赫拉返回奥林波斯与雅典娜劝阻阿瑞斯｜荷马《伊利亚特》第十五卷第67–132行希腊语原文·中文译文

τοὺς ἄλλους, μετὰ δʼ υἱὸν ἐμὸν Σαρπηδόνα δῖον.

其他人，而其后则是我的儿子，神圣的萨耳佩冬。

τοῦ δὲ χολωσάμενος κτενεῖ Ἕκτορα δῖος Ἀχιλλεύς.

高贵的阿基琉斯将因他而怒不可遏，杀死赫克托耳。

ἐκ τοῦ δʼ ἄν τοι ἔπειτα παλίωξιν παρὰ νηῶν

从那时起，我将不断地使特洛伊人从船旁

αἰὲν ἐγὼ τεύχοιμι¹ διαμπερὲς εἰς ὅ κʼ Ἀχαιοὶ

败退，直到阿开亚人

Ἴλιον αἰπὺ ἕλοιεν Ἀθηναίης διὰ βουλάς.

依靠阿特娜的计谋夺取高耸的伊利翁。

τὸ πρὶν δʼ οὔτʼ ἄρʼ ἐγὼ παύω χόλον οὔτέ τινʼ ἄλλον

在那之前，我决不平息我的愤怒，也不允许任何其他

ἀθανάτων Δαναοῖσιν ἀμυνέμεν ἐνθάδʼ ἐάσω

不死的神明在此援助达那奥斯人，

πρίν γε τὸ Πηλεΐδαο τελευτηθῆναι ἐέλδωρ,

直到佩琉斯之子的愿望达成，

ὥς οἱ ὑπέστην πρῶτον, ἐμῷ δʼ ἐπένευσα κάρητι,

正如我起初对他承诺、并点头示意的那样，

ἤματι τῷ ὅτʼ ἐμεῖο θεὰ Θέτις ἥψατο γούνων,

在那天，女神忒提斯抚摸我的膝盖，

λισσομένη τιμῆσαι Ἀχιλλῆα πτολίπορθον.

恳求我使毁城者阿基琉斯获得荣耀。

ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε θεὰ λευκώλενος Ἥρη,

他这样说，白臂女神赫拉并未违抗，

βῆ δʼ ἐξ Ἰδαίων ὀρέων ἐς μακρὸν Ὄλυμπον.

而是从伊达山脉走向巍峨的奥林波斯。

ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἀΐξῃ² νόος ἀνέρος, ὅς τʼ ἐπὶ πολλὴν

犹如一个游历过广阔

γαῖαν ἐληλουθὼς φρεσὶ πευκαλίμῃσι νοήσῃ

土地的人，他的头脑飞速运转，在聪慧的心中想道：

ἔνθʼ εἴην ἢ ἔνθα, μενοινήῃσί τε πολλά,

“愿我在此，或在彼”，并心生许多渴望，

ὣς κραιπνῶς μεμαυῖα διέπτατο πότνια Ἥρη·

尊贵的赫拉便如此迅速、满怀渴望地飞翔。

ἵκετο δʼ αἰπὺν Ὄλυμπον, ὁμηγερέεσσι δʼ ἐπῆλθεν

她来到了高耸的奥林波斯，遇到了正聚集在

ἀθανάτοισι θεοῖσι Διὸς δόμῳ· οἳ δὲ ἰδόντες

宙斯府邸中的不死众神；众神一看见她，

πάντες ἀνήϊξαν καὶ δεικανόωντο δέπασσιν.

便纷纷起立，举杯向她致意。

ἣ δʼ ἄλλους μὲν ἔασε, Θέμιστι δὲ καλλιπαρῄῳ

她没有理会其他人，而是从面颊美丽的忒弥斯那里

δέκτο δέπας· πρώτη γὰρ ἐναντίη ἦλθε θέουσα,

接过金杯；因为忒弥斯最先跑来迎接她，

καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

并对她说话，吐露了羽翼般的言辞：

Ἥρη τίπτε βέβηκας; ἀτυζομένῃ δὲ ἔοικας·

“赫拉，你为何而来？你看起来惊魂未定。

ἦ μάλα δή σʼ ἐφόβησε Κρόνου πάϊς, ὅς τοι ἀκοίτης.

确实是你的丈夫克罗诺斯之子让你深感恐惧。”

τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεὰ λευκώλενος Ἥρη·

白臂女神赫拉随后回答她：

μή με θεὰ Θέμι ταῦτα διείρεο· οἶσθα καὶ αὐτὴ

“女神忒弥斯啊，请不要向我询问这些；你自知

οἷος κείνου θυμὸς ὑπερφίαλος καὶ ἀπηνής.

他的心是何等傲慢与冷酷。

ἀλλὰ σύ γʼ ἄρχε θεοῖσι δόμοις ἔνι δαιτὸς ἐΐσης·

但请你在众神殿堂中主持均等的宴席；

ταῦτα δὲ καὶ μετὰ πᾶσιν ἀκούσεαι ἀθανάτοισιν

你将和所有不死众神一起听到，

οἷα Ζεὺς κακὰ ἔργα πιφαύσκεται· οὐδέ τί φημι

宙斯宣告了怎样的恶行。我认为，

πᾶσιν ὁμῶς θυμὸν κεχαρησέμεν, οὔτε βροτοῖσιν

无论是凡人还是神明，并非所有人的心

οὔτε θεοῖς, εἴ πέρ τις ἔτι νῦν δαίνυται εὔφρων.

都会同样欢喜，即使现在有人仍在愉快地享用宴席。”

100

ἣ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσα καθέζετο πότνια Ἥρη,

尊贵的赫拉说完便坐了下来，

ὄχθησαν δʼ ἀνὰ δῶμα Διὸς θεοί· ἣ δʼ ἐγέλασσε

宙斯府邸中的众神面露忧色。而她却

χείλεσιν, οὐδὲ μέτωπον ἐπʼ ὀφρύσι κυανέῃσιν

嘴角含笑，但她那黑眉之上的额头

ἰάνθη· πᾶσιν δὲ νεμεσσηθεῖσα μετηύδα·

却毫无喜色。她对满腔愤懑的众神说道：

νήπιοι οἳ Ζηνὶ μενεαίνομεν ἀφρονέοντες·

“我们真是愚蠢，竟然愚蠢地对宙斯动怒！

105

ἦ ἔτι μιν μέμαμεν καταπαυσέμεν ἆσσον ἰόντες

我们还指望走近他，用言语或力量

ἢ ἔπει ἠὲ βίῃ· ὃ δʼ ἀφήμενος οὐκ ἀλεγίζει

来阻止他；而他却独自坐着，不予理会，

οὐδʼ ὄθεται· φησὶν γὰρ ἐν ἀθανάτοισι θεοῖσι

也不以为意；因为他说在不死众神中，

κάρτεΐ τε σθένεΐ τε διακριδὸν εἶναι ἄριστος.

他的力量和强壮绝对是无与伦比的。

τὼ ἔχεθʼ ὅττί κεν ὔμμι κακὸν πέμπῃσιν ἑκάστῳ.

因此，请默默承受他降给你们每个人的灾难。

110

ἤδη γὰρ νῦν ἔλπομʼ Ἄρηΐ γε πῆμα τετύχθαι·

我看，阿瑞斯现在就已经遭遇了灾难；

υἱὸς γάρ οἱ ὄλωλε μάχῃ ἔνι φίλτατος ἀνδρῶν

因为他最心爱的儿子在战斗中死去了，

Ἀσκάλαφος, τόν φησιν ὃν ἔμμεναι³ ὄβριμος Ἄρης.

那阿斯卡拉甫斯，强悍的阿瑞斯称其为自己的骨肉。”

ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ Ἄρης θαλερὼ πεπλήγετο μηρὼ

她这样说，阿瑞斯用双手平拍

χερσὶ καταπρηνέσσʼ, ὀλοφυρόμενος δʼ ἔπος ηὔδα·

强健的大腿，悲叹着说道：

115

μὴ νῦν μοι νεμεσήσετʼ Ὀλύμπια δώματʼ ἔχοντες

“住在奥林波斯宫殿的诸神啊，请不要怪罪我

τίσασθαι φόνον υἷος ἰόντʼ ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν,

前往阿开亚人的船只，为我儿子的死复仇，

εἴ πέρ μοι καὶ μοῖρα Διὸς πληγέντι κεραυνῷ

哪怕我的命运注定要被宙斯的雷电击中，

κεῖσθαι ὁμοῦ νεκύεσσι μεθʼ αἵματι καὶ κονίῃσιν.

与死尸一起躺在血泊和尘土之中。”

ὣς φάτο, καί ῥʼ ἵππους κέλετο Δεῖμόν τε Φόβον τε

他这样说，并命令得摩斯和福波斯给他的马匹

120

ζευγνύμεν, αὐτὸς δʼ ἔντεʼ ἐδύσετο παμφανόωντα.

套上马具，而他自己则穿上闪闪发光的铠甲。

ἔνθά κʼ ἔτι μείζων τε καὶ ἀργαλεώτερος ἄλλος

此时，宙斯对不死众神将产生更深、

πὰρ Διὸς ἀθανάτοισι χόλος καὶ μῆνις ἐτύχθη,

更痛苦的愤怒和怨恨，

εἰ μὴ Ἀθήνη πᾶσι περιδείσασα θεοῖσιν

只要不是阿特娜为所有的神明感到担忧，

ὦρτο⁴ διὲκ προθύρου, λίπε δὲ θρόνον ἔνθα θάασσε,

冲出门厅，离开她所坐的宝座，

125

τοῦ δʼ ἀπὸ μὲν κεφαλῆς κόρυθʼ εἵλετο καὶ σάκος ὤμων,

摘下他头上的头盔，卸下他肩上的盾牌，

ἔγχος δʼ ἔστησε στιβαρῆς ἀπὸ χειρὸς ἑλοῦσα

夺下他强壮手中的青铜枪，

χάλκεον· ἣ δʼ ἐπέεσσι καθάπτετο θοῦρον Ἄρηα·

把它立在一旁，并用言辞斥责暴躁的阿瑞斯：

μαινόμενε φρένας ἠλὲ διέφθορας· ἦ νύ τοι αὔτως

“疯子，心智丧失的家伙，你彻底完蛋了！

οὔατʼ ἀκουέμεν ἐστί, νόος δʼ ἀπόλωλε καὶ αἰδώς.

你的耳朵形同虚设，你的理智与羞耻心早已荡然无存。

130

οὐκ ἀΐεις ἅ τέ φησι θεὰ λευκώλενος Ἥρη

难道你没听见白臂女神赫拉所说的话吗，

ἣ δὴ νῦν πὰρ Ζηνὸς Ὀλυμπίου εἰλήλουθεν;

她刚刚从奥林波斯宙斯那里回来？

ἦ ἐθέλεις αὐτὸς μὲν ἀναπλήσας κακὰ πολλὰ

还是你想让自己承受了许多灾难之后，

语法注4 条

15.69ἄν ... τεύχοιμι
在主句中，希求法与助词 ἄν 连用，用于表达宙斯对未来前景的强烈决心或预期（潜在/可能）。
15.80ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἀΐξῃ
著名的荷马式直喻的引入句，将赫拉的飞行速度比作人类思维的速度。由 ὡς ὅτʼ ἄν 引导，并伴有虚拟式 ἀΐξῃ（以及第81行的 νοήσῃ），用于表示普遍的假设或习惯。
15.112τόν φησιν ὃν ἔμμεναι
在间接引语中，关系代词 ὅν（在 ὃν ἔμμεναι 中，意为“他是”）充当不定式 ἔμμεναι（εἶναι 的史诗形式）的逻辑主语（宾格）。
15.121ἔνθά κʼ ... ἐτύχθη, εἰ μὴ Ἀθήνη ... ὦρτο
过去反事实条件句。主句使用带有助词 κε 的直说过去时 ἐτύχθη，而条件从句则是由 εἰ μή 引导的直说过去时 ὦρτο（动词 ὄρνυμι 的不定过去时）。这强调了一个被避免的危急时刻：“若不是阿特娜冲出去，那么便会产生更大的愤怒”。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（2 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处

urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:15.67-15.132