阿波罗营救赫克托尔与阿喀琉斯的屠杀｜荷马《伊利亚特》第二十卷第436–503行希腊语原文·中文译文

436

αἴ κέ σε χειρότερός περ ἐὼν ἀπὸ θυμὸν ἕλωμαι¹

“即便我比你逊色，且看我是否能用投枪

δουρὶ βαλών, ἐπεὶ ἦ καὶ ἐμὸν βέλος ὀξὺ πάροιθεν.

夺走你的性命，因为先前我的枪尖确实也同样锋利。”

ἦ ῥα, καὶ ἀμπεπαλὼν προΐει δόρυ, καὶ τό γʼ Ἀθήνη

他说完，挥舞着长枪投射了出去，但雅典娜

πνοιῇ Ἀχιλλῆος πάλιν ἔτραπε κυδαλίμοιο

轻轻一吹，便将长枪从光荣的阿喀琉斯身边

440

ἦκα μάλα ψύξασα· τὸ δʼ ἂψ ἵκεθʼ Ἕκτορα δῖον,

吹离开来；长枪飞回到高贵的赫克托尔身边，

αὐτοῦ δὲ προπάροιθε ποδῶν πέσεν. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς

落在他的脚前。然而，阿喀琉斯

ἐμμεμαὼς ἐπόρουσε κατακτάμεναι μενεαίνων,

急于杀敌，狂暴地猛冲过去，

σμερδαλέα ἰάχων· τὸν δʼ ἐξήρπαξεν Ἀπόλλων

发出可怕的呼喊；但阿波罗却像神明一般

ῥεῖα μάλʼ ὥς τε θεός, ἐκάλυψε δʼ ἄρʼ ἠέρι πολλῇ.

极其轻易地劫走了赫克托尔，并用浓雾将他遮蔽。

445

τρὶς μὲν ἔπειτʼ ἐπόρουσε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς

随后，捷足的高贵阿喀琉斯三次

ἔγχεϊ χαλκείῳ, τρὶς δʼ ἠέρα τύψε βαθεῖαν.

挥舞青铜枪猛冲，却只是三次击中深沉的浓雾。

ἀλλʼ ὅτε δὴ τὸ τέταρτον ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσος,

但当他第四次如同神明一般冲上前去时，

δεινὰ δʼ ὁμοκλήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

他发出可怕的喝令，吐出羽翼般的言辞：

ἐξ αὖ νῦν ἔφυγες θάνατον κύον· ἦ τέ τοι ἄγχι

“狗东西，你现在又逃脱了死劫！确实，灾祸

450

ἦλθε κακόν· νῦν αὖτέ σʼ ἐρύσατο Φοῖβος Ἀπόλλων,

已经临近你的身旁；但这一次福伊波斯·阿波罗又救了你，

ᾧ μέλλεις εὔχεσθαι ἰὼν ἐς δοῦπον ἀκόντων.

每次你走向投枪交错的喧嚣中时，你总得向他祈求。

ἦ θήν σʼ ἐξανύω γε καὶ ὕστερον ἀντιβολήσας,

若下一次与你相遇，我定要彻底结果你，

εἴ πού τις καὶ ἔμοιγε θεῶν ἐπιτάρροθός ἐστι.

只要神明之中也有人做我的帮手。

νῦν αὖ τοὺς ἄλλους ἐπιείσομαι, ὅν κε κιχείω.

至于现在，我要去攻击我所能遇到的其他特洛伊人。”

455

ὣς εἰπὼν Δρύοπʼ οὖτα κατʼ αὐχένα μέσσον ἄκοντι·

话音刚落，他便用长枪刺中了德律奥普斯脖颈的正中；

ἤριπε δὲ προπάροιθε ποδῶν· ὃ δὲ τὸν μὲν ἔασε,

德律奥普斯倒在他的脚前，阿喀琉斯弃之不顾，

Δημοῦχον δὲ Φιλητορίδην ἠΰν τε μέγαν τε

转而用长枪击中菲勒托尔之子德穆科斯的膝部，

κὰγ γόνυ δουρὶ βαλὼν ἠρύκακε. τὸν μὲν ἔπειτα

止住了这名高大强壮的战士；随后，

οὐτάζων ξίφεϊ μεγάλῳ ἐξαίνυτο θυμόν·

用大剑将其刺死，夺去了他的生命。

460

αὐτὰρ ὃ Λαόγονον καὶ Δάρδανον υἷε Βίαντος

紧接着，他袭击了比亚斯之子拉奥戈诺斯和达尔达诺斯，

ἄμφω ἐφορμηθεὶς ἐξ ἵππων ὦσε χαμᾶζε,

猛冲上去将两人从战车上推落到地上，

τὸν μὲν δουρὶ βαλών, τὸν δὲ σχεδὸν ἄορι τύψας.

用长枪击中一人，并用剑近距离劈倒了另一人。

Τρῶα δʼ Ἀλαστορίδην,² ὃ μὲν ἀντίος ἤλυθε γούνων,

随后，阿拉斯托尔之子托罗斯走上前来，跪在地上抱住他的双膝，

εἴ πώς εὑ πεφίδοιτο λαβὼν καὶ ζωὸν ἀφείη

期望阿喀琉斯能收留他、网开一面放他一条生路，

465

μηδὲ κατακτείνειεν ὁμηλικίην ἐλεήσας,

并怜悯其同等的年纪而免他一死；

νήπιος, οὐδὲ τὸ ᾔδη ὃ οὐ πείσεσθαι ἔμελλεν·

愚蠢的家伙，他全然不知阿喀琉斯是绝不会被说服的；

οὐ γάρ τι γλυκύθυμος ἀνὴρ ἦν οὐδʼ ἀγανόφρων,

因为他绝非宽宏温顺之人，也非性情和蔼之辈，

ἀλλὰ μάλʼ ἐμμεμαώς· ὃ μὲν ἥπτετο χείρεσι γούνων

而是极度残暴。托罗斯正用双手抚摸他的双膝

ἱέμενος λίσσεσθʼ, ὃ δὲ φασγάνῳ οὖτα καθʼ ἧπαρ·

急切地哀求，阿喀琉斯却挥剑刺穿了他的肝脏；

470

ἐκ δέ οἱ ἧπαρ ὄλισθεν, ἀτὰρ μέλαν αἷμα κατʼ αὐτοῦ

他的肝脏滑落了出来，黑色的鲜血

κόλπον ἐνέπλησεν· τὸν δὲ σκότος ὄσσε κάλυψε

浸满了他的衣襟；黑暗遮蔽了他的双眼，

θυμοῦ δευόμενον· ὃ δὲ Μούλιον οὖτα παραστὰς

他的生命消逝了。随后阿喀琉斯站在穆利奥斯身旁，

δουρὶ κατʼ οὖς· εἶθαρ δὲ διʼ οὔατος ἦλθʼ ἑτέροιο

用长枪刺中他的耳朵；青铜枪尖

αἰχμὴ χαλκείη· ὃ δʼ Ἀγήνορος υἱὸν Ἔχεκλον

瞬间穿透过去，从另一只耳朵伸了出来。接着，他挥舞带柄的宝剑，

475

μέσσην κὰκ κεφαλὴν ξίφει ἤλασε κωπήεντι,

劈向阿格诺尔之子埃克克洛斯头部的正中，

πᾶν δʼ ὑπεθερμάνθη ξίφος αἵματι· τὸν δὲ κατʼ ὄσσε

整柄宝剑都被鲜血染得温热；暗沉的死亡

ἔλλαβε πορφύρεος θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή.

和强盛的命运攫住了他的双眼。

Δευκαλίωνα δʼ ἔπειθʼ, ἵνα τε ξυνέχουσι τένοντες

随后是德乌卡利翁，在肘部肌腱

ἀγκῶνος, τῇ τόν γε φίλης διὰ χειρὸς ἔπειρεν

汇合的地方，阿喀琉斯用青铜枪尖

480

αἰχμῇ χαλκείῃ· ὃ δέ μιν μένε χεῖρα βαρυνθεὶς³

刺穿了他那条无力的手臂；德乌卡利翁只能眼睁睁看着死亡逼近，忍痛等待着；

πρόσθʼ ὁρόων θάνατον· ὃ δὲ φασγάνῳ αὐχένα θείνας

阿喀琉斯挥剑砍向他的颈项，

τῆλʼ αὐτῇ πήληκι κάρη βάλε· μυελὸς αὖτε

将他的头颅连同头盔一起砍飞到远处；骨髓

σφονδυλίων ἔκπαλθʼ, ὃ δʼ ἐπὶ χθονὶ κεῖτο τανυσθείς.

从脊椎中喷涌而出，他僵硬地躺在地上。

αὐτὰρ ὃ βῆ ῥʼ ἰέναι μετʼ ἀμύμονα Πείρεω υἱὸν

随后，阿喀琉斯又去追击佩里斯完美的儿子

485

Ῥίγμον, ὃς ἐκ Θρῄκης ἐριβώλακος εἰληλούθει·

里格莫斯，他来自土地肥沃的色雷斯；

τὸν βάλε μέσσον ἄκοντι, πάγη δʼ ἐν νηδύϊ χαλκός,

阿喀琉斯用投枪击中了他的腹部正中，青铜枪头嵌在他的肚腹里，

ἤριπε δʼ ἐξ ὀχέων· ὃ δʼ Ἀρηΐθοον θεράποντα

他从战车上跌落下来。随后，当其侍从阿雷伊托奥斯

ἂψ ἵππους στρέψαντα μετάφρενον ὀξέϊ δουρὶ

调转马头撤退时，阿喀琉斯用锋利的长枪刺中了其后背，

νύξʼ, ἀπὸ δʼ ἅρματος ὦσε· κυκήθησαν δέ οἱ ἵπποι.

将他掀下战车；马匹顿时陷入一片混乱。

490

ὡς δʼ ἀναμαιμάει βαθέʼ ἄγκεα θεσπιδαὲς πῦρ

犹如干枯山林之中的熊熊烈火

οὔρεος ἀζαλέοιο, βαθεῖα δὲ καίεται ὕλη,

席卷幽深的峡谷，茂密的森林被付之一炬，

πάντῃ τε κλονέων ἄνεμος φλόγα εἰλυφάζει,

狂风吹卷着，把火焰推向四面八方，

ὣς ὅ γε πάντῃ θῦνε σὺν ἔγχεϊ δαίμονι ἶσος

他也手持长枪，如同神明般在各处狂怒冲杀，

κτεινομένους ἐφέπων· ῥέε δʼ αἵματι γαῖα μέλαινα.

紧追着被杀之人；黑色的土地上鲜血流淌。

495

ὡς δʼ ὅτε τις ζεύξῃ βόας ἄρσενας εὐρυμετώπους

犹如农人将宽额的公牛套上轭，

τριβέμεναι κρῖ λευκὸν ἐϋκτιμένῃ ἐν ἀλωῇ,

在建造良好的打谷场上踩踏白色的大麦，

ῥίμφά τε λέπτʼ ἐγένοντο βοῶν ὑπὸ πόσσʼ ἐριμύκων,

在低声吼叫的公牛蹄下，麦粒很快被踩踏脱落，

ὣς ὑπʼ Ἀχιλλῆος μεγαθύμου μώνυχες ἵπποι

在雄心勃勃的阿喀琉斯脚下，他的单蹄骏马

στεῖβον ὁμοῦ νέκυάς τε καὶ ἀσπίδας· αἵματι δʼ ἄξων

将尸体与盾牌一并践踏；车轴下方

500

νέρθεν ἅπας πεπάλακτο καὶ ἄντυγες αἳ περὶ δίφρον,

溅满了鲜血，车座周围的围栏也是如此，

ἃς ἄρʼ⁴ ἀφʼ ἱππείων ὁπλέων ῥαθάμιγγες ἔβαλλον

那些鲜血的滴沫既来自马蹄的飞溅，

αἵ τʼ ἀπʼ ἐπισσώτρων· ὃ δὲ ἵετο κῦδος ἀρέσθαι

也来自车轮铁圈的甩射；而佩琉斯之子

Πηλεΐδης, λύθρῳ δὲ παλάσσετο χεῖρας ἀάπτους.

急切地渴望着赢得无上的荣耀，他那无法阻挡的双手，已被血迹玷污。

语法注4 条

20.436αἴ κέ σε χειρότερός περ ἐὼν ἀπὸ θυμὸν ἕλωμαι
带有虚拟语气的条件从句 αἴ κέ... ἕλωμαι 表示一种不确定结果的尝试。由于主句（如“且看我是否能……”）被省略，此句具有间接疑问句的语气，传达出赫克托尔即便自身较弱也企图尝试夺取阿喀琉斯性命的挑战意味。
20.463Τρῶα δʼ Ἀλαστορίδην
此宾格名词被置于句首以示强调（前置/倒装）。动作的主语 ὃ μὲν（托罗斯）出现于第468行的动词 ἥπτετο。句首的宾格在最终与后面的动词结合之前，起到了提前提示话题的作用。
20.480ὃ δέ μιν μένε χεῖρα βαρυνθεὶς
宾格 χεῖρα 是表示关系（或部位）的宾格，修饰被动分词 βαρυνθεὶς，意为“手臂沉重地（无法动弹）”。代词 μιν（他，指阿喀琉斯）是及物动词 μένε（等待）的直接宾语。
20.501ἃς ἄρʼ
关系代词 ἃς（阴性复数宾格）的先行词是第500行的 ἄντυγες（车围栏，阴性复数）。它表示来自马蹄（ἱππείων ὁπλέων）和车轮铁圈（ἐπισσώτρων）飞溅出的血滴击中了车座周围的围栏（即 ἃς）。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:20.436-20.503