埃阿斯奋勇御敌与阿波罗激励埃涅阿斯｜荷马《伊利亚特》第十七卷第276–346行希腊语原文·中文译文

276

Τρῶες ὑπέρθυμοι ἕλον¹ ἔγχεσιν ἱέμενοί περ,

然而，尽管斗志昂扬的特洛伊人极度渴望，却没能用长枪杀死他们之中的任何一人，

ἀλλὰ νέκυν ἐρύοντο· μίνυνθα δὲ καὶ τοῦ Ἀχαιοὶ

他们只是在拖拉尸体；然而，阿开亚人远离尸体也只是极短暂的片刻；

μέλλον ἀπέσσεσθαι· μάλα γάρ σφεας ὦκʼ ἐλέλιξεν

因为埃阿斯极迅速地使他们重整旗鼓，

Αἴας, ὃς περὶ μὲν εἶδος, περὶ δʼ ἔργα τέτυκτο

他在容貌和战绩上，

280

τῶν ἄλλων Δαναῶν μετʼ ἀμύμονα Πηλεΐωνα.

在其余的达奈人中都仅次于那完美无瑕的佩琉斯之子。

ἴθυσεν δὲ διὰ προμάχων συῒ εἴκελος ἀλκὴν

他如同一只在力量上勇猛的野猪般冲过前锋，

καπρίῳ, ὅς τʼ ἐν ὄρεσσι κύνας θαλερούς τʼ αἰζηοὺς

那野猪在山中，

ῥηϊδίως ἐκέδασσεν, ἑλιξάμενος διὰ βήσσας·

转身穿过山谷，便能轻易驱散猎犬和血气方刚的青年；

ὣς υἱὸς Τελαμῶνος ἀγαυοῦ φαίδιμος Αἴας

正如高贵的忒拉蒙之子、光辉的埃阿斯，

285

ῥεῖα μετεισάμενος Τρώων ἐκέδασσε φάλαγγας

轻易突入其中，驱散了那些围在帕特罗克洛斯身边、

οἳ περὶ Πατρόκλῳ βέβασαν, φρόνεον δὲ μάλισταἄστυ πότι σφέτερον ἐρύειν καὶ κῦδος ἀρέσθαι.

一心想要将他拖回自己城邦并赢得荣耀的特洛伊人的方阵。

ἤτοι τὸν Λήθοιο Πελασγοῦ φαίδιμος υἱὸς

此时，佩拉斯吉人勒托斯的显赫之子

Ἱππόθοος ποδὸς ἕλκε κατὰ κρατερὴν ὑσμίνηνδησάμενος τελαμῶνι παρὰ σφυρὸν ἀμφὶ τένοντας

希波托奥斯，正用带子缠绕着脚踝处的肌腱，在激烈的交锋中拖着他的脚，

Ἕκτορι καὶ Τρώεσσι χαριζόμενος· τάχα δʼ αὐτῷ

以此来取悦赫克托尔和特洛伊人；但厄运很快

ἦλθε κακόν, τό οἱ οὔ τις ἐρύκακεν ἱεμένων περ.

降临到他自己头上，尽管他们极度渴望，却没有一个人能为他挡开。

τὸν δʼ υἱὸς Τελαμῶνος ἐπαΐξας διʼ ὁμίλου

因为忒拉蒙之子冲过人群，

πλῆξʼ αὐτοσχεδίην κυνέης διὰ χαλκοπαρῄου·

在近战中一击穿透了他那有青铜颊板的头盔；

295

ἤρικε δʼ ἱπποδάσεια κόρυς περὶ δουρὸς ἀκωκῇ

那饰有马鬃的头盔在巨枪和巨手的重击下，

πληγεῖσʼ ἔγχεΐ τε μεγάλῳ καὶ χειρὶ παχείῃ,

在枪尖周围破裂开来，

ἐγκέφαλος δὲ παρʼ αὐλὸν ἀνέδραμεν ἐξ ὠτειλῆς

鲜血淋漓的脑髓沿着枪套从伤口中涌出；

αἱματόεις· τοῦ δʼ αὖθι λύθη μένος, ἐκ δʼ ἄρα χειρῶν

他的力量登时溃散，大无畏的帕特罗克洛斯的脚

Πατρόκλοιο πόδα μεγαλήτορος ἧκε χαμᾶζε

从他手中滑落到地上，

300

κεῖσθαι· ὃ δʼ ἄγχʼ αὐτοῖο πέσε πρηνὴς ἐπὶ νεκρῷ

他自己则在尸体旁面朝下倒在地上，

τῆλʼ ἀπὸ Λαρίσης ἐριβώλακος, οὐδὲ τοκεῦσι

远离那土地肥沃的拉里萨，未能向亲爱的双亲

θρέπτρα φίλοις ἀπέδωκε, μινυνθάδιος δέ οἱ αἰὼν

回报抚育之恩，他那短暂的一生，

ἔπλεθʼ ὑπʼ Αἴαντος μεγαθύμου δουρὶ δαμέντι.

便因在伟大心灵的埃阿斯的枪下折断而终结。

Ἕκτωρ δʼ αὖτʼ Αἴαντος ἀκόντισε δουρὶ φαεινῷ·

而赫克托尔随即用他那闪亮的枪向埃阿斯掷去；

305

ἀλλʼ ὃ μὲν ἄντα ἰδὼν ἠλεύατο χάλκεον ἔγχος

但埃阿斯正正面视着它，仅以毫厘之差躲过了青铜枪；

τυτθόν· ὃ δὲ Σχεδίον μεγαθύμου Ἰφίτου υἱὸν

但赫克托尔击中了德高望重的伊菲托斯之子斯刻迪奥斯，

Φωκήων ὄχʼ ἄριστον, ὃς ἐν κλειτῷ Πανοπῆϊ

他是福基斯人中最杰出的人物，居住在名声显赫的帕诺培乌斯的家中，

οἰκία ναιετάασκε πολέσσʼ ἄνδρεσσιν ἀνάσσων,

统治着众多臣民；

τὸν βάλʼ ὑπὸ κληῗδα μέσην· διὰ δʼ ἀμπερὲς ἄκρη

赫克托尔正中他锁骨中部的下方，青铜枪尖径直穿透，

310

αἰχμὴ χαλκείη παρὰ νείατον ὦμον ἀνέσχε·

从肩部最下方露了出来；

δούπησεν δὲ πεσών, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ.

他沉重地倒地，身上的铠甲随之发出铮铮巨响。

Αἴας δʼ αὖ Φόρκυνα δαΐφρονα Φαίνοπος υἱὸν

此时埃阿斯则击中了正在保护希波托奥斯尸体的、派诺普斯之子

Ἱπποθόῳ περιβάντα μέσην κατὰ γαστέρα τύψε·

勇猛的福耳库斯，正中其腹部正中；

ῥῆξε δὲ θώρηκος γύαλον, διὰ δʼ ἔντερα χαλκὸς

他击碎了胸甲的弧面，青铜枪头带出了

315

ἤφυσʼ· ὃ δʼ ἐν κονίῃσι πεσὼν ἕλε γαῖαν ἀγοστῷ.

他的内脏；他倒在尘土中，用手掌抓紧了大地。

χώρησαν δʼ ὑπό τε πρόμαχοι καὶ φαίδιμος Ἕκτωρ·

于是前锋战士们和光辉的赫克托尔纷纷后退；

Ἀργεῖοι δὲ μέγα ἴαχον, ἐρύσαντο δὲ νεκροὺς

阿耳戈斯人见状大声欢呼，拖走了

Φόρκυν θʼ Ἱππόθοόν τε, λύοντο δὲ τεύχεʼ ἀπʼ ὤμων.

福耳库斯和希波托奥斯的尸体，并剥下了他们双肩上的铠甲。

ἔνθά κεν² αὖτε Τρῶες ἀρηϊφίλων ὑπʼ Ἀχαιῶν

此时，特洛伊人本会因自己的懦弱

320

Ἴλιον εἰσανέβησαν ἀναλκείῃσι δαμέντες,

在深受阿瑞斯喜爱的阿开亚人面前败退，逃回伊利翁，

Ἀργεῖοι δέ κε κῦδος ἕλον καὶ ὑπὲρ Διὸς αἶσαν

而阿耳戈斯人也将凭借自己的力量和强壮，

κάρτεϊ καὶ σθένεϊ σφετέρῳ· ἀλλʼ αὐτὸς Ἀπόλλων

夺得甚至超出宙斯定数之外的荣耀；然而阿波罗亲自

Αἰνείαν ὄτρυνε δέμας Περίφαντι ἐοικὼς

激励了埃涅阿斯，他化身为传令官、埃皮托斯之子培里法斯，

κήρυκι Ἠπυτίδῃ, ὅς οἱ παρὰ πατρὶ γέροντι

培里法斯曾在他年迈的父亲身边

325

κηρύσσων γήρασκε φίλα φρεσὶ μήδεα εἰδώς·τῷ μιν ἐεισάμενος προσέφη Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων·

作为传令官一同老去，心中怀着温厚的智慧；宙斯之子阿波罗便化作他的模样对埃涅阿斯说道：

Αἰνεία πῶς ἂν καὶ ὑπὲρ θεὸν εἰρύσσαισθε

“埃涅阿斯啊，即便违抗神明，你们又怎能

Ἴλιον αἰπεινήν; ὡς δὴ ἴδον ἀνέρας ἄλλους

守住这险峻的伊利翁？正如我曾见过的其他人那样，

κάρτεΐ τε σθένεΐ τε πεποιθότας ἠνορέῃ τε

倚仗着自己的力量、强壮和英勇，

330

πλήθεΐ τε σφετέρῳ καὶ ὑπερδέα δῆμον ἔχοντας·

依靠着自己的人数，拥有一群毫无畏惧的民众；

ἡμῖν δὲ Ζεὺς μὲν πολὺ βούλεται ἢ Δαναοῖσι

而对我们，宙斯比起对达奈人，更愿意赐予

νίκην· ἀλλʼ αὐτοὶ τρεῖτʼ ἄσπετον οὐδὲ μάχεσθε.

胜利；可你们自己却无比战栗，不肯战斗。”

ὣς ἔφατʼ, Αἰνείας δʼ ἑκατηβόλον Ἀπόλλωνα

他这样说着，埃涅阿斯正面对视，认出了那是远射之神阿波罗，

ἔγνω ἐς ἄντα ἰδών, μέγα δʼ Ἕκτορα εἶπε βοήσας·

于是他大声呼喊，对赫克托尔说道：

335

Ἕκτόρ τʼ ἠδʼ ἄλλοι Τρώων ἀγοὶ ἠδʼ ἐπικούρων

“赫克托尔，以及特洛伊人和盟军的其他领袖们，

αἰδὼς³ μὲν νῦν ἥδε γʼ ἀρηϊφίλων ὑπʼ Ἀχαιῶν

现在这确实是一桩耻辱，如果我们因自己的懦弱，

Ἴλιον εἰσαναβῆναι ἀναλκείῃσι δαμέντας.

而在深受阿瑞斯喜爱的阿开亚人面前战败，退回伊利翁。

ἀλλʼ ἔτι γάρ τίς φησι θεῶν ἐμοὶ ἄγχι παραστὰς

但仍有一位神明站在我身旁告诉我，

Ζῆνʼ ὕπατον μήστωρα μάχης ἐπιτάρροθον εἶναι·

那至高无上的、战争的设计者宙斯是我们的帮手；

340

τώ ῥʼ ἰθὺς Δαναῶν ἴομεν, μηδʼ οἵ γε ἕκηλοι

所以让我们径直向达奈人冲去，决不能让他们轻易

Πάτροκλον νηυσὶν πελασαίατο τεθνηῶτα.

把死去的帕特罗克洛斯送到船只旁。”

ὣς φάτο, καί ῥα πολὺ προμάχων ἐξάλμενος ἔστη·

他这样说着，高高跃起，站在了前锋战士们的更前方；

οἳ δʼ ἐλελίχθησαν καὶ ἐναντίοι ἔσταν Ἀχαιῶν.

特洛伊人便转过身来，与阿开亚人对峙。

ἔνθʼ αὖτʼ Αἰνείας Λειώκριτον οὔτασε δουρὶ

这时，埃涅阿斯用长枪刺中了阿里斯巴斯之子雷奥克里托斯，

345

υἱὸν Ἀρίσβαντος Λυκομήδεος ἐσθλὸν ἑταῖρον.

他是吕科墨德斯的高尚战友。

τὸν δὲ πεσόντʼ ἐλέησεν ἀρηΐφιλος Λυκομήδης,

眼见他倒地，深受阿瑞斯喜爱的吕科墨德斯心生怜悯，

语法注3 条

17.276ἕλον
前一行（§17.275）中的否定词 οὐδέ 同样修饰该动词，因此意为“（谁也）没能杀死”。
17.319ἔνθά κεν
语气助词 κεν（相当于后来的 ἄν）与直说过去式（εἰσανέβησαν 以及 §17.321 的 ἕλον）连用，表示与过去事实相反的假设（虚拟语气），描述了若无神明干预本会发生的情形。
17.336αἰδὼς
意为“耻辱”的名词。此处作谓语，相当于“这是一桩耻辱”，后接的不定式 εἰσαναβῆναι（退回）在语义上充当主语。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:17.276-17.346