阿喀琉斯之盾的完成与交付铠甲｜荷马《伊利亚特》第十八卷第545–617行希腊语原文·中文译文

545

τοῖσι δʼ ἔπειτʼ ἐν χερσὶ δέπας μελιηδέος οἴνου

每当他们转身来到田地边缘时，便有一个人走上前来，将一杯如蜜般甘甜的酒递到他们手中；而他们便在垄沟间转身，

δόσκεν ἀνὴρ ἐπιών· τοὶ δὲ στρέψασκον ἀνʼ ὄγμους,

渴望着能够到达这片深耕农田的边缘。

ἱέμενοι νειοῖο βαθείης τέλσον ἱκέσθαι.

农田在他们身后变黑了，看起来就如同刚刚翻耕过一般，

ἣ δὲ μελαίνετʼ ὄπισθεν, ἀρηρομένῃ δὲ ἐῴκει,

尽管它是用黄金制成的；这确实是一件奇迹般的事情。

χρυσείη περ ἐοῦσα·¹ τὸ δὴ περὶ θαῦμα τέτυκτο.

他在上面创造了一块君王的领地，其间有雇工们手拿锋利的镰刀收割庄稼。

550

ἐν δʼ ἐτίθει τέμενος βασιλήϊον· ἔνθα δʼ ἔριθοι

一些麦捆紧接一捆地沿着垄沟落到地上，

ἤμων ὀξείας δρεπάνας ἐν χερσὶν ἔχοντες.

另一些麦捆则由扎捆人正用草绳捆绑。

δράγματα δʼ ἄλλα μετʼ ὄγμον ἐπήτριμα πῖπτον ἔραζε,

三个扎捆人正站在那里；在他们后面，

ἄλλα δʼ ἀμαλλοδετῆρες ἐν ἐλλεδανοῖσι δέοντο.

孩子们正拾捡落下的麦穗并抱在怀里，

τρεῖς δʼ ἄρʼ ἀμαλλοδετῆρες ἐφέστασαν· αὐτὰρ ὄπισθε

不停地递给他们。而君王则默默地站在他们中间，

555

παῖδες δραγμεύοντες ἐν ἀγκαλίδεσσι φέροντες

手握手杖，立于垄沟旁，心中充满了喜悦。

ἀσπερχὲς πάρεχον· βασιλεὺς δʼ ἐν τοῖσι σιωπῇ

传令官们则在不远处的橡树下准备着盛宴，

σκῆπτρον ἔχων ἑστήκει ἐπʼ ὄγμου γηθόσυνος κῆρ.

正料理着他们所宰杀的一头大雄牛；而妇女们

κήρυκες δʼ ἀπάνευθεν ὑπὸ δρυῒ δαῖτα πένοντο,

正为收割工们的晚餐撒上许多白大麦粉。

βοῦν δʼ ἱερεύσαντες μέγαν ἄμφεπον· αἳ δὲ γυναῖκες

他还在上面创造了一大片沉甸甸挂满果实的美丽葡萄园，

560

δεῖπνον ἐρίθοισιν λεύκʼ ἄλφιτα πολλὰ πάλυνον.

它是由黄金制成的，上面有黑色的葡萄，

ἐν δʼ ἐτίθει σταφυλῇσι μέγα βρίθουσαν ἀλωὴν

并且整片葡萄园都由银色的立柱支撑。

καλὴν χρυσείην· μέλανες δʼ ἀνὰ βότρυες ἦσαν,

在它周围，他挖了一条暗色的壕沟，外面再围上一道锡制的篱笆；

ἑστήκει δὲ κάμαξι διαμπερὲς ἀργυρέῃσιν.

通往葡萄园的只有一条小路，

ἀμφὶ δὲ κυανέην κάπετον, περὶ δʼ ἕρκος ἔλασσε

当采摘葡萄时，挑运工们便从这条路走过。

565

κασσιτέρου· μία δʼ οἴη ἀταρπιτὸς ἦεν ἐπʼ αὐτήν,

少女和青年们怀着稚嫩纯真的心思，

τῇ νίσοντο φορῆες ὅτε τρυγόῳεν ἀλωήν.

用编织的篮子盛着如蜜般甜美的果实。

παρθενικαὶ δὲ καὶ ἠΐθεοι ἀταλὰ φρονέοντες

在他们中间，一个男孩用音色清脆的竖琴

πλεκτοῖς ἐν ταλάροισι φέρον μελιηδέα καρπόν.

弹奏着动听的音乐，用他纤细的声音唱着优美的林诺斯之歌；

τοῖσιν δʼ ἐν μέσσοισι πάϊς φόρμιγγι λιγείῃ

而他们则合着节拍拍打着地面，

570

ἱμερόεν κιθάριζε, λίνον δʼ ὑπὸ καλὸν ἄειδε²

随着歌声和呼喊，双脚跳跃着紧紧跟随。

λεπταλέῃ φωνῇ· τοὶ δὲ ῥήσσοντες ἁμαρτῇ

他还在上面创造了一群牛角直立的牛群；

μολπῇ τʼ ἰυγμῷ τε ποσὶ σκαίροντες ἕποντο.

这些牛是由黄金和锡制成的，

ἐν δʼ ἀγέλην ποίησε βοῶν ὀρθοκραιράων·

它们发出低鸣，从牛舍急匆匆奔向牧场，

αἳ δὲ βόες χρυσοῖο τετεύχατο κασσιτέρου τε,

来到奔腾喧嚣的河畔，在随风摇曳的芦苇丛旁。

575

μυκηθμῷ δʼ ἀπὸ κόπρου ἐπεσσεύοντο νομὸν δὲ

黄金的牧人伴在牛群旁走着，

πὰρ ποταμὸν κελάδοντα, παρὰ ῥοδανὸν δονακῆα.

一共四人，还有九只动作敏捷的猎犬跟着他们。

χρύσειοι δὲ νομῆες ἅμʼ ἐστιχόωντο βόεσσι

然而，两只可怕的狮子在最前头的牛群中

τέσσαρες, ἐννέα δέ σφι κύνες πόδας ἀργοὶ ἕποντο.

抓住了一只大声咆哮的公牛；公牛大声吼叫着，

σμερδαλέω δὲ λέοντε δύʼ ἐν πρώτῃσι βόεσσι

正被拖拽而去，而猎犬和年轻人们在后面紧追不舍。

580

ταῦρον ἐρύγμηλον ἐχέτην· ὃ δὲ μακρὰ μεμυκὼς

两只狮子已经撕开了大公牛的皮，

ἕλκετο· τὸν δὲ κύνες μετεκίαθον ἠδʼ αἰζηοί.

正狼吞虎咽地吞食着它的内脏和黑色的鲜血；而牧人们

τὼ μὲν ἀναρρήξαντε βοὸς μεγάλοιο βοείην

只是徒劳地催促并呼喊着敏捷的猎犬。

ἔγκατα καὶ μέλαν αἷμα λαφύσσετον· οἳ δὲ νομῆες

但猎犬们畏缩着不敢撕咬狮子，

αὔτως ἐνδίεσαν ταχέας κύνας ὀτρύνοντες.

只在极近处站着狂吠，同时躲避着它们。

585

οἳ δʼ ἤτοι δακέειν μὲν ἀπετρωπῶντο λεόντων,

著名的跛足之神还在美丽的谷地中创造了一个牧场，

ἱστάμενοι δὲ μάλʼ ἐγγὺς ὑλάκτεον ἔκ τʼ ἀλέοντο.

一片属于白羊的广阔牧场，

ἐν δὲ νομὸν ποίησε περικλυτὸς ἀμφιγυήεις

还有羊圈、有顶的棚舍和圈栏。

ἐν καλῇ βήσσῃ μέγαν οἰῶν ἀργεννάων,

著名的跛足之神还在上面精巧地雕琢了一处舞场，

σταθμούς τε κλισίας τε κατηρεφέας ἰδὲ σηκούς.

如同往昔代达罗斯在宽阔的克诺索斯为金发阿丽阿德涅所制作的那样。

590

ἐν δὲ χορὸν ποίκιλλε περικλυτὸς ἀμφιγυήεις,

在那里，青年们和能换取许多聘牛的少女们，

τῷ ἴκελον οἷόν ποτʼ ἐνὶ Κνωσῷ εὐρείῃ

手拉着手腕欢快地起舞。

Δαίδαλος ἤσκησεν καλλιπλοκάμῳ Ἀριάδνῃ.

在他们之中，少女们穿着轻薄的细麻衣服，而青年们

ἔνθα μὲν ἠΐθεοι καὶ παρθένοι ἀλφεσίβοιαι

穿着编织精美的外衣，上面微微闪烁着油光；

ὀρχεῦντʼ ἀλλήλων ἐπὶ καρπῷ χεῖρας ἔχοντες.

少女们戴着美丽的冠饰，青年们

595

τῶν δʼ αἳ μὲν λεπτὰς ὀθόνας ἔχον, οἳ δὲ χιτῶνας

佩戴着黄金短剑，用银色的吊带挂着。

εἵατʼ ἐϋννήτους, ἦκα στίλβοντας ἐλαίῳ·

他们有时会迈着熟练的步伐极其轻盈地奔跑，

καί ῥʼ αἳ μὲν καλὰς στεφάνας ἔχον, οἳ δὲ μαχαίρας

正如陶工坐着，用双手试探着旋转那十分合手的轮盘，

εἶχον χρυσείας ἐξ ἀργυρέων τελαμώνων.

看看它是否能顺畅地旋转一样；

οἳ δʼ ὁτὲ μὲν θρέξασκον ἐπισταμένοισι πόδεσσι

有时他们又会排成行列，朝彼此的方向跑去。

600

ῥεῖα μάλʼ, ὡς ὅτε τις τροχὸν ἄρμενον ἐν παλάμῃσιν

大群民众围在这迷人的舞蹈周围，

ἑζόμενος κεραμεὺς πειρήσεται, αἴ κε θέῃσιν·³

兴高采烈；在他们中间，一位神圣的歌者弹着竖琴歌唱，

ἄλλοτε δʼ αὖ θρέξασκον ἐπὶ στίχας ἀλλήλοισι.

当他开始歌唱时，两个杂耍艺人在他们中间旋转着起舞。

πολλὸς δʼ ἱμερόεντα χορὸν περιίσταθʼ ὅμιλος

他还在那面精心制作的盾牌最外圈的边缘，

τερπόμενοι· μετὰ δέ σφιν ἐμέλπετο θεῖος ἀοιδὸς

创造了俄刻阿诺斯这条大河的无尽洪流。

605

φορμίζων· δοιὼ δὲ κυβιστητῆρε κατ' αὐτοὺς

当他把这面巨大而坚固的盾牌做好之后，

μολπῆς ἐξάρχοντες ἐδίνευον κατὰ μέσσους.

他又为他（阿喀琉斯）打造了一件比烈火的光芒还要闪亮的胸甲，

ἐν δʼ ἐτίθει ποταμοῖο μέγα σθένος Ὠκεανοῖο

又为他打造了一顶贴合太阳穴的沉重头盔，

ἄντυγα πὰρ πυμάτην σάκεος πύκα ποιητοῖο.

既美丽又精致，并在上面装上了黄金的羽冠，

αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τεῦξε σάκος μέγα τε στιβαρόν τε,

此外还用柔韧的锡为他打造了胫甲。

610

τεῦξʼ ἄρα οἱ θώρηκα φαεινότερον πυρὸς αὐγῆς,

当著名的跛足之神把所有的防具都做好之后，

τεῦξε δέ οἱ κόρυθα βριαρὴν κροτάφοις ἀραρυῖαν

他将它们举起，放在阿喀琉斯母亲的面前。

καλὴν δαιδαλέην, ἐπὶ δὲ χρύσεον λόφον ἧκε,

她便如鹰一般，从覆雪的奥林匹斯山上跳跃而下，

τεῦξε δέ οἱ κνημῖδας ἑανοῦ κασσιτέροιο.αὐτὰρ ἐπεὶ πάνθʼ ὅπλα κάμε κλυτὸς ἀμφιγυήεις,μητρὸς Ἀχιλλῆος θῆκε προπάροιθεν ἀείρας.ἣ δʼ ἴρηξ ὣς ἆλτο κατʼ Οὐλύμπου νιφόεντοςτεύχεα μαρμαίροντα παρʼ Ἡφαίστοιο φέρουσα.

怀抱着来自赫淮斯托斯的闪亮防具飞驰而去。

语法注3 条

18.549χρυσείη περ ἐοῦσα
分词 ἐοῦσα（εἰμί 的阴性单数主格）与 περ 连用，表示让步（“尽管是……的”）。这强调了赫淮斯托斯巧夺天工的技艺，即虽然由黄金制成，却能呈现出翻耕后黑色泥土的视觉奇迹。
18.570ὑπὸ καλὸν ἄειδε
介词 ὑπό 作副词使用，表示“随着（竖琴声）伴奏”。此外，λίνον 被解释为“林诺斯之歌”（一种传统哀歌），或是伴随竖琴麻弦发出的歌声。
18.601αἴ κε θέῃσιν
连词 αἴ（εἰ 的风雅/史诗方言形）后接助词 κε（相当于 ἄν）和虚拟语气 θέῃσιν（θέω“奔跑、旋转”的单数第三人称虚拟语气，带史诗尾缀），在比喻中表示一种尝试或条件（“看其是否能顺利旋转”）。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:18.545-18.617