἄλλως σοί γε πατὴρ ἠρήσατο Πηλεὺς
“斯佩耳刻伊奥斯啊，我的父亲佩琉斯曾徒然向你许愿，
κεῖσέ με νοστήσαντα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
只要我能回到我那可亲的祖国土地，
σοί τε κόμην κερέειν ῥέξειν θʼ ἱερὴν ἑκατόμβην,
我就为你剪去头发，并献上神圣的百牛大祭，
πεντήκοντα δʼ ἔνορχα παρʼ αὐτόθι μῆλʼ ἱερεύσειν
并在那里的泉源旁，在你那芬芳的祭坛和神域里，
ἐς πηγάς, ὅθι τοι τέμενος βωμός τε θυήεις.
献祭五十只未被阉割的公羊。
ὣς ἠρᾶθʼ ὃ γέρων, σὺ δέ οἱ νόον οὐκ ἐτέλεσσας.
那老人曾如此许愿，你却没有成全他的心愿。
νῦν δʼ ἐπεὶ οὐ νέομαί γε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
而今，既然我已不能回到我那可亲的祖国土地，
Πατρόκλῳ ἥρωϊ κόμην ὀπάσαιμι φέρεσθαι.
我愿把这头发托付给英雄帕特罗克洛斯带走。”
ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ κόμην ἑτάροιο φίλοιο
他这样说着，把头发放在他亲爱的同伴手中，
θῆκεν, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφʼ ἵμερον ὦρσε γόοιο.
这在他们所有人心中激起了悲悼的渴望。
καί νύ κʼ ὀδυρομένοισιν ἔδυ2 φάος ἠελίοιο
若是他们继续痛哭，太阳的光芒或许就会在哭声中西沉，
εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αἶψʼ Ἀγαμέμνονι εἶπε παραστάς·
除非阿基琉斯立刻走到阿伽门农身旁对他说：
Ἀτρεΐδη, σοὶ γάρ τε μάλιστά γε λαὸς Ἀχαιῶν
“阿特柔斯之子啊，因为阿开亚众军最听从
πείσονται μύθοισι, γόοιο μὲν ἔστι καὶ ἆσαι,
你的号令，悲悼确实也有足够饱餐的时候，
νῦν δʼ ἀπὸ πυρκαϊῆς σκέδασον καὶ δεῖπνον ἄνωχθι
但现在请让人们离开火葬堆，命令他们准备
ὅπλεσθαι· τάδε δʼ ἀμφὶ πονησόμεθʼ οἷσι μάλιστα
晚膳；而此间的事宜，将由我们这些与死者
κήδεός3 ἐστι νέκυς· παρὰ δʼ οἵ τʼ ἀγοὶ ἄμμι μενόντων.
最亲近的人来操办；让首领们留下来陪伴我们。”
αὐτὰρ ἐπεὶ τό γʼ ἄκουσεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων,
人间之王阿伽门农听闻此言，
αὐτίκα λαὸν μὲν σκέδασεν κατὰ νῆας ἐΐσας,
随即将众人解散回各自匀称的船上，
κηδεμόνες δὲ παρʼ αὖθι μένον καὶ νήεον ὕλην,
而主丧者们留在原地，堆积木材，
ποίησαν δὲ πυρὴν ἑκατόμπεδον ἔνθα καὶ ἔνθα,
筑起了一座宽长各百尺的火葬堆，
ἐν δὲ πυρῇ ὑπάτῃ νεκρὸν θέσαν ἀχνύμενοι κῆρ.
他们满怀痛楚地将尸体安放在火葬堆的最顶端。
πολλὰ δὲ ἴφια μῆλα καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς
许多肥壮的羊和步履蹒跚、角弯曲的牛
πρόσθε πυρῆς ἔδερόν τε καὶ ἄμφεπον· ἐκ δʼ ἄρα πάντων
在火葬堆前被宰杀剥皮；伟大的阿基琉斯
δημὸν ἑλὼν ἐκάλυψε νέκυν μεγάθυμος Ἀχιλλεὺς
取下所有的油脂，将尸体包裹起来，
ἐς πόδας ἐκ κεφαλῆς, περὶ δὲ δρατὰ σώματα νήει.
从头到脚，并将剥了皮的祭畜堆积在周围。
ἐν δʼ ἐτίθει μέλιτος καὶ ἀλείφατος ἀμφιφορῆας
他在旁边放了盛着蜂蜜和油脂的双耳罐，
πρὸς λέχεα κλίνων· πίσυρας δʼ ἐριαύχενας ἵππους
使它们倾斜着靠在灵柩上；又把四匹长颈的骏马，
ἐσσυμένως ἐνέβαλλε πυρῇ μεγάλα στεναχίζων.
伴着大声的哀号，急切地投入火葬堆。
ἐννέα τῷ γε ἄνακτι τραπεζῆες κύνες ἦσαν,
这位统帅身边有九只吃案桌残食的家犬，
καὶ μὲν τῶν ἐνέβαλλε πυρῇ δύο δειροτομήσας,
他将其中两只割断脖子，投入火葬堆中；
δώδεκα δὲ Τρώων μεγαθύμων υἱέας ἐσθλοὺς
他又用青铜武器杀死了十二名高贵的
χαλκῷ δηϊόων· κακὰ δὲ φρεσὶ μήδετο ἔργα·
特洛伊俊杰；他在心中策划着残酷的事情；
ἐν δὲ πυρὸς μένος ἧκε σιδήρεον ὄφρα νέμοιτο.
然后放纵狂暴如铁的烈火，使其开始吞噬。
ᾤμωξέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα, φίλον δʼ ὀνόμηνεν ἑταῖρον·
接着他大声痛哭，呼唤着他亲爱的同伴：
χαῖρέ μοι ὦ Πάτροκλε καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισι·
“安息吧，我的帕特罗克洛斯，即使在哈得斯的府邸中；
πάντα γὰρ ἤδη τοι τελέω τὰ πάροιθεν ὑπέστην,
因为我先前许下的一切诺言，如今已为你全部兑现，
δώδεκα μὲν Τρώων μεγαθύμων υἱέας ἐσθλοὺς
十二名伟大的特洛伊人高贵的儿子，
τοὺς ἅμα σοὶ πάντας πῦρ ἐσθίει· Ἕκτορα δʼ οὔ τι
烈火正将他们与你一同吞噬；但普里阿摩斯之子赫克托尔，
δώσω Πριαμίδην πυρὶ δαπτέμεν, ἀλλὰ κύνεσσιν.
我绝不交托给烈火焚烧，而要喂食给狗群。”
ὣς φάτʼ ἀπειλήσας· τὸν δʼ οὐ κύνες ἀμφεπένοντο,
他如此威胁道；但狗群并未能靠近赫克托尔，
ἀλλὰ κύνας μὲν ἄλαλκε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη
因为宙斯之女阿佛洛狄忒日夜护卫着他，
ἤματα καὶ νύκτας, ῥοδόεντι δὲ χρῖεν ἐλαίῳ
赶走狗群，并用神圣的玫瑰香油涂抹尸体，
ἀμβροσίῳ, ἵνα μή μιν ἀποδρύφοι ἑλκυστάζων.
使阿基琉斯在拖曳他时，不致撕裂他的肌肤。
τῷ δʼ ἐπὶ κυάνεον νέφος ἤγαγε Φοῖβος Ἀπόλλων
福玻斯·阿波罗也从空中引来一片浓黑的云彩
οὐρανόθεν πεδίον δέ, κάλυψε δὲ χῶρον ἅπαντα
笼罩平原，遮蔽了尸体停放的
ὅσσον ἐπεῖχε νέκυς, μὴ πρὶν μένος ἠελίοιο
整片地方，免得太阳的烈焰过早地
σκήλειʼ4 ἀμφὶ περὶ χρόα ἴνεσιν ἠδὲ μέλεσσιν.
晒干他筋骨和四肢周围的皮肤。
οὐδὲ πυρὴ Πατρόκλου ἐκαίετο τεθνηῶτος·
然而，逝去的帕特罗克洛斯的火葬堆却无法燃烧；
ἔνθʼ αὖτʼ ἀλλʼ ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·
这时，足步捷健的高贵阿基琉斯又想到了另一件事：
στὰς ἀπάνευθε πυρῆς δοιοῖς ἠρᾶτʼ ἀνέμοισι
他站在火葬堆旁，向两位风神祈祷，
Βορέῃ καὶ Ζεφύρῳ, καὶ ὑπίσχετο ἱερὰ καλά·
即玻瑞阿斯和泽费罗斯，并许下美好的祭品；
πολλὰ δὲ καὶ σπένδων χρυσέῳ δέπαϊ λιτάνευεν
他用金杯倒了许多奠酒，恳求他们
ἐλθέμεν, ὄφρα τάχιστα πυρὶ φλεγεθοίατο νεκροί,
到来，以便让烈火尽快焚烧尸体，
ὕλη τε σεύαιτο καήμεναι. ὦκα δὲ Ἶρις
让木材加速燃烧。而敏捷的伊里斯，
ἀράων ἀΐουσα μετάγγελος ἦλθʼ ἀνέμοισιν.
听闻了他的祈祷，便作为使者前往风神之处。
οἳ μὲν ἄρα Ζεφύροιο δυσαέος ἀθρόοι ἔνδον
当时风神们正聚集在狂风吹拂的泽费罗斯家中，
εἰλαπίνην δαίνυντο· θέουσα δὲ Ἶρις ἐπέστη
欢宴聚餐；伊里斯奔跑着，站在
βηλῷ ἔπι λιθέῳ· τοὶ δʼ ὡς ἴδον ὀφθαλμοῖσι
石制的门槛上；当他们亲眼看见她时，
πάντες ἀνήϊξαν, κάλεόν τέ μιν εἰς ἓ ἕκαστος·
全部跃起，每一个人都招呼她到自己身边；
ἣ δʼ αὖθʼ ἕζεσθαι μὲν ἀνήνατο, εἶπε δὲ μῦθον·
但她拒绝坐下，并开口说道：
οὐχ ἕδος· εἶμι γὰρ αὖτις ἐπʼ Ὠκεανοῖο ῥέεθρα
“我没有闲暇坐下；因为我要回到俄刻阿诺斯的水流，
Αἰθιόπων ἐς γαῖαν, ὅθι ῥέζουσʼ ἑκατόμβας
去往埃塞俄比亚人的土地，在那里他们正向不死的神明
ἀθανάτοις, ἵνα δὴ καὶ ἐγὼ μεταδαίσομαι ἱρῶν.
献祭百牛大祭，这样我也能分享那祭祀的筵席。
ἀλλʼ Ἀχιλεὺς Βορέην ἠδὲ Ζέφυρον κελαδεινὸν
但阿基琉斯正在祈求玻瑞阿斯和发出呼啸的泽费罗斯……”
- 23.142τήν ῥα ... τρέφε
关系代名词 τήν 指向上一行（第141行）的 χαίτην（头发）。未完成过去式动词 τρέφε 表示过去持续或习惯性的动作（为了河神而一直蓄发）。
- 23.154καί νύ κʼ ὀδυρομένοισιν ἔδυ
这里 καί νύ κ(ε) 与直陈式过去时（ἔδυ）结合，并由第155行的 εἰ μὴ... εἶπε 引导，构成过去反事实条件句（‘如果阿基琉斯没有对阿伽门农说话，日落就会在他们的哀悼中降临’）。
- 23.160κήδεος
属格 κήδεος（源自 κῆδος，意为关心、丧事或亲属关系）与关系代词与格 οἷσι 连用，作谓语属格，表示‘那些与死者关系最亲近、最负有丧葬责任的人’。
- 23.191σκήλειʼ
连词 μὴ 引导否定目的从句（‘免得……’）。由于主句动词为过去时（ἤγαγε, κάλυψε），从句动词 σκήλειʼ（即 σκήλειε，σκέλλω 的第三人称单数主动过去时祈愿特指形式）使用祈愿语气。