- 底本
- Homer. Homeri Opera, Volumes 1-2. Monro, D. B. (David Binning), editor; Allen, Thomas W. (Thomas William), editor. Oxford: Clarendon Press, 1908-1920.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:13.421-13.489
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
伊多墨纽斯在波塞冬的帮助下杀死了特洛伊将领阿尔卡托奥斯，并对德伊福玻斯大加嘲讽。德伊福玻斯随后说服埃涅阿斯一同参战，而伊多墨纽斯也集结阿开亚同伴列阵迎敌。
τὸν μὲν ἔπειθʼ ὑποδύντε δύω ἐρίηρες ἑταῖροι
两位心意相通的同伴，在下方扶着，
Μηκιστεὺς Ἐχίοιο πάϊς καὶ δῖος Ἀλάστωρ,
即埃基奥斯之子梅基斯特乌斯和高贵的阿拉斯托耳，
νῆας ἔπι γλαφυρὰς φερέτην βαρέα στενάχοντα.
将沉重叹息的他运往空心的船只。
Ἰδομενεὺς δʼ οὐ λῆγε μένος μέγα, ἵετο δʼ αἰεὶ
然而伊多墨纽斯的大勇未尝衰竭，他时刻渴望着，
ἠέ τινα Τρώων ἐρεβεννῇ νυκτὶ καλύψαι
或用黑暗的夜幕将某个特洛伊人笼罩，
ἢ αὐτὸς δουπῆσαι ἀμύνων λοιγὸν Ἀχαιοῖς.
或自己亲自倒下，为阿开亚人驱除灾厄。
ἔνθʼ Αἰσυήταο διοτρεφέος φίλον υἱὸν
在那里，[他杀死了]神明哺育的埃叙埃特斯之子、
ἥρωʼ Ἀλκάθοον, γαμβρὸς δʼ ἦν Ἀγχίσαο,
英雄阿尔卡托奥斯，他是安喀塞斯的女婿，
πρεσβυτάτην δʼ ὤπυιε θυγατρῶν Ἱπποδάμειαν
娶了其诸女中最长者的希波达弥亚，
τὴν περὶ κῆρι φίλησε πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ
在殿堂中，父亲和尊贵的母亲由衷地疼爱她；
ἐν μεγάρῳ· πᾶσαν γὰρ ὁμηλικίην ἐκέκαστο
因为她在美貌、手艺以及智慧上，
κάλλεϊ καὶ ἔργοισιν ἰδὲ φρεσί· τοὔνεκα καί μιν
冠绝所有同辈。因此，
γῆμεν ἀνὴρ ὤριστος ἐνὶ Τροίῃ εὐρείῃ·
宽广的特洛伊城中最优秀的男子娶了她。
τὸν τόθʼ ὑπʼ Ἰδομενῆϊ Ποσειδάων ἐδάμασσε
此时波塞冬在伊多墨纽斯手下将他制服，
θέλξας ὄσσε φαεινά, πέδησε δὲ φαίδιμα γυῖα·
迷惑了他闪亮的双眼，并锁缚了他光彩的手足；
οὔτε γὰρ ἐξοπίσω φυγέειν δύνατʼ οὔτʼ ἀλέασθαι,
因为他既无法向后逃跑，也无法躲避，
ἀλλʼ ὥς τε στήλην ἢ δένδρεον ὑψιπέτηλον
而是如同石柱或高耸繁茂的大树，
ἀτρέμας ἑσταότα στῆθος μέσον οὔτασε δουρὶ
毫无动弹地立着，英雄伊多墨纽斯用长枪刺中了他的胸膛正中。
ἥρως Ἰδομενεύς, ῥῆξεν δέ οἱ ἀμφὶ χιτῶνα
刺破了他身上那件青铜的战铠，
χάλκεον, ὅς οἱ πρόσθεν ἀπὸ χροὸς ἤρκει ὄλεθρον·
那先前曾为他的身体遮挡毁灭的防具；
δὴ τότε γʼ αὖον ἄϋσεν ἐρεικόμενος περὶ δουρί.
就在那时，铠甲在长枪周围被撕裂，发出了沙哑的声响。
δούπησεν δὲ πεσών, δόρυ δʼ ἐν κραδίῃ ἐπεπήγει,
他沉重地倒下，长枪深插在他的心脏里，
ἥ ῥά οἱ ἀσπαίρουσα καὶ οὐρίαχον πελέμιζεν
那仍在搏动的心脏甚至摇撼着长枪的
ἔγχεος· ἔνθα δʼ ἔπειτʼ ἀφίει μένος ὄβριμος Ἄρης·1
后端；在那里，猛烈的大战之神终于收回了枪的威力。
Ἰδομενεὺς δʼ ἔκπαγλον ἐπεύξατο μακρὸν ἀΰσας
伊多墨纽斯极其得意地放声大喊，夸口道：
Δηΐφοβʼ ἦ ἄρα δή τι ἐΐσκομεν ἄξιον εἶναι
“德伊福玻斯啊，我们用三人换取一人，这难道还不算公平吗？
τρεῖς ἑνὸς ἀντὶ πεφάσθαι; ἐπεὶ σύ περ εὔχεαι οὕτω.
既然你如此夸口。
δαιμόνιʼ ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἐναντίον ἵστασʼ ἐμεῖο,
咄，你这不可思议的人，何不亲自立于我面前，
ὄφρα ἴδῃ οἷος Ζηνὸς γόνος ἐνθάδʼ ἱκάνω,
好让你看看，我这个来到此地的宙斯子嗣是何等人物，
ὃς πρῶτον Μίνωα τέκε Κρήτῃ ἐπίουρον·
宙斯首先孕育了克里特的护卫者米诺斯；
Μίνως δʼ αὖ τέκεθʼ υἱὸν ἀμύμονα Δευκαλίωνα,
米诺斯又生下了无可指摘的儿子德乌卡利翁，
Δευκαλίων δʼ ἐμὲ τίκτε πολέσσʼ ἄνδρεσσιν ἄνακτα
德乌卡利翁生下了我，在宽广的克里特
Κρήτῃ ἐν εὐρείῃ· νῦν δʼ ἐνθάδε νῆες ἔνεικαν
统治众多臣民。而现在，船只将我载运至此，
σοί τε κακὸν καὶ πατρὶ καὶ ἄλλοισι Τρώεσσιν.
成为带给你、你父亲以及其他特洛伊人的灾难。”
ὣς φάτο, Δηΐφοβος δὲ διάνδιχα μερμήριξεν
他这样说，而德伊福玻斯在两个选择间犹豫不决：
ἤ τινά που Τρώων ἑταρίσσαιτο μεγαθύμων
是应该退后一步，拉拢某个雄心壮志的特洛伊同伴，
ἂψ ἀναχωρήσας, ἦ πειρήσαιτο καὶ οἶος.
还是自己孤身尝试。
ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι
如此权衡之下，他认为更好的办法是，
βῆναι ἐπʼ Αἰνείαν· τὸν δʼ ὕστατον εὗρεν ὁμίλου
去找埃涅阿斯。他发现那人正立在人群的最后端，
ἑσταότʼ· αἰεὶ γὰρ Πριάμῳ ἐπεμήνιε δίῳ2
因为他始终对高贵的普里阿摩斯心怀忿恨，
οὕνεκʼ ἄρʼ ἐσθλὸν ἐόντα μετʼ ἀνδράσιν οὔ τι τίεσκεν.
盖因他在众人中虽称英杰，普里阿摩斯却对他毫无尊重。
ἀγχοῦ δʼ ἱστάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
德伊福玻斯立于他身侧，吐露羽翼之言：
Αἰνεία Τρώων βουληφόρε νῦν σε μάλα χρὴ
“埃涅阿斯，特洛伊人的谋士，如今你大有必要
γαμβρῷ ἀμυνέμεναι, εἴ πέρ τί σε κῆδος ἱκάνει.
救助你的姐夫，倘若亲族的关怀能打动你。
ἀλλʼ ἕπευ Ἀλκαθόῳ ἐπαμύνομεν, ὅς σε πάρος γε
随我来吧，我们去救援阿尔卡托奥斯，他先前
γαμβρὸς ἐὼν ἔθρεψε δόμοις ἔνι τυτθὸν ἐόντα·
作为你的姐夫，在你年幼时在宅邸中抚养你长大；
τὸν δέ τοι Ἰδομενεὺς δουρικλυτὸς ἐξενάριξεν.
如今那枪法驰名的伊多墨纽斯杀害了他。”
ὣς φάτο, τῷ δʼ ἄρα θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν ὄρινε,
他这样说，激荡起埃涅阿斯胸膛中的心灵，
βῆ δὲ μετʼ Ἰδομενῆα μέγα πτολέμοιο μεμηλώς.
他便迎着伊多墨纽斯冲去，心中满怀对战争的热切。
ἀλλʼ οὐκ Ἰδομενῆα φόβος λάβε τηλύγετον ὥς,
但恐惧并未像捉弄幼子般攫住伊多墨纽斯，
ἀλλʼ ἔμενʼ ὡς ὅτε τις σῦς οὔρεσιν ἀλκὶ πεποιθώς,
而是伫立不动，宛如山中仗恃勇武的野猪，
ὅς τε μένει κολοσυρτὸν ἐπερχόμενον πολὺν ἀνδρῶν
在幽僻之所等待着大群汹涌而来的男人们，
χώρῳ ἐν οἰοπόλῳ, φρίσσει δέ τε νῶτον ὕπερθεν·
脊背上的鬃毛根根竖立；
ὀφθαλμὼ δʼ ἄρα οἱ πυρὶ λάμπετον· αὐτὰρ ὀδόντας
它的双眼闪烁着怒火，而它磨砺着獠牙，
θήγει, ἀλέξασθαι μεμαὼς κύνας ἠδὲ καὶ ἄνδρας·
极力想要驱散猎犬与壮汉；
ὣς μένεν Ἰδομενεὺς δουρικλυτός, οὐδʼ ὑπεχώρει,
枪法驰名的伊多墨纽斯亦如此伫立，绝不后退，
Αἰνείαν ἐπιόντα βοηθόον· αὖε δʼ ἑταίρους
迎向前来援助的埃涅阿斯；他大声向同伴们呼喊，
Ἀσκάλαφόν τʼ ἐσορῶν Ἀφαρῆά τε Δηΐπυρόν τε
顾盼着阿斯卡拉福斯、阿法柔斯和德伊皮罗斯，
Μηριόνην τε καὶ Ἀντίλοχον μήστωρας ἀϋτῆς·
以及默里奥内斯和那善于呐喊的谋士安提洛科斯；
τοὺς ὅ γʼ ἐποτρύνων ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
他激励他们，吐露羽翼之言：
δεῦτε φίλοι, καί μʼ οἴῳ ἀμύνετε· δείδια δʼ αἰνῶς
“朋友们，快到这里来，救助孤立无援的我；我极度惧怕
Αἰνείαν ἐπιόντα πόδας ταχύν, ὅς μοι ἔπεισιν,
捷足的埃涅阿斯向我逼近，
ὃς μάλα καρτερός ἐστι μάχῃ ἔνι φῶτας ἐναίρειν·
他在战场上屠戮凡人勇猛无比；
καὶ δʼ ἔχει ἥβης ἄνθος, ὅ τε κράτος ἐστὶ μέγιστον.
况且他正值青春盛茂，这便是最强大的力量。
εἰ γὰρ ὁμηλικίη γε γενοίμεθα3 τῷδʼ ἐπὶ θυμῷ
倘若我们能在当下的这股气概中年龄相仿，
αἶψά κεν ἠὲ φέροιτο μέγα κράτος, ἠὲ φεροίμην.
那么非是他迅速夺得伟大的胜利，便是我将之夺得。”
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἕνα φρεσὶ θυμὸν ἔχοντες
他这样说，而他们全都心怀同样的志向，
πλησίοι ἔστησαν, σάκεʼ ὤμοισι κλίναντες.
紧密地立在一起，将盾牌靠在肩头。
Αἰνείας δʼ ἑτέρωθεν ἐκέκλετο οἷς ἑτάροισι
而埃涅阿斯也在另一侧呼唤着他的同伴们……
- 13.444ἔνθα δʼ ἔπειτʼ ἀφίει μένος ὄβριμος Ἄρης
“猛烈的大战之神终于收回了威力”这一表达通过大战之神阿瑞斯的拟人化（转喻），描绘了长枪的穿透力与势头在此处终于消磨殆尽。另一种解释是将“μένος”视为阿尔卡托奥斯的生命力，被阿瑞斯“带走/释放”，但将武器的冲力消失作为前一描写的延续（即垂死的心脏搏动摇撼着长枪的后端，见442-443行），在逻辑上更为连贯。
- 13.460αἰεὶ γὰρ Πριάμῳ ἐπεμήνιε δίῳ
此句为因果分句，解释了埃涅阿斯为何对普里阿摩斯怀有敌意。第461行的分词“ἐσθλὸν ἐόντα”作让步性解释（“尽管他十分优秀”），修饰省略的代词（指代埃涅阿斯自身）。这在句法上反映了神话背景，即尽管埃涅阿斯是杰出的战士，但由于他属于达耳达诺斯家族的另一分支，普里阿摩斯并未给予他应有的尊荣。
- 13.485εἰ γὰρ ὁμηλικίη γε γενοίμεθα
带有祈愿语气“γενοίμεθα”的“εἰ γάρ”原本表示无法实现的愿望（“但愿我们同龄”）。但在接下来的第486行归结分句中，它与带有“κεν”的潜在祈愿语气（“φέροιτο... φεροίμην”）相结合，起到了类似于与事实相反的条件句的作用，表达了如果他们确实同龄将会发生的情况。
翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）
- 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处