← 荷马

伊利亚特

§17.1-17.69

墨涅拉俄斯守护尸首与欧福耳玻斯阵亡

梅内劳斯注意到帕特罗克洛斯之死，上前守护其遗体。潘索斯之子欧福尔波斯向其发起挑战，但被梅内劳斯击杀，特洛伊人因恐惧而不敢接近。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

οὐδʼ ἔλαθʼ1 Ἀτρέος υἱὸν ἀρηΐφιλον Μενέλαον

阿特柔斯之子、深受阿瑞斯喜爱的梅内劳斯，

Πάτροκλος Τρώεσσι δαμεὶς ἐν δηϊοτῆτι.

并未忽视帕特罗克洛斯在战斗中被特洛伊人征服这一事实。

βῆ δὲ διὰ προμάχων κεκορυθμένος αἴθοπι χαλκῷ,

他穿过前线战士，身披闪耀的青铜铠甲，

ἀμφὶ δʼ ἄρʼ αὐτῷ βαῖνʼ ὥς τις περὶ πόρτακι μήτηρ

守在遗体旁，如同一只母牛守护着它的小牛，

5

πρωτοτόκος κινυρὴ οὐ πρὶν εἰδυῖα τόκοιο·

那是它初次产下的结晶，它发出哀鸣，此前从未经历过分娩；

ὣς περὶ Πατρόκλῳ βαῖνε ξανθὸς Μενέλαος.

金发的梅内劳斯也是这样守护着帕特罗克洛斯。

πρόσθε δέ οἱ δόρυ τʼ ἔσχε καὶ ἀσπίδα πάντοσʼ ἐΐσην,

他将长枪和四面均匀的盾牌横在身前，

τὸν κτάμεναι μεμαὼς ὅς τις τοῦ γʼ ἀντίος ἔλθοι.

渴望击杀任何敢于迎面走来的人。

οὐδʼ ἄρα Πάνθου υἱὸς ἐϋμμελίης ἀμέλησε

而擅长梣木长枪的潘索斯之子，也没有忽视

10

Πατρόκλοιο πεσόντος ἀμύμονος· ἄγχι δʼ ἄρʼ αὐτοῦ

倒下的完美无瑕的帕特罗克洛斯；他来到遗体旁，

ἔστη, καὶ προσέειπεν ἀρηΐφιλον Μενέλαον·

站定，并对深受阿瑞斯喜爱的梅内劳斯说道：

Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφὲς ὄρχαμε λαῶν

“阿特柔斯之子梅内劳斯，宙斯所育的民众领袖，

χάζεο, λεῖπε δὲ νεκρόν, ἔα δʼ ἔναρα βροτόεντα·

退后，留下这具尸体，放开那血染的战利品；

οὐ γάρ τις πρότερος Τρώων κλειτῶν τʼ ἐπικούρων

因为在特洛伊人和他们著名的盟友中，没有人在我之前，

15

Πάτροκλον βάλε δουρὶ κατὰ κρατερὴν ὑσμίνην·

在激烈的战斗中用长枪击中帕特罗克洛斯。

τώ με ἔα κλέος ἐσθλὸν ἐνὶ Τρώεσσιν ἀρέσθαι,

因此，且让我在特洛伊人中赢得崇高的荣耀，

μή σε βάλω, ἀπὸ δὲ μελιηδέα θυμὸν ἕλωμαι.

免得我击中你，夺去你甜美的生命。”

τὸν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·

金发的梅内劳斯听后大为震怒，对他说道：

Ζεῦ πάτερ οὐ μὲν καλὸν ὑπέρβιον εὐχετάασθαι.

“父神宙斯啊，傲慢地过分夸耀绝非美德。

20

οὔτʼ οὖν παρδάλιος τόσσον μένος οὔτε λέοντος

无论是豹子的力量，还是狮子的力量，

οὔτε συὸς κάπρου ὀλοόφρονος, οὗ τε μέγιστος

或是那胸中充满强悍斗志、狂暴毁灭的野猪的力量，

θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι περὶ σθένεϊ βλεμεαίνει,

都无法与此相比，

ὅσσον Πάνθου υἷες ἐϋμμελίαι φρονέουσιν.2

那便是擅长梣木长枪的潘索斯之子们的狂妄气焰。

οὐδὲ μὲν οὐδὲ βίη Ὑπερήνορος ἱπποδάμοιο

然而，即便是那驯马的许佩勒诺尔，

25

ἧς ἥβης3 ἀπόνηθʼ, ὅτε μʼ ὤνατο καί μʼ ὑπέμεινε

也未能享受到他的青春，当时他轻视并迎战我，

καί μʼ ἔφατʼ ἐν Δαναοῖσιν ἐλέγχιστον πολεμιστὴν

并说我是达奈人中最无能的战士；

ἔμμεναι· οὐδέ ἕ φημι πόδεσσί γε οἷσι κιόντα

但我说他绝没有用自己的双脚走回去，

εὐφρῆναι ἄλοχόν τε φίλην κεδνούς τε τοκῆας.

去取悦他亲爱的妻子和高尚的双亲。

ὥς θην καὶ σὸν ἐγὼ λύσω μένος εἴ κέ μευ ἄντα

因此，如果你迎战我，我也将瓦解你的力量；

30

στήῃς· ἀλλά σʼ ἔγωγʼ ἀναχωρήσαντα κελεύω

但我劝你退回众人之中，

ἐς πληθὺν ἰέναι, μηδʼ ἀντίος ἵστασʼ ἐμεῖο

切勿与我作对，

πρίν τι κακὸν παθέειν· ῥεχθὲν δέ τε νήπιος ἔγνω.4

免得遭受灾祸；事情发生之后，愚人方才明白。”

ὣς φάτο, τὸν δʼ οὐ πεῖθεν· ἀμειβόμενος δὲ προσηύδα·

他这样说，但未能说服对方；欧福尔波斯回答道：

νῦν μὲν δὴ Μενέλαε διοτρεφὲς ἦ μάλα τείσεις

“梅内劳斯，宙斯所育的人啊，现在你必须偿还

35

γνωτὸν ἐμὸν τὸν ἔπεφνες, ἐπευχόμενος δʼ ἀγορεύεις,

你所杀死的我的兄弟的血债，尽管你此刻正傲慢地宣称着，

χήρωσας δὲ γυναῖκα μυχῷ θαλάμοιο νέοιο,

你使他在新婚之夜的洞房深处让妻子守寡，

ἀρητὸν δὲ τοκεῦσι γόον καὶ πένθος ἔθηκας.

并给他的双亲带去了无穷的哀伤与痛苦。

ἦ κέ σφιν δειλοῖσι γόου κατάπαυμα γενοίμην

我定能成为那些可怜人的慰藉，

εἴ κεν ἐγὼ κεφαλήν τε τεὴν καὶ τεύχεʼ ἐνείκας

如果我能带走你的头颅和你的铠甲，

40

Πάνθῳ ἐν χείρεσσι βάλω καὶ Φρόντιδι δίῃ.

并将它们亲手交到潘索斯和高贵的普隆提斯手中。

ἀλλʼ οὐ μὰν ἔτι δηρὸν ἀπείρητος πόνος ἔσται

然而，战斗不会再拖延下去了，

οὐδʼ ἔτʼ ἀδήριτος ἤτʼ ἀλκῆς ἤτε φόβοιο.

无论靠力量还是靠恐惧，结果都将见分晓。”

ὣς εἰπὼν οὔτησε κατʼ ἀσπίδα πάντοσʼ ἐΐσην·

他这样说着，刺向梅内劳斯四面均匀的盾牌；

οὐδʼ ἔρρηξεν χαλκός, ἀνεγνάμφθη δέ οἱ αἰχμὴ

但青铜未能穿透，其枪尖在强韧的盾牌上

45

ἀσπίδʼ ἐνὶ κρατερῇ· ὃ δὲ δεύτερος ὄρνυτο χαλκῷ

弯折了。接着，阿特柔斯之子

Ἀτρεΐδης Μενέλαος ἐπευξάμενος Διὶ πατρί·

梅内劳斯手持青铜枪冲上前去，向父神宙斯祈祷；

ἂψ δʼ ἀναχαζομένοιο5 κατὰ στομάχοιο θέμεθλα

他趁着对方退后，刺中其喉咙的根部，

νύξʼ, ἐπὶ δʼ αὐτὸς ἔρεισε βαρείῃ χειρὶ πιθήσας·

他自己也用沉重的手使劲推枪，深信其力量；

ἀντικρὺ δʼ ἁπαλοῖο διʼ αὐχένος ἤλυθʼ ἀκωκή,

枪尖径直穿透了欧福尔波斯柔嫩的颈部。

50

δούπησεν δὲ πεσών, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ.

他轰然倒地，其铠甲在他身上发出碰撞声。

αἵματί οἱ δεύοντο κόμαι Χαρίτεσσιν ὁμοῖαι

他的头发被鲜血浸湿，那头发美如美惠三女神，

πλοχμοί θʼ, οἳ χρυσῷ τε καὶ ἀργύρῳ ἐσφήκωντο.

还有那用金银丝线编织的卷发。

οἷον δὲ τρέφει ἔρνος ἀνὴρ ἐριθηλὲς ἐλαίης

正如同有人在荒僻之地，在水源充足的地方，

χώρῳ ἐν οἰοπόλῳ, ὅθʼ ἅλις ἀναβέβροχεν ὕδωρ,

培育了一株茁壮成长的美丽油橄榄幼苗。

55

καλὸν τηλεθάον· τὸ δέ τε πνοιαὶ δονέουσι

它生机勃勃地生长，各种风的

παντοίων ἀνέμων, καί τε βρύει ἄνθεϊ λευκῷ·

吹拂使它摇曳，白色的花朵挂满枝头；

ἐλθὼν δʼ ἐξαπίνης ἄνεμος σὺν λαίλαπι πολλῇ

但突然狂风暴雨袭来，

βόθρου τʼ ἐξέστρεψε καὶ ἐξετάνυσσʼ ἐπὶ γαίῃ·

将它连根拔起，并将其推倒在地面上；

τοῖον Πάνθου υἱὸν ἐϋμμελίην Εὔφορβον

阿特柔斯之子梅内劳斯在击杀了潘索斯之子、

60

Ἀτρεΐδης Μενέλαος ἐπεὶ κτάνε τεύχεʼ ἐσύλα.

擅长梣木长枪的欧福尔波斯后，剥去了他的铠甲。

ὡς δʼ ὅτε τίς τε λέων ὀρεσίτροφος ἀλκὶ πεποιθὼς

正如山中长大的狮子，凭着自己的勇力，

βοσκομένης ἀγέλης βοῦν ἁρπάσῃ ἥ τις ἀρίστη·

从牧群中攫取了最优秀的一头母牛；

τῆς δʼ ἐξ αὐχένʼ ἔαξε λαβὼν κρατεροῖσιν ὀδοῦσι

它先用强有力的牙齿咬断其颈骨，

πρῶτον, ἔπειτα δέ θʼ αἷμα καὶ ἔγκατα πάντα λαφύσσει

然后贪婪地吞食其鲜血和全部内脏，

65

δῃῶν· ἀμφὶ δὲ τόν γε κύνες τʼ ἄνδρές τε νομῆες

将其撕碎；而周围的牧犬和牧人

πολλὰ μάλʼ ἰύζουσιν ἀπόπροθεν οὐδʼ ἐθέλουσιν

只能在远处大声叫喊，却不敢

ἀντίον ἐλθέμεναι· μάλα γὰρ χλωρὸν δέος αἱρεῖ·

上前迎战；因为苍白的恐惧席卷了他们；

ὣς τῶν οὔ τινι θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἐτόλμα

特洛伊人中没有人的心敢于

ἀντίον ἐλθέμεναι Μενελάου κυδαλίμοιο.

上前迎击光荣的梅内劳斯。

语法注5 条
  1. 17.1οὐδʼ ἔλαθʼ

    此处为动词 λανθάνω 接宾格（Ἀτρέος υἱὸν... Μενέλαον）与主格分词（δαμείς）的经典句式，字面意思是“帕特罗克洛斯的战死没有瞒过梅内劳斯”，即通过双重否定表示“梅内劳斯立刻注意到了帕特罗克洛斯的阵亡”。

  2. 17.23ὅσσον Πάνθου υἷες ἐϋμμελίαι φρονέουσιν

    比较关联句式。主句（第20-22行）以名词（μένος, θυμός）为主语（“无论是豹、狮还是野猪的力量……”），而比较从句（第23行）则转用动词短语（“如潘索斯之子们所想/所骄傲的那般”），呈现出语法结构上的不对称。但在语义上，这极力强调了潘索斯之子的傲慢程度甚至超过了野兽的凶猛。

  3. 17.25ἧς ἥβης

    动词 ἀπονίναμαι（此处为过去不定时中动态 ἀπόνητο）支配属格，意为“享受、得益于”。在此处，ἧς ἥβης（他自己的青春）是该动词的属格宾语。

  4. 17.32ῥεχθὲν δέ τε νήπιος ἔγνω

    ῥεχθέν 是 ῥέζω（做、行）的无定过去时被动分词中性单数主格。这是荷马史诗中常用的谚语式表达：“事情发生之后，愚人方才明白”，意指愚蠢的人只有在灾祸实际降临后才能醒悟。

  5. 17.47ἀναχαζομένοιο

    现在分词属格单数形式。它与后面的属格 στομάχοιο θέμεθλα（喉咙/食道的根部）并置，在语义上作关联属格（“在退却的他的”），修饰被刺中的身体部位。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:17.1-17.69