赫拉梳妆与阿佛洛狄忒的宝带｜荷马《伊利亚特》第十四卷第148–223行希腊语原文·中文译文

148

ὅσσόν¹ τʼ ἐννεάχιλοι ἐπίαχον ἢ δεκάχιλοι

正如九千或一万

ἀνέρες ἐν πολέμῳ ἔριδα ξυνάγοντες Ἄρηος,

人在战斗中交锋、投入阿瑞斯的纷争时所发出的呼喊，

150

τόσσην ἐκ στήθεσφιν ὄπα κρείων ἐνοσίχθων

震地之神从他的胸膛中发出了

ἧκεν· Ἀχαιοῖσιν δὲ μέγα σθένος ἔμβαλʼ ἑκάστῳ

同样巨大的声响；他给每个阿开亚人的

καρδίῃ, ἄληκτον πολεμίζειν ἠδὲ μάχεσθαι.

心中注入了无穷的力量，使他们不懈地战斗。

Ἥρη δʼ εἰσεῖδε χρυσόθρονος ὀφθαλμοῖσι

金宝座的赫拉从奥林匹斯的山脊上

στᾶσʼ ἐξ Οὐλύμποιο ἀπὸ ῥίου· αὐτίκα δʼ ἔγνω

亲眼目睹了这一切；她立刻认出了

155

τὸν μὲν ποιπνύοντα μάχην ἀνὰ κυδιάνειραν

在给人类带来荣耀的战场上奔忙的那位

αὐτοκασίγνητον καὶ δαέρα, χαῖρε δὲ θυμῷ·

自己的兄弟和姐夫，她的心中充满喜悦。

Ζῆνα δʼ ἐπʼ ἀκροτάτης κορυφῆς πολυπίδακος Ἴδης

但她看到宙斯坐在多泉的伊达山的最顶峰，

ἥμενον εἰσεῖδε, στυγερὸς δέ οἱ ἔπλετο θυμῷ.

他的形象在她的心中变得可憎。

μερμήριξε δʼ ἔπειτα βοῶπις πότνια Ἥρη

随后，牛眼睛的尊贵赫拉

160

ὅππως ἐξαπάφοιτο Διὸς νόον αἰγιόχοιο·

谋划着如何蒙蔽携盾宙斯的心智；

ἥδε δέ οἱ κατὰ θυμὸν ἀρίστη φαίνετο βουλὴ

在她的心中，这似乎是最好的计策：

ἐλθεῖν εἰς Ἴδην εὖ ἐντύνασαν ἓ αὐτήν,

盛装打扮后前往伊达山，

εἴ πως ἱμείραιτο² παραδραθέειν φιλότητι

如果他渴望与她

ᾗ χροιῇ, τῷ δʼ ὕπνον ἀπήμονά τε λιαρόν τε

亲近交欢，她就可以在他那聪慧的眼睑和心智上

165

χεύῃ ἐπὶ βλεφάροισιν ἰδὲ φρεσὶ πευκαλίμῃσι.

倾注无害而温暖的睡眠。

βῆ δʼ ἴμεν ἐς θάλαμον, τόν οἱ φίλος υἱὸς ἔτευξεν

她走向自己的寝室，那是她亲爱的儿子

Ἥφαιστος, πυκινὰς δὲ θύρας σταθμοῖσιν ἐπῆρσε

赫淮斯托斯为她建造的，他用隐秘的

κληῗδι κρυπτῇ, τὴν δʼ οὐ θεὸς ἄλλος ἀνῷγεν·

锁将坚固的门扉安在门柱上，除了她自己没有别的神能打开。

ἔνθʼ ἥ γʼ εἰσελθοῦσα θύρας ἐπέθηκε φαεινάς.

她走进去，关上了闪亮的门。

170

ἀμβροσίῃ μὲν πρῶτον ἀπὸ χροὸς ἱμερόεντος

首先，她用神圣的香乳从她那迷人的身体上

λύματα πάντα κάθηρεν, ἀλείψατο δὲ λίπʼ ἐλαίῳ³

清洗掉所有的污垢，然后用

ἀμβροσίῳ ἑδανῷ, τό ῥά οἱ τεθυωμένον ἦεν·

芳香四溢的圣油涂抹全身，这是专门为她熏香的；

τοῦ καὶ κινυμένοιο Διὸς κατὰ χαλκοβατὲς δῶ

只要这油在宙斯那青铜地面的宫殿里稍微移动，

ἔμπης ἐς γαῖάν τε καὶ οὐρανὸν ἵκετʼ ἀϋτμή.

它的香气就会充盈天地之间。

175

τῷ ῥʼ ἥ γε χρόα καλὸν ἀλειψαμένη ἰδὲ χαίτας

她用圣油涂抹了美丽的身体，将头发

πεξαμένη χερσὶ πλοκάμους ἔπλεξε φαεινοὺς

梳理整齐，用双手从她那不朽的头上

καλοὺς ἀμβροσίους ἐκ κράατος ἀθανάτοιο.

编织起闪亮、美丽而神圣的辫发。

ἀμφὶ δʼ ἄρʼ ἀμβρόσιον ἑανὸν ἕσαθʼ, ὅν οἱ Ἀθήνη

随后她穿上神圣的衣袍，那是雅典娜

ἔξυσʼ ἀσκήσασα, τίθει δʼ ἐνὶ δαίδαλα πολλά·

为她精心织就并绣上许多精美图案的衣服；

180

χρυσείῃς δʼ ἐνετῇσι κατὰ στῆθος περονᾶτο.

她用金针在胸前扣好。

ζώσατο δὲ ζώνῃ ἑκατὸν θυσάνοις ἀραρυίῃ,

她系上一条饰有一百个流苏的腰带，

ἐν δʼ ἄρα ἕρματα ἧκεν ἐϋτρήτοισι λοβοῖσι

在打好耳洞的耳垂上

τρίγληνα μορόεντα· χάρις δʼ ἀπελάμπετο πολλή.

戴上三珠的精美耳坠，闪烁着无限的优雅。

κρηδέμνῳ δʼ ἐφύπερθε καλύψατο δῖα θεάων

尊贵的女神用

185

καλῷ νηγατέῳ· λευκὸν δʼ ἦν ἠέλιος ὥς·

新织的精美面纱罩在头上，那面纱白如烈日。

ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα.

在她那白皙的双脚下，她系上了美丽的凉鞋。

αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πάντα περὶ χροῒ θήκατο κόσμον

当她把所有的饰物都穿戴在身上后，

βῆ ῥʼ ἴμεν ἐκ θαλάμοιο, καλεσσαμένη δʼ Ἀφροδίτην

她走出了寝室，把阿佛洛狄忒

τῶν ἄλλων ἀπάνευθε θεῶν πρὸς μῦθον ἔειπε·

从其他神明中叫到一旁，对她说道：

190

ἦ ῥά νύ μοί τι πίθοιο φίλον τέκος ὅττί κεν εἴπω,

“亲爱的孩子，你能听从我所说的话吗，

ἦέ κεν ἀρνήσαιο κοτεσσαμένη τό γε θυμῷ,

还是说你会因为我帮助丹纳斯人、

οὕνεκʼ ἐγὼ Δαναοῖσι, σὺ δὲ Τρώεσσιν ἀρήγεις;

而你帮助特洛伊人，而在心中愤怒并拒绝我？”

τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη·

宙斯的女儿阿佛洛狄忒随后回答她：

Ἥρη πρέσβα θεὰ θύγατερ μεγάλοιο Κρόνοιο

“尊贵的女神赫拉，伟大的克罗诺斯之女，

195

αὔδα ὅ τι φρονέεις· τελέσαι δέ με θυμὸς ἄνωγεν,

请说出你的想法；我的心催促我践行它，

εἰ δύναμαι τελέσαι γε καὶ εἰ τετελεσμένον ἐστίν.

如果我能做到，且这确实是可行之事。”

τὴν δὲ δολοφρονέουσα προσηύδα πότνια Ἥρη·

尊贵的赫拉心怀诡计地对她说道：

δὸς νῦν μοι φιλότητα καὶ ἵμερον, ᾧ τε σὺ πάντας

“现在请把爱和欲望赐予我，你就是用这力量

δαμνᾷ ἀθανάτους ἠδὲ θνητοὺς ἀνθρώπους.

征服了所有的神明和凡人。

200

εἶμι γὰρ ὀψομένη πολυφόρβου πείρατα γαίης,

因为我要去探望丰饶大地的边缘，

Ὠκεανόν τε θεῶν γένεσιν καὶ μητέρα Τηθύν,

以及众神之源俄刻阿诺斯和母亲特堤斯，

οἵ μʼ ἐν σφοῖσι δόμοισιν ἐῢ τρέφον ἠδʼ ἀτίταλλον

当宽广声音的宙斯将克罗诺斯

δεξάμενοι Ῥείας, ὅτε τε Κρόνον εὐρύοπα Ζεὺς

贬入大地和荒凉的海洋之下时，

γαίης νέρθε καθεῖσε καὶ ἀτρυγέτοιο θαλάσσης·

他们从瑞亚手中接过我，在他们的宫殿里悉心抚养教育我。

205

τοὺς εἶμʼ ὀψομένη, καί σφʼ ἄκριτα νείκεα λύσω·

我要去见他们，化解他们无休止的争端；

ἤδη γὰρ δηρὸν χρόνον ἀλλήλων ἀπέχονται

因为他们已经彼此疏远了很长时间，

εὐνῆς καὶ φιλότητος, ἐπεὶ χόλος ἔμπεσε θυμῷ.

拒绝同床共枕、不通恩爱，因为愤怒落入了他们的心田。

εἰ κείνω ἐπέεσσι παραιπεπιθοῦσα⁴ φίλον κῆρ

如果我能用言语说服他们亲爱的心，

εἰς εὐνὴν ἀνέσαιμι ὁμωθῆναι φιλότητι,

让他们重温旧梦，在爱中结合，

210

αἰεί κέ σφι φίλη τε καὶ αἰδοίη καλεοίμην.

我将永远受到他们的爱戴和尊敬。”

τὴν δʼ αὖτε προσέειπε φιλομειδὴς Ἀφροδίτη·

喜爱微笑的阿佛洛狄忒对她回答道：

οὐκ ἔστʼ οὐδὲ ἔοικε τεὸν ἔπος ἀρνήσασθαι·

“我既不能也不该拒绝你的请求，

Ζηνὸς γὰρ τοῦ ἀρίστου ἐν ἀγκοίνῃσιν ἰαύεις.

因为你是在最伟大的宙斯的怀抱中安枕的人。”

ἦ, καὶ ἀπὸ στήθεσφιν ἐλύσατο κεστὸν ἱμάντα

她说着，从胸前解下了那条

215

ποικίλον, ἔνθα δέ οἱ θελκτήρια πάντα τέτυκτο·

织工精巧、汇聚了所有魅惑的刺绣腰带。

ἔνθʼ ἔνι μὲν φιλότης, ἐν δʼ ἵμερος, ἐν δʼ ὀαριστὺς

那上面有爱，有欲望，有亲密的低语，

πάρφασις, ἥ τʼ ἔκλεψε νόον πύκα περ φρονεόντων.

有那甚至能偷走最明智者心智的诱惑。

τόν ῥά οἱ ἔμβαλε χερσὶν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·

她把腰带放在赫拉手中，开口对她说道：

τῆ νῦν τοῦτον ἱμάντα τεῷ ἐγκάτθεο κόλπῳ

“现在拿去吧，把这条刺绣腰带放入你的怀中，

220

ποικίλον, ᾧ ἔνι πάντα τετεύχαται· οὐδέ σέ φημι

这上面汇聚了一切；我相信，

ἄπρηκτόν γε νέεσθαι, ὅ τι φρεσὶ σῇσι μενοινᾷς.

无论你心中渴望什么，你绝不会空手而归。”

ὣς φάτο, μείδησεν δὲ βοῶπις πότνια Ἥρη,

她这样说着，牛眼睛的尊贵赫拉微笑起来，

μειδήσασα δʼ ἔπειτα ἑῷ ἐγκάτθετο κόλπῳ.

微笑着把腰带放进了自己的怀里。

语法注4 条

14.148ὅσσόν
关系结构 ὅσσόν... τόσσην（第150行）用于比较呼喊声的大小。第148-149行的关系从句描绘了九千或一万人在阿瑞斯的战斗中呼喊时的音量，第150行的 τόσσην 与之相应，指明了波塞冬呼喊声的宏大程度。
14.163εἴ πως ἱμείραιτο
祈愿语气 ἱμείραιτο（“若是他渴望”）表示一种不确定的条件（宙斯的欲望），而第165行的连接语气 χεύῃ（“好让她倾注”）则表示赫拉意图主动且确定地引起的意图或结果。这种语气的交替反映了主观确定性的差异。
14.171λίπʼ ἐλαίῳ
单词 λίπα（此处因元音冲突省写为 λίπʼ）是一个古老的副词性表达，最初源自中性名词 *lipas 的与格，意为“丰富地”或“充分地”。它与与格 ἐλαίῳ（油）结合，构成“用油丰富地涂抹”这一公式化表达。
14.208εἰ κείνω ἐπέεσσι παραιπεπιθοῦσα
第208-209行的条件从句 εἰ... ἀνέσαιμι（祈愿语气）与第210行的主句 αἰεί κέ... καλεοίμην（κέ + 祈愿语气）相呼应，构成了表示未来可能性的潜在条件句。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:14.148-14.223