- 底本
- Homer. Homeri Opera, Volumes 1-2. Monro, D. B. (David Binning), editor; Allen, Thomas W. (Thomas William), editor. Oxford: Clarendon Press, 1908-1920.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:14.77-14.147
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-31
奥德修斯愤怒地反对了阿伽门农撤退的提议，迪奥墨德斯则建议即便负伤也应回到前线鼓舞士气，众人表示赞同。在前往战场的途中，波塞冬化作老人现身，向阿伽门农预言胜利并予以鼓励。
ὕψι δʼ ἐπʼ εὐνάων ὁρμίσσομεν, εἰς ὅ κεν ἔλθῃ
并将船只高高地系留在锚石上，直到
νὺξ ἀβρότη, ἢν καὶ τῇ ἀπόσχωνται πολέμοιο
不朽的黑夜降临，或许特洛伊人那时也会停止战斗；
Τρῶες· ἔπειτα δέ κεν ἐρυσαίμεθα νῆας ἁπάσας.
到那时，我们便可把其余所有的船只都拖下海去。
οὐ γάρ τις νέμεσις φυγέειν κακόν, οὐδʼ ἀνὰ νύκτα.
因为即使在夜间，逃避毁灭也决非可耻之事。
βέλτερον ὃς φεύγων προφύγῃ κακὸν ἠὲ ἁλώῃ.
逃走而避开灾祸，总比被俘获要好。”
τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
智谋多端的奥德修斯怒目而视，对他说：
Ἀτρεΐδη ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων·
“阿特柔斯之子，什么样的话竟逃过了你的牙齿之墙！
οὐλόμενʼ αἴθʼ ὤφελλες ἀεικελίου στρατοῦ ἄλλου
毁灭之徒啊，你本该去统帅其他卑微的军队，
σημαίνειν,1 μὴ δʼ ἄμμιν ἀνασσέμεν, οἷσιν ἄρα Ζεὺς
而不该统治我们；宙斯向我们
ἐκ νεότητος ἔδωκε καὶ ἐς γῆρας τολυπεύειν
赐予了从青春时代直至暮年
ἀργαλέους πολέμους, ὄφρα φθιόμεσθα ἕκαστος.
缕清艰难战争的乱麻，直到我们每一个人都消逝。
οὕτω δὴ μέμονας Τρώων πόλιν εὐρυάγυιαν
你难道真的决意要抛弃那街道宽阔的特洛伊城，
καλλείψειν, ἧς εἵνεκʼ ὀϊζύομεν κακὰ πολλά;
为了它我们曾默默承受了无数灾难？
σίγα, μή τίς τʼ ἄλλος Ἀχαιῶν τοῦτον ἀκούσῃ
安静吧，免得其他阿开亚人听到
μῦθον, ὃν οὔ κεν ἀνήρ γε διὰ στόμα πάμπαν ἄγοιτο
这种话决不该出自任何人的口中，
ὅς τις ἐπίσταιτο ᾗσι φρεσὶν ἄρτια βάζειν
只要他懂得在心中说出得体的话，
σκηπτοῦχός τʼ εἴη, καί οἱ πειθοίατο λαοὶ
且是一个手持王杖的国王，并有众多的民臣服于他，
τοσσοίδʼ ὅσσοισιν σὺ μετʼ Ἀργείοισιν ἀνάσσεις·
其数量正如你在阿耳戈斯人中所统治的那样。
νῦν δέ σευ ὠνοσάμην πάγχυ φρένας, οἷον ἔειπες·
而现在，因你说出这样的话，我完全鄙视你的心智；
ὃς κέλεαι πολέμοιο συνεσταότος καὶ ἀϋτῆς
你竟然命令我们在战斗正烈、呼喊震天之时，
νῆας ἐϋσσέλμους ἅλαδʼ ἑλκέμεν, ὄφρʼ ἔτι μᾶλλον
将甲板精良的船只拖向大海，好让
Τρωσὶ μὲν εὐκτὰ γένηται ἐπικρατέουσί περ ἔμπης,
特洛伊人更加如愿以偿——尽管他们本就已占尽优势，
ἡμῖν δʼ αἰπὺς ὄλεθρος ἐπιρρέπῃ. οὐ γὰρ Ἀχαιοὶ
而我们则将面临灭顶之灾。因为阿开亚人
σχήσουσιν πόλεμον νηῶν ἅλα δʼ ἑλκομενάων,
在船只被拖下海的时候，将无法坚持战斗，
ἀλλʼ ἀποπαπτανέουσιν, ἐρωήσουσι δὲ χάρμης.
而是四处张望，从战场上退缩。
ἔνθά κε σὴ βουλὴ δηλήσεται ὄρχαμε λαῶν.
领袖啊，你的这一计谋届时将带来毁灭。”
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·
众人之王阿伽门农随后回答他说：
ὦ Ὀδυσεῦ μάλα πώς με καθίκεο θυμὸν ἐνιπῇ
“奥德修斯啊，你这严厉的斥责
ἀργαλέῃ· ἀτὰρ οὐ μὲν ἐγὼν ἀέκοντας ἄνωγα
深深刺痛了我的心。然而，我并未违背他们的意愿，
νῆας ἐϋσσέλμους ἅλα δʼ ἑλκέμεν υἷας Ἀχαιῶν.
强迫他们将甲板精良的船只拖向大海。
νῦν δʼ εἴη ὃς τῆσδέ γʼ ἀμείνονα μῆτιν ἐνίσποι
如今，但愿有人能提出比这更好的计策，
ἢ νέος ἠὲ παλαιός· ἐμοὶ δέ κεν ἀσμένῳ εἴη.
无论他是年轻还是年老；对我而言，那都将是极受欢迎的。”
τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης·
此时，擅长呐喊的迪奥墨德斯也对他们说道：
ἐγγὺς ἀνήρ· οὐ δηθὰ ματεύσομεν· αἴ κʼ ἐθέλητε
“那个人就在近旁；我们无需久寻，只要你们愿意
πείθεσθαι, καὶ μή τι κότῳ ἀγάσησθε ἕκαστος
服从，且不要因为我在你们之中
οὕνεκα δὴ γενεῆφι νεώτατός εἰμι μεθʼ ὑμῖν·
辈分最小 ⸺ 便心怀怨恨、彼此恼怒；
πατρὸς δʼ ἐξ ἀγαθοῦ καὶ ἐγὼ γένος εὔχομαι εἶναι2
因为，我也自豪于出身自一位高贵的父亲 ⸺
Τυδέος, ὃν Θήβῃσι χυτὴ κατὰ γαῖα καλύπτει.
泰丢斯，他在底比斯已被堆筑的泥土所覆盖。
πορθεῖ γὰρ τρεῖς παῖδες ἀμύμονες ἐξεγένοντο,
因为波尔透斯曾育有三个卓越的儿子，
οἴκεον δʼ ἐν Πλευρῶνι καὶ αἰπεινῇ Καλυδῶνι
他们居住在普琉荣和险峻的卡吕冬，
Ἄγριος ἠδὲ Μέλας, τρίτατος δʼ ἦν ἱππότα Οἰνεὺς
阿格里奥斯和梅拉斯，第三个是骑士俄伊纽斯，
πατρὸς ἐμοῖο πατήρ· ἀρετῇ δʼ ἦν ἔξοχος αὐτῶν.
他是我父亲的父亲；在勇武上，他是他们中最杰出的。
ἀλλʼ ὃ μὲν αὐτόθι μεῖνε, πατὴρ δʼ ἐμὸς Ἄργεϊ νάσθη
俄伊纽斯固然留在了那里，而我的父亲则流落并定居在阿耳戈斯；
πλαγχθείς· ὡς γάρ που Ζεὺς ἤθελε καὶ θεοὶ ἄλλοι.
因为，我想，这正是宙斯和其他神明的意愿。
Ἀδρήστοιο δʼ ἔγημε θυγατρῶν, ναῖε δὲ δῶμα
他娶了阿德拉斯托斯的一个女儿，居住在
ἀφνειὸν βιότοιο, ἅλις δέ οἱ ἦσαν ἄρουραι
生活富足的宅第里，他拥有充足的麦田，
πυροφόροι, πολλοὶ δὲ φυτῶν ἔσαν ὄρχατοι ἀμφίς,
四四周还有许多果木园，
πολλὰ δέ οἱ πρόβατʼ ἔσκε· κέκαστο δὲ πάντας Ἀχαιοὺς
他还畜养了许多羊群；他的枪法在所有阿开亚人中首屈一指。
ἐγχείῃ· τὰ δὲ μέλλετʼ ἀκουέμεν, εἰ ἐτεόν περ.
这些事想必你们也曾听闻，如果这确实是事实的话。
τὼ οὐκ ἄν με γένος γε κακὸν καὶ ἀνάλκιδα φάντες
因而，你们切不可说我出身卑微且生性懦弱，
μῦθον ἀτιμήσαιτε πεφασμένον ὅν κʼ ἐῢ εἴπω.
从而轻视我所提出的、且我确信是正确的良好建议。
δεῦτʼ ἴομεν πόλεμον δὲ καὶ οὐτάμενοί περ ἀνάγκῃ.
来吧，哪怕受了伤，迫于形势我们也去参加战斗吧。
ἔνθα δʼ ἔπειτʼ αὐτοὶ μὲν ἐχώμεθα δηϊοτῆτος
到那儿以后，我们且待在箭矢射不到的地方，避开厮杀，
ἐκ βελέων, μή πού τις ἐφʼ ἕλκεϊ ἕλκος ἄρηται·
免得谁又在原有的伤口上再添新伤；
ἄλλους δʼ ὀτρύνοντες ἐνήσομεν, οἳ τὸ πάρος περ
随后，我们将去敦促那些先前只顾顺从自己的心意、
θυμῷ ἦρα φέροντες ἀφεστᾶσʼ οὐδὲ μάχονται.
站在一旁而不参加战斗的人，让他们投入战场。”
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο·
他这样说着，他们便顺从地聆听并服从了；
βὰν δʼ ἴμεν, ἦρχε δʼ ἄρά σφιν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων.
于是他们动身前行，由众人之王阿伽门农领头。
οὐδʼ ἀλαοσκοπιὴν εἶχε κλυτὸς ἐννοσίγαιος,
著名的震地之神也没有虚度瞭望，
ἀλλὰ μετʼ αὐτοὺς ἦλθε παλαιῷ φωτὶ ἐοικώς,
而是化作一位老人的模样，尾随在他们身后，
δεξιτερὴν δʼ ἕλε χεῖρʼ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο,
执起阿特柔斯之子阿伽门农的右手，
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
对他开口说出了有翼飞翔的话语：
Ἀτρεΐδη νῦν δή που Ἀχιλλῆος ὀλοὸν κῆρ
“阿特柔斯之子，如今想必阿喀琉斯那有害的心灵，
γηθεῖ ἐνὶ στήθεσσι φόνον καὶ φύζαν Ἀχαιῶν
正因目睹了阿开亚人的惨遭杀戮和溃退而深感快意，
δερκομένῳ,3 ἐπεὶ οὔ οἱ ἔνι φρένες οὐδʼ ἠβαιαί.
因为他毫无心智，哪怕一点点也没有。
ἀλλʼ ὃ μὲν ὣς ἀπόλοιτο, θεὸς δέ ἑ σιφλώσειε·
愿他落得如此下场而灭亡，愿神明使他残废；
σοὶ δʼ οὔ πω μάλα πάγχυ θεοὶ μάκαρες κοτέουσιν,
而福乐的众神尚未对你彻底动怒，
ἀλλʼ ἔτι που Τρώων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες
倒不如说，特洛伊人的领袖和主宰们
εὐρὺ κονίσουσιν πεδίον, σὺ δʼ ἐπόψεαι αὐτὸς
必将在宽阔的平原上掀起尘土，而你必将亲眼看见
φεύγοντας προτὶ ἄστυ νεῶν ἄπο καὶ κλισιάων.
从船只和帐篷朝着城池逃窜。”
ὣς εἰπὼν μέγʼ ἄϋσεν ἐπεσσύμενος πεδίοιο.4
他这样说着，在平原上奔驰时发出了巨大的呼喊。
- 14.84οὐλόμενʼ αἴθʼ ὤφελλες ... σημαίνειν
αἴθε (αἴθʼ) 与直说过去式（ὤφελλες）连用，表示无法实现的愿望（“要是你……该多好”）。οὐλόμενʼ 是 οὐλόμενος（“该死的、注定毁灭的”）的呼格 οὐλόμενε 经元音省写（elision）而来的形式。不定式 σημαίνειν 支配属格（ἀεικελίου/ἀεικελίου στρατοῦ ἄλλου），意为“统帅其他卑微的军队”。
- 14.113γένος εὔχομαι εἶναι
γένος 是关系宾格（“在血统/家世方面”）。动词 εὔχομαι 与不定式（εἶναι）连用是史诗中的固定公式表达，意为“自豪地宣称/自诩为……”。
- 14.139Ἀχιλλῆος ... δερκομένῳ
第139行的 Ἀχιλλῆος 为属格，而第141行的分词 δερκομένῳ 却为与格，呈现出语法格的不一致。这种不一致的产生，是因为作者在心理上将与格与拥有这种情感的人联系在一起（“在他目睹之时，他的胸中感到喜悦”），将其视为与第139行的主语 ὀλοὸν κῆρ（有害的心灵）相关联的关系/利益与格。这是史诗语法结构松散的一个典型例子。
- 14.147πεδίοιο
πεδίοιο 呈现了第二变格名词的古风史诗属格词尾（-οιο）。在此处作为修饰不及物动词分词 ἐπεσσύμενος（“冲锋、突进”）的“处所属格”，表示动作横越的空间范围（“在平原上/横跨平原”）。
翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处