← 荷马

伊利亚特

§22.386-22.450

赫克托尔遗体被拖拽与特洛伊人的恸哭

阿基琉斯怀着对帕特罗克洛斯的哀悼,用战车拖拽赫克托尔的遗体加以羞辱。目睹此景的赫克托尔双亲及特洛伊百姓陷入巨大的悲痛之中,而其妻安德洛玛刻此时仍不知夫已死,正在府内等待其归来。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
386

κεῖται πὰρ νήεσσι νέκυς ἄκλαυτος ἄθαπτος

帕特罗克洛斯躺在船旁,是一具无人哭泣、无人安葬的尸体;

Πάτροκλος· τοῦ δʼ οὐκ ἐπιλήσομαι, ὄφρʼ ἂν ἔγωγε

我绝不会忘记他,只要我

ζωοῖσιν μετέω καί μοι φίλα γούνατʼ ὀρώρῃ·

还留在活人中间,只要我亲爱的双膝还能移动。

εἰ δὲ θανόντων1 περ καταλήθοντʼ εἰν Ἀΐδαο

即使在哈得斯的阴府里,人们会忘记死者,

390

αὐτὰρ ἐγὼ καὶ κεῖθι φίλου μεμνήσομʼ ἑταίρου.

但即使在那里,我也要记住我亲爱的伙伴。

νῦν δʼ ἄγʼ ἀείδοντες παιήονα κοῦροι Ἀχαιῶν

而现在,来吧,唱着凯歌,阿开亚的青年们,

νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσι νεώμεθα, τόνδε δʼ ἄγωμεν.

让我们回到空心的船旁,并把这人带走。

ἠράμεθα μέγα κῦδος· ἐπέφνομεν Ἕκτορα δῖον,

我们赢得了巨大的光荣;我们杀死了高贵的赫克托尔,

ᾧ Τρῶες κατὰ ἄστυ θεῷ ὣς εὐχετόωντο.

特洛伊人在城里像敬神一样向他祈祷。

395

ἦ ῥα, καὶ Ἕκτορα δῖον ἀεικέα μήδετο ἔργα.

他说了,并对高贵的赫克托尔策划了残忍的行径。

ἀμφοτέρων μετόπισθε ποδῶν τέτρηνε τένοντε

他穿透了双脚后部的肌腱,

ἐς σφυρὸν ἐκ πτέρνης, βοέους δʼ ἐξῆπτεν ἱμάντας,

从脚跟到脚踝,并系上牛皮带,

ἐκ δίφροιο δʼ ἔδησε, κάρη δʼ ἕλκεσθαι ἔασεν·

把它们绑在战车上,让他的头颅被拖拽。

ἐς δίφρον δʼ ἀναβὰς ἀνά τε κλυτὰ τεύχεʼ ἀείρας

随后,他登上战车,举起那光荣的铠甲,

400

μάστιξέν ῥʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην.

扬鞭催马,两匹马毫不情愿地疾驰飞奔。

τοῦ δʼ ἦν ἑλκομένοιο κονίσαλος, ἀμφὶ δὲ χαῖται

在他被拖拽时,尘土飞扬,他黑色的头发

κυάνεαι πίτναντο, κάρη δʼ ἅπαν ἐν κονίῃσι

散落开来,他那曾经如此美丽的头颅,如今全部

κεῖτο πάρος χαρίεν· τότε δὲ Ζεὺς δυσμενέεσσι

躺在尘土中;因为那时宙斯准许他的敌人

δῶκεν ἀεικίσσασθαι ἑῇ ἐν πατρίδι γαίῃ.

在他自己的祖国土地上羞辱他。

405

ὣς τοῦ μὲν κεκόνιτο κάρη ἅπαν· ἣ δέ νυ μήτηρ

就这样,他的头颅全部蒙上了尘土;他的母亲

τίλλε κόμην, ἀπὸ δὲ λιπαρὴν ἔρριψε καλύπτρην

撕扯着头发,将那光鲜的头纱远远地

τηλόσε, κώκυσεν δὲ μάλα μέγα παῖδʼ ἐσιδοῦσα·

扔掉,看着她的儿子,大声地嚎哭。

ᾤμωξεν δʼ ἐλεεινὰ πατὴρ φίλος, ἀμφὶ δὲ λαοὶ

他亲爱的父亲发出可怜的呻吟,周围的人们

κωκυτῷ τʼ εἴχοντο καὶ οἰμωγῇ κατὰ ἄστυ.

在城里陷入了嚎哭和哀悼。

410

τῷ δὲ μάλιστʼ ἄρʼ ἔην ἐναλίγκιον ὡς εἰ2 ἅπασα

而那景象最为相似的,仿佛是整个

Ἴλιος ὀφρυόεσσα πυρὶ σμύχοιτο κατʼ ἄκρης.

高耸的伊利翁正被烈火从顶端烧毁。

λαοὶ μέν ῥα γέροντα μόγις ἔχον ἀσχαλόωντα

人们几乎拉不住痛不欲生的老人,

ἐξελθεῖν μεμαῶτα πυλάων Δαρδανιάων.

他急于从达耳达尼亚城门走出去。

πάντας δʼ ἐλλιτάνευε κυλινδόμενος κατὰ κόπρον,

他在泥泞中打滚,哀求着所有人,

415

ἐξονομακλήδην ὀνομάζων ἄνδρα ἕκαστον·

指名道姓地呼唤着每一个人:

σχέσθε φίλοι, καί μʼ οἶον ἐάσατε κηδόμενοί περ

“放开我,朋友们,让我独自走吧,尽管你们担心我,

ἐξελθόντα πόληος ἱκέσθʼ ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν.

让我出城去,到阿开亚人的船旁去。

λίσσωμʼ ἀνέρα τοῦτον ἀτάσθαλον ὀβριμοεργόν,

让我去哀求这个狂妄、行径残暴的男人,

ἤν πως ἡλικίην αἰδέσσεται ἠδʼ ἐλεήσῃ

或许他会尊重我的岁数,并怜悯

420

γῆρας· καὶ δέ νυ τῷ γε πατὴρ τοιόσδε τέτυκται

我的暮年;因为他也同样有一个像我这样的父亲

Πηλεύς, ὅς μιν ἔτικτε καὶ ἔτρεφε πῆμα γενέσθαι

佩琉斯,是他生养了他,使他成为特洛伊人的灾难;

Τρωσί· μάλιστα δʼ ἐμοὶ περὶ πάντων ἄλγεʼ ἔθηκε.

但在所有人中,他给我带来的痛苦最深。

τόσσους γάρ μοι παῖδας ἀπέκτανε τηλεθάοντας·

因为他杀死了我那么多正值盛年的儿子;

τῶν πάντων οὐ τόσσον ὀδύρομαι ἀχνύμενός περ

然而对他们所有人,尽管我感到悲痛,我也没有那么哀伤,

425

ὡς ἑνός, οὗ3 μʼ ἄχος ὀξὺ κατοίσεται Ἄϊδος εἴσω,

不像对这一个人,对他的剧痛会把我带进哈得斯的阴府,

Ἕκτορος· ὡς ὄφελεν θανέειν ἐν χερσὶν ἐμῇσι·

那就是赫克托尔。但愿他死在我的怀里;

τώ κε κορεσσάμεθα κλαίοντέ τε μυρομένω τε

那么我们就能哭泣和哀悼得心满意足,

μήτηρ θʼ, ἥ μιν ἔτικτε δυσάμμορος, ἠδʼ ἐγὼ αὐτός.

无论是生他而遭不幸的母亲,还是我自己。”

ὣς ἔφατο κλαίων, ἐπὶ δὲ στενάχοντο πολῖται·

他哭着这样说,市民们也随之哀哭;

430

Τρῳῇσιν δʼ Ἑκάβη ἁδινοῦ ἐξῆρχε γόοιο·

在特洛伊妇女中,赫卡贝领头进行密集的哀悼:

τέκνον ἐγὼ δειλή· τί νυ βείομαι4 αἰνὰ παθοῦσα

“我的孩子,不幸的我啊!在承受了这可怕的痛苦之后,我为什么还要活着,

σεῦ ἀποτεθνηῶτος; ὅ μοι νύκτάς τε καὶ ἦμαρ

在你死去了之后?你曾日日夜夜

εὐχωλὴ κατὰ ἄστυ πελέσκεο, πᾶσί τʼ ὄνειαρ

是我的骄傲,是城里所有

Τρωσί τε καὶ Τρῳῇσι κατὰ πτόλιν, οἵ σε θεὸν ὣς

特洛伊男女的福祉,他们像敬神一样

435

δειδέχατʼ· ἦ γὰρ καί σφι μάλα μέγα κῦδος ἔησθα

迎接你;因为当你活着时,确实是他们极大的光荣;

ζωὸς ἐών· νῦν αὖ θάνατος καὶ μοῖρα κιχάνει.

但现在,死亡和命运已经追上了你。”

ὣς ἔφατο κλαίουσʼ, ἄλοχος δʼ οὔ πώ τι πέπυστο

她哭着这样说,但他的妻子此时还一无所知

Ἕκτορος· οὐ γάρ οἵ τις ἐτήτυμος ἄγγελος ἐλθὼν

关于赫克托尔;因为没有一个真实的信使来

ἤγγειλʼ ὅττί ῥά οἱ πόσις ἔκτοθι μίμνε πυλάων,

告诉她,她的丈夫留在了城门外,

440

ἀλλʼ ἥ γʼ ἱστὸν ὕφαινε μυχῷ δόμου ὑψηλοῖο

而她正在她高大房屋的深处织着织物,

δίπλακα πορφυρέην, ἐν δὲ θρόνα ποικίλʼ ἔπασσε.

一件双层的紫色斗篷,并在上面绣着各色花朵。

κέκλετο δʼ ἀμφιπόλοισιν ἐϋπλοκάμοις κατὰ δῶμα

她召唤屋里的美发女仆们

ἀμφὶ πυρὶ στῆσαι τρίποδα μέγαν, ὄφρα πέλοιτο

在火上架起一个大三脚锅,以便

Ἕκτορι θερμὰ λοετρὰ μάχης ἐκ νοστήσαντι

赫克托尔从战场归来时有温水沐浴——

445

νηπίη, οὐδʼ ἐνόησεν ὅ μιν μάλα τῆλε λοετρῶν

愚蠢的人啊!她不知道,在远离所有浴池的地方,

χερσὶν Ἀχιλλῆος δάμασε γλαυκῶπις Ἀθήνη.

闪亮眼睛的雅典娜已通过阿基琉斯之手将他征服。

κωκυτοῦ δʼ ἤκουσε καὶ οἰμωγῆς ἀπὸ πύργου·

但她听到了来自城墙那边的哭嚎和呻吟,

τῆς δʼ ἐλελίχθη γυῖα, χαμαὶ δέ οἱ ἔκπεσε κερκίς·

她的四肢颤抖,织梭从手中掉落在地上。

ἣ δʼ αὖτις δμῳῇσιν ἐϋπλοκάμοισι μετηύδα·

她再次对她的美发女仆们说:

450

δεῦτε δύω μοι ἕπεσθον, ἴδωμʼ ὅτινʼ ἔργα τέτυκται.

“来,你们两个跟着我,让我去看看发生了什么事。”

语法注4 条
  1. 22.389θανόντων

    属格 θανόντων 是动词 καταλήθοντʼ(即 καταλήθονται,中间态“忘记”)所支配的宾语。译为“即使人们忘记了死者”。虽然在语法上也可以将其视为属格绝对结构(“即使死者们忘记了”),但考虑到与下一句阿基琉斯誓言“自己绝不忘记朋友”的对比,将其作宾语理解更为自然。

  2. 22.410ὡς εἰ

    连接词短语 ὡς εἰ(“仿佛、好像”)与祈愿态动词 σμύχοιτο 连用,表示虚拟的比喻。它与主句中的无人称表达 τῷ δʼ ... ἔην ἐναλίγκιον(“那景象最相似于……”)相呼应。

  3. 22.425οὗ

    关系代名词 οὗ 的先行词是前一行的 ἑνός(“仅有的一人”)。而置于次行行首的 Ἕκτορος(“赫克托尔”)作为同格语具体化了该 ἑνός。这种跨行同格的排列增强了诗意效果和情感强调。

  4. 22.431βείομαι

    伴随疑问代词 τί(“如何”)的 βείομαι 是动词 βίομαι(“生存、生活”)的虚拟式(或将来时),在此起“我该如何活下去”的 deliberative subjunctive(思虑虚拟式)作用。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-23 发布)urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:22.386-22.450