围绕阿尔卡托奥斯遗体的激烈争夺｜荷马《伊利亚特》第十三卷第490–558行希腊语原文·中文译文

490

Δηΐφοβόν τε Πάριν τʼ ἐσορῶν¹ καὶ Ἀγήνορα δῖον,

顾盼着德伊福玻斯、巴里斯和高贵的阿革诺耳，

οἵ οἱ ἅμʼ ἡγεμόνες Τρώων ἔσαν· αὐτὰρ ἔπειτα

他们曾与他一同作为特洛伊人的领袖；其后

λαοὶ ἕπονθʼ, ὡς εἴ τε μετὰ κτίλον ἕσπετο μῆλα

部众紧紧跟随，犹如羊群跟着领头公羊，

πιόμενʼ ἐκ βοτάνης· γάνυται δʼ ἄρα τε φρένα ποιμήν·

自牧场前去饮水；牧人见之在心中感到欢欣；

ὣς Αἰνείᾳ θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι γεγήθει

同样地，埃涅阿斯胸中的心灵也感到喜悦，

495

ὡς ἴδε λαῶν ἔθνος ἐπισπόμενον ἑοῖ αὐτῷ.

当他看见部属的群落跟随在自己身后。

οἳ δʼ ἀμφʼ Ἀλκαθόῳ αὐτοσχεδὸν ὁρμήθησαν

他们围着阿尔卡托奥斯的遗体短兵相接，

μακροῖσι ξυστοῖσι· περὶ στήθεσσι δὲ χαλκὸς

手持长枪；在他们胸前，青铜防具

σμερδαλέον κονάβιζε τιτυσκομένων καθʼ ὅμιλον

发出可怕的轰鸣，因他们在这群人中互相

ἀλλήλων· δύο δʼ ἄνδρες ἀρήϊοι ἔξοχον ἄλλων

对准着彼此；两位超越他人的剽悍战士，

500

Αἰνείας τε καὶ Ἰδομενεὺς ἀτάλαντοι Ἄρηϊ

埃涅阿斯与伊多墨纽斯，皆不亚于战神阿雷斯，

ἵεντʼ ἀλλήλων ταμέειν χρόα νηλέϊ χαλκῷ.

渴望用无情的青铜刺穿对方的皮肉。

Αἰνείας δὲ πρῶτος ἀκόντισεν Ἰδομενῆος·

埃涅阿斯首先向伊多墨纽斯投掷长枪；

ἀλλʼ ὃ μὲν ἄντα ἰδὼν ἠλεύατο χάλκεον ἔγχος,

但伊多墨纽斯正面注视着，躲过了这青铜之枪，

αἰχμὴ δʼ Αἰνείαο κραδαινομένη κατὰ γαίης

埃涅阿斯的枪尖颤动着没入泥土，

505

ᾤχετʼ, ἐπεί ῥʼ ἅλιον στιβαρῆς ἀπὸ χειρὸς ὄρουσεν.

因它徒然地从他强健的手中飞出。

Ἰδομενεὺς δʼ ἄρα Οἰνόμαον βάλε γαστέρα μέσσην,

然而伊多墨纽斯击中了奥伊诺马奥斯的腹部正中，

ῥῆξε δὲ θώρηκος γύαλον, διὰ δʼ ἔντερα χαλκὸς

击碎了战铠的凹处，青铜枪头穿过

ἤφυσʼ· ὃ δʼ ἐν κονίῃσι πεσὼν ἕλε γαῖαν ἀγοστῷ.

掏出了他的内脏；他倒在尘埃中，用掌心紧抓着泥土。

Ἰδομενεὺς δʼ ἐκ μὲν νέκυος δολιχόσκιον ἔγχος

伊多墨纽斯从尸体上拔出了长影的枪，

510

ἐσπάσατʼ, οὐδʼ ἄρʼ ἔτʼ ἄλλα δυνήσατο τεύχεα καλὰ

却无法再从他的两肩上剥下

ὤμοιιν ἀφελέσθαι· ἐπείγετο γὰρ βελέεσσιν.

其他精美的武装；因为他被飞射的矢弹所紧逼。

οὐ γὰρ ἔτʼ ἔμπεδα γυῖα ποδῶν ἦν ὁρμηθέντι,²

盖因当他发起冲击时，双腿的关节已不再稳固，

οὔτʼ ἄρʼ ἐπαΐξαι μεθʼ ἑὸν· βέλος οὔτʼ ἀλέασθαι.

既无法向前冲去捡回自己的枪，亦无法躲闪敌锋。

τώ ῥα καὶ ἐν σταδίῃ μὲν ἀμύνετο νηλεὲς ἦμαρ,

因此他在近战中抵挡着无情的死日，

515

τρέσσαι δʼ οὐκ ἔτι ῥίμφα πόδες φέρον ἐκ πολέμοιο.

他的双脚已无法再迅速带着他从战场撤退。

τοῦ δὲ βάδην ἀπιόντος ἀκόντισε δουρὶ φαεινῷ

在他缓步退去时，德伊福玻斯用闪亮的枪投向他；

Δηΐφοβος· δὴ γάρ οἱ ἔχεν κότον ἐμμενὲς αἰεί.

因德伊福玻斯对他始终怀有经久难消的积怨。

ἀλλʼ ὅ γε καὶ τόθʼ ἅμαρτεν, ὃ δʼ Ἀσκάλαφον βάλε δουρὶ

然而他这次又未投中，却用枪击中了阿斯卡拉福斯，

υἱὸν Ἐνυαλίοιο· διʼ ὤμου δʼ ὄβριμον ἔγχος

埃纽阿利奥斯之子；那沉重的枪穿透了

520

ἔσχεν· ὃ δʼ ἐν κονίῃσι πεσὼν ἕλε γαῖαν ἀγοστῷ.

他的肩膀；他倒在尘埃中，用掌心紧抓着泥土。

οὐδʼ ἄρα πώ τι πέπυστο βριήπυος ὄβριμος Ἄρης

但那高声吼叫的强悍阿雷斯还完全不曾听闻

υἷος ἑοῖο πεσόντος³ ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ,

自己的儿子已在激烈的交战中阵亡；

ἀλλʼ ὅ γʼ ἄρʼ ἄκρῳ Ὀλύμπῳ ὑπὸ χρυσέοισι νέφεσσιν

他正坐在奥林波斯的巅峰、黄金的云霓之下，

ἧστο Διὸς βουλῇσιν ἐελμένος, ἔνθά περ ἄλλοι

因宙斯的意志而被阻留在此，在那里其他

525

ἀθάνατοι θεοὶ ἦσαν ἐεργόμενοι πολέμοιο.

不死的神明亦同样被禁绝参与战争。

οἳ δʼ ἀμφʼ Ἀσκαλάφῳ αὐτοσχεδὸν ὁρμήθησαν·

众人围着阿斯卡拉福斯的遗体短兵相接；

Δηΐφοβος μὲν ἀπʼ Ἀσκαλάφου πήληκα φαεινὴν

德伊福玻斯从阿斯卡拉福斯身上夺下闪亮的兜鍪，

ἥρπασε, Μηριόνης δὲ θοῷ ἀτάλαντος Ἄρηϊ

但那不亚于疾行阿雷斯的默里奥内斯，

δουρὶ βραχίονα τύψεν ἐπάλμενος, ἐκ δʼ ἄρα χειρὸς

纵身跃起，用枪刺中了他的手臂，从他手中

530

αὐλῶπις τρυφάλεια χαμαὶ βόμβησε πεσοῦσα.

那管状护面的头盔落在地上，发出哐啷的响声。

Μηριόνης δʼ ἐξ αὖτις ἐπάλμενος αἰγυπιὸς ὣς

默里奥内斯如同秃鹫般再次跃起，

ἐξέρυσε πρυμνοῖο βραχίονος ὄβριμον ἔγχος,

从手臂的根部拔出了那柄沉重的长枪，

ἂψ δʼ ἑτάρων εἰς ἔθνος ἐχάζετο. τὸν δὲ Πολίτης

并退回到他的同伴人群中。而波利特斯，

αὐτοκασίγνητος περὶ μέσσῳ χεῖρε τιτήνας

他的同胞兄弟，用双臂搂住他的腰部，

535

ἐξῆγεν πολέμοιο δυσηχέος, ὄφρʼ ἵκεθʼ ἵππους

将他带离轰鸣可怖的战场，直到来到快速的马匹旁，

ὠκέας, οἵ οἱ ὄπισθε μάχης ἠδὲ πτολέμοιο

那些战马驻足于交锋与战斗的后方，

ἕστασαν ἡνίοχόν τε καὶ ἅρματα ποικίλʼ ἔχοντες·

配有他们的御者以及雕饰精美的战车；

οἳ τόν γε προτὶ ἄστυ φέρον βαρέα στενάχοντα

战车载着沉重叹息且痛苦不堪的他

τειρόμενον· κατὰ δʼ αἷμα νεουτάτου ἔρρεε χειρός.

驶向城内；他新受伤的手臂鲜血不断流淌。

540

οἳ δʼ ἄλλοι μάρναντο, βοὴ δʼ ἄσβεστος ὀρώρει.

其余的人仍在厮杀，不灭的呐喊声震天。

ἔνθʼ Αἰνέας Ἀφαρῆα Καλητορίδην ἐπορούσας

此时埃涅阿斯向着卡雷托尔之子阿法柔斯扑去，

λαιμὸν τύψʼ ἐπὶ οἷ τετραμμένον ὀξέϊ δουρί·

用锐利的枪刺中了他转向自己的颈部；

ἐκλίνθη δʼ ἑτέρωσε κάρη, ἐπὶ δʼ ἀσπὶς ἑάφθη

他的头颅歪向一侧，盾牌和兜鍪

καὶ κόρυς, ἀμφὶ δέ οἱ θάνατος χύτο θυμοραϊστής.

也一同压在身上，夺走灵魂的死亡倾泻在他的周围。

545

Ἀντίλοχος δὲ Θόωνα μεταστρεφθέντα δοκεύσας

安提洛科斯伺机盯住转过身去的托翁，

οὔτασʼ ἐπαΐξας, ἀπὸ δὲ φλέβα πᾶσαν ἔκερσεν,

纵身刺伤了他，并彻底割断了那条整整的一根血管，

ἥ τʼ ἀνὰ νῶτα θέουσα⁴ διαμπερὲς αὐχένʼ ἱκάνει·

那条沿着脊背一直通向颈部的血管；

τὴν ἀπὸ πᾶσαν ἔκερσεν· ὃ δʼ ὕπτιος ἐν κονίῃσι

他将这根血管完全割断；托翁仰天倒在尘埃中，

κάππεσεν, ἄμφω χεῖρε φίλοις ἑτάροισι πετάσσας.

向着他亲爱的同伴们伸出双手。

550

Ἀντίλοχος δʼ ἐπόρουσε, καὶ αἴνυτο τεύχεʼ ἀπʼ ὤμων

安提洛科斯扑上前去，从他双肩剥下铠甲，

παπταίνων· Τρῶες δὲ περισταδὸν ἄλλοθεν ἄλλος

警惕地环顾四周；特洛伊人从各处围拢过来，

οὔταζον σάκος εὐρὺ παναίολον, οὐδὲ δύναντο

不停击打着他宽阔而绚丽的盾牌，却无法

εἴσω ἐπιγράψαι τέρενα χρόα νηλέϊ χαλκῷ

用无情的青铜穿透它去擦伤安提洛科斯

Ἀντιλόχου· πέρι γάρ ῥα Ποσειδάων ἐνοσίχθων

娇嫩的肌肤；因为震地之神波塞冬

555

Νέστορος υἱὸν ἔρυτο καὶ ἐν πολλοῖσι βέλεσσιν.

在重重矢弹之中守护着涅斯托尔之子。

οὐ μὲν γάρ ποτʼ ἄνευ δηΐων ἦν, ἀλλὰ κατʼ αὐτοὺς

因他绝非远离仇敌，而是在他们之中

στρωφᾶτʼ· οὐδέ οἱ ἔγχος ἔχʼ ἀτρέμας, ἀλλὰ μάλʼ αἰεὶ

周旋；他的枪从不静止，而是始终

σειόμενον ἐλέλικτο· τιτύσκετο δὲ φρεσὶν ᾗσιν

摇曳颤动；他在心中暗自校准着准星……

语法注4 条

13.490ἐσορῶν
主格单数现在活动分词，修饰前一行（第489行）的主语 Αἰνείας，表示在呼唤同伴的同时注视着他们的动作。
13.512ὁρμηθέντι
与格单数不定过去时被动分词，在此处作为关系与格（“对于试图冲锋的他而言”），解释其四肢（γυῖα）为何不再稳固。
13.522υἷος ἑοῖο πεσόντος
属格名词与分词的组合，作为动词 πέπυστο（听说、获悉）的补足语，表示阿雷斯尚未得知“其子已经阵亡”这一事实。
13.547ἥ τʼ ἀνὰ νῶτα θέουσα
以关系代词 ἥ 开始的形容词从句，修饰先行词 φλέβα（血管），用于插叙解剖学意义上该血管沿脊背通往颈部的路径。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-23 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:13.490-13.558