赫克托耳复归与阿波罗摇动埃癸斯败敌｜荷马《伊利亚特》第十五卷第267–334行希腊语原文·中文译文

267

ὤμοις ἀΐσσονται· ὃ δʼ ἀγλαΐηφι¹ πεποιθὼς

散落在双肩；它凭恃着自己的俊美，

ῥίμφά ἑ γοῦνα φέρει μετά τʼ ἤθεα καὶ νομὸν ἵππων·

轻快地，它的双膝将它送往马群常聚的居所和牧场。

ὣς Ἕκτωρ λαιψηρὰ πόδας καὶ γούνατʼ ἐνώμα

正如赫克托耳在听见神明的声音后，催促着骑兵，

270

ὀτρύνων ἱππῆας, ἐπεὶ θεοῦ ἔκλυεν αὐδήν.

敏捷地移动着双脚和双膝。

οἳ δʼ ὥς τʼ ἢ ἔλαφον κεραὸν ἢ ἄγριον αἶγα

他们就如同猎犬和乡野农人追逐着

ἐσσεύαντο κύνες τε καὶ ἀνέρες ἀγροιῶται·

一只带角的鹿或野山羊，

τὸν μέν τʼ ἠλίβατος πέτρη καὶ δάσκιος ὕλη

那猎物被险峻的峭壁和阴暗的密林救走，他们注定

εἰρύσατʼ, οὐδʼ ἄρα τέ σφι κιχήμεναι αἴσιμον ἦεν·²

无法捉到它；

275

τῶν δέ θʼ ὑπὸ ἰαχῆς ἐφάνη λὶς ἠϋγένειος

然而因着他们的喧嚷，一只长着美髯的雄狮显现在

εἰς ὁδόν, αἶψα δὲ πάντας ἀπέτραπε καὶ μεμαῶτας·

道路上，立时惊退了所有人，即便他们之前正锐气十足；

ὣς Δαναοὶ εἷος μὲν ὁμιλαδὸν αἰὲν ἕποντο

正如达奈人此前一直成群结队地紧紧追击，

νύσσοντες ξίφεσίν τε καὶ ἔγχεσιν ἀμφιγύοισιν·

用宝剑和双刃矛刺杀；

αὐτὰρ ἐπεὶ ἴδον Ἕκτορʼ ἐποιχόμενον στίχας ἀνδρῶν

然而一旦他们看见赫克托耳在军阵中巡行，

280

τάρβησαν, πᾶσιν δὲ παραὶ ποσὶ κάππεσε θυμός.

便惊恐万分，所有人的斗志都跌落到了脚底。

τοῖσι δʼ ἔπειτʼ ἀγόρευε Θόας Ἀνδραίμονος υἱός,

此时，安德赖蒙之子托阿斯向他们发表讲话，

Αἰτωλῶν ὄχʼ ἄριστος ἐπιστάμενος μὲν ἄκοντι

他是埃托利亚人中极杰出者，擅投标枪，

ἐσθλὸς δʼ ἐν σταδίῃ· ἀγορῇ δέ ἑ παῦροι Ἀχαιῶν

且长于近战；在集会中，当年轻人们在言辞上争辩时，

νίκων,³ ὁππότε κοῦροι ἐρίσσειαν περὶ μύθων·

鲜有阿开亚人能胜过他。

285

ὅ σφιν ἐϋφρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·

他怀着好意向他们建言并说道：

ὢ πόποι ἦ μέγα θαῦμα τόδʼ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶμαι,

“啊，这真是我亲眼目睹的一件大奇迹，

οἷον δʼ αὖτʼ ἐξαῦτις ἀνέστη κῆρας ἀλύξας

赫克托耳竟然逃脱了死劫，再次站立起来！

Ἕκτωρ· ἦ θήν μιν μάλα ἔλπετο θυμὸς ἑκάστου

确实，我们每个人的心中曾深信，他已死于

χερσὶν ὑπʼ Αἴαντος θανέειν Τελαμωνιάδαο.

特拉蒙之子埃阿斯的手下。

290

ἀλλά τις αὖτε θεῶν ἐρρύσατο καὶ ἐσάωσεν

但定是某位神明再次解救并保全了

Ἕκτορʼ, ὃ δὴ πολλῶν Δαναῶν ὑπὸ γούνατʼ ἔλυσεν,

赫克托耳，他此前确实使许多达奈人双膝瘫软，

ὡς καὶ νῦν ἔσσεσθαι ὀΐομαι· οὐ γὰρ ἄτερ γε

我想现在也将如此；因为若非得蒙

Ζηνὸς ἐριγδούπου πρόμος ἵσταται ὧδε μενοινῶν.

雷霆大作的宙斯的应允，他绝不会如此斗志昂扬地站立在最前列。

ἀλλʼ ἄγεθʼ ὡς ἂν ἐγὼν εἴπω πειθώμεθα πάντες.

来吧，正如我所说，让我们大家都顺从。

295

πληθὺν μὲν ποτὶ νῆας ἀνώξομεν ἀπονέεσθαι·

我们命令大众退回战船；

αὐτοὶ δʼ, ὅσσοι ἄριστοι ἐνὶ στρατῷ εὐχόμεθʼ εἶναι,

而我们自己，所有自许为军中最优秀的人，

στήομεν, εἴ κεν πρῶτον ἐρύξομεν ἀντιάσαντες

坚守阵地，看我们能否首先迎上前去，

δούρατʼ ἀνασχόμενοι· τὸν δʼ οἴω καὶ μεμαῶτα

举起长矛将他挡住；我想，纵然他斗志高昂，

θυμῷ δείσεσθαι⁴ Δαναῶν καταδῦναι ὅμιλον.

心中也定会畏惧冲入达奈人的大队之中。”

300

ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο·

他这样说，他们便欣然听从并顺办。

οἳ μὲν ἄρʼ ἀμφʼ Αἴαντα καὶ Ἰδομενῆα ἄνακτα

那些围绕在埃阿斯和主宰伊多墨纽斯、

Τεῦκρον Μηριόνην τε Μέγην τʼ ἀτάλαντον Ἄρηϊ

帖乌克罗斯、梅里奥内斯以及堪比阿瑞斯的墨格斯周围的人，

ὑσμίνην ἤρτυνον ἀριστῆας καλέσαντες

召集起勇士，整顿战线

Ἕκτορι καὶ Τρώεσσιν ἐναντίον· αὐτὰρ ὀπίσσω

迎击赫克托耳和特洛伊人；而在后方，

305

ἣ πληθὺς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν ἀπονέοντο.

阿开亚的大众则向战船退去。

Τρῶες δὲ προὔτυψαν ἀολλέες, ἦρχε δʼ ἄρʼ Ἕκτωρ

特洛伊人结队向前猛冲，赫克托耳迈着大步引领着他们；

μακρὰ βιβάς· πρόσθεν δὲ κίʼ αὐτοῦ Φοῖβος Ἀπόλλων

在他前面走着弗伊波斯·阿波罗，双肩披拂着云雾，

εἱμένος ὤμοιιν νεφέλην, ἔχε δʼ αἰγίδα θοῦριν

手里拿着那面猛烈、可怕、周边饰有流苏、绚丽夺目的埃癸斯，

δεινὴν ἀμφιδάσειαν ἀριπρεπέʼ, ἣν ἄρα χαλκεὺς

这是铜匠

310

Ἥφαιστος Διὶ δῶκε φορήμεναι ἐς φόβον ἀνδρῶν·

赫菲斯托斯赠予宙斯、用以震慑凡人的；

τὴν ἄρʼ ὅ γʼ ἐν χείρεσσιν ἔχων ἡγήσατο λαῶν.

他将此物握在手中，引领着军队。

Ἀργεῖοι δʼ ὑπέμειναν ἀολλέες, ὦρτο δʼ ἀϋτὴ

阿尔戈斯人也结队坚守，双方升起尖锐的

ὀξεῖʼ ἀμφοτέρωθεν, ἀπὸ νευρῆφι δʼ ὀϊστοὶ

呐喊，箭矢从弓弦上飞跃而出；许多由勇猛之手投出的

θρῷσκον· πολλὰ δὲ δοῦρα θρασειάων ἀπὸ χειρῶνἄλλα μὲν ἐν χροῒ πήγνυτʼ ἀρηϊθόων αἰζηῶν,

长矛，有的插在英勇善战的青年肉体中，

πολλὰ δὲ καὶ μεσσηγὺ πάρος χρόα λευκὸν ἐπαυρεῖν⁵

还有许多在触及洁白的肌肤之前，就半路

ἐν γαίῃ ἵσταντο λιλαιόμενα χροὸς ἆσαι.

立在泥土中，渴望着饱食血肉。

ὄφρα μὲν αἰγίδα χερσὶν ἔχʼ ἀτρέμα Φοῖβος Ἀπόλλων,

只要弗伊波斯·阿波罗用双手静静地持着埃癸斯，

τόφρα μάλʼ ἀμφοτέρων βέλεʼ ἥπτετο, πῖπτε δὲ λαός.

双方的兵刃就依然猛烈交击，军士们纷纷倒下。

320

αὐτὰρ ἐπεὶ κατʼ ἐνῶπα ἰδὼν Δαναῶν ταχυπώλων

然而当他直视着那些拥有捷马的达奈人的面庞，

σεῖσʼ, ἐπὶ δʼ αὐτὸς ἄϋσε μάλα μέγα, τοῖσι δὲ θυμὸν

抖动起埃癸斯，并亲自发出一声极大的呐喊时，他便迷惑了他们胸中的

ἐν στήθεσσιν ἔθελξε, λάθοντο δὲ θούριδος ἀλκῆς.

灵魂，使他们忘却了猛烈的武勇。

οἳ δʼ ὥς τʼ ἠὲ βοῶν ἀγέλην ἢ πῶϋ μέγʼ οἰῶν

他们如同牛群或一大群绵羊，

θῆρε δύω κλονέωσι μελαίνης νυκτὸς ἀμολγῷ

在黑夜的深处，在牧人不在场时，

325

ἐλθόντʼ ἐξαπίνης σημάντορος οὐ παρεόντος,

被两只突然而至的野兽驱散骚乱一般，

ὣς ἐφόβηθεν Ἀχαιοὶ ἀνάλκιδες· ἐν γὰρ Ἀπόλλων

阿开亚人就这样无力地溃逃了；因为阿波罗在他们之中

ἧκε φόβον, Τρωσὶν δὲ καὶ Ἕκτορι κῦδος ὄπαζεν.

降下了恐慌，而将荣耀赋予了特洛伊人和赫克托耳。

ἔνθα δʼ ἀνὴρ ἕλεν ἄνδρα κεδασθείσης ὑσμίνης.

在溃散的混战中，每个人都斩杀了对手。

Ἕκτωρ μὲν Στιχίον τε καὶ Ἀρκεσίλαον ἔπεφνε,

赫克托耳杀死了斯提基奥斯和阿尔刻西劳斯，

330

τὸν μὲν Βοιωτῶν ἡγήτορα χαλκοχιτώνων,

前者是身着青铜甲的波奥提亚人的领袖，

τὸν δὲ Μενεσθῆος μεγαθύμου πιστὸν ἑταῖρον·

后者是胸怀大志的墨涅斯透斯的忠实同伴；

Αἰνείας δὲ Μέδοντα καὶ Ἴασον ἐξενάριξεν.

埃涅阿斯则剥取了梅冬和伊阿索斯的甲胄。

ἤτοι ὃ μὲν νόθος υἱὸς Ὀϊλῆος θείοιο

梅冬确是神圣的奥伊琉斯之庶子，

ἔσκε Μέδων Αἴαντος ἀδελφεός· αὐτὰρ ἔναιεν

埃阿斯的兄弟；但他居住在

语法注5 条

15.267ἀγλαΐηφι
名词 ἀγλαΐα 的古老具格/与格单数形式（带有史诗后缀 -φι），在此处作为分词 πεποιθώς（“凭恃、信赖”）的补足语。
15.274οὐδʼ ἄρα τέ σφι κιχήμεναι αἴσιμον ἦεν
不定式 κιχήμεναι（“追上、捕捉”）作为非人称句 αἴσιμον ἦεν（“是命中注定的”）的主语，与格代名词 σφι（“对他们而言”）表示动作的主体。
15.283ἀγορῇ δέ ἑ παῦροι Ἀχαιῶν / νίκων
代名词 ἑ 是动词 νίκων（“战胜、胜过”）的单数第三人称直接宾格宾语（指托阿斯），主语是名词短语 παῦροι Ἀχαιῶν（“阿开亚人中的极少数人”）。
15.298τὸν δʼ οἴω... δείσεσθαι
由动词 οἴω（“我想”）引导的带对格不定式结构。对格指示代名词 τὸν（指赫克托耳）作为将来时不定式 δείσεσθαι（“将畏惧”）的逻辑主语。
15.316πάρος χρόα λευκὸν ἐπαυρεῖν
连词 πάρος（在此处等同于 πρίν，“在……之前”）与不定式 ἐπαυρεῖν（“触及、享受”）连用，其直接宾语是 χρόα λευκὸν（“白皙的肌肤”）。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:15.267-15.334