← 荷马

伊利亚特

§10.75-10.146

涅斯托尔被唤醒并召集奥德修斯等人

阿伽门农拜访涅斯托尔并陈述眼下的危机,两人随即行动起来去唤醒其他阿开亚将领,并首先唤醒了奥德修斯。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
75

εὐνῇ ἔνι μαλακῇ· παρὰ δʼ ἔντεα ποικίλʼ ἔκειτο

在他柔软的床上;身旁放着他那色彩斑斓的盔甲,

ἀσπὶς καὶ δύο δοῦρε φαεινή τε τρυφάλεια.

盾牌、两支长枪和闪亮的头盔。

πὰρ δὲ ζωστὴρ κεῖτο παναίολος, ᾧ ῥʼ ὁ γεραιὸς

他的身旁还放着那条绚丽的腰带,老人

ζώννυθʼ ὅτʼ ἐς πόλεμον φθισήνορα θωρήσσοιτο

每当率领部众全副武装去参加毁灭人类的战争时,就用它

λαὸν ἄγων, ἐπεὶ οὐ μὲν ἐπέτρεπε γήραϊ λυγρῷ.1

束腰,因为他绝不屈服于悲惨的暮年。

80

ὀρθωθεὶς δʼ ἄρʼ ἐπʼ ἀγκῶνος κεφαλὴν ἐπαείρας

他用胳膊肘撑起身体,抬起头,

Ἀτρεΐδην προσέειπε καὶ ἐξερεείνετο μύθῳ·

对着阿特柔斯之子说话,言语中带着探询:

τίς δʼ οὗτος κατὰ νῆας ἀνὰ στρατὸν ἔρχεαι οἶος

“你是谁,在众人都入睡的黑夜里,

νύκτα διʼ ὀρφναίην, ὅτε θʼ εὕδουσι βροτοὶ ἄλλοι,

独自一人穿行在船只和营帐之间?

ἠέ τινʼ οὐρήων διζήμενος, ἤ τινʼ ἑταίρων;

你是在寻找某个守卫,还是某个同伴?

85

φθέγγεο, μηδʼ ἀκέων ἐπʼ ἔμʼ ἔρχεο· τίπτε δέ σε χρεώ;

请说话,不要一声不吭地向我走来。你有什么急需?”

τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·

众民的国王阿伽门农随后回答他道:

ὦ Νέστορ Νηληϊάδη μέγα κῦδος Ἀχαιῶν

“涅琉斯之子涅斯托尔啊,阿开亚人的伟大荣耀,

γνώσεαι Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα, τὸν περὶ πάντων

你会认出我是阿特柔斯之子阿伽门农,在所有人中,

Ζεὺς ἐνέηκε πόνοισι διαμπερὲς εἰς ὅ κʼ ἀϋτμὴ

宙斯将他抛入无休止的苦难,只要气息

90

ἐν στήθεσσι μένῃ2 καί μοι φίλα γούνατʼ ὀρώρῃ.

还在我的胸中,我那亲爱的双膝还能挪动。

πλάζομαι ὧδʼ ἐπεὶ οὔ μοι ἐπʼ ὄμμασι νήδυμος ὕπνος

我这样徘徊,是因为甘美的睡眠不肯落在我的眼睑,

ἱζάνει, ἀλλὰ μέλει πόλεμος καὶ κήδεʼ Ἀχαιῶν.

而是为战争和阿开亚人的苦难而忧心忡忡。

αἰνῶς γὰρ Δαναῶν περιδείδια, οὐδέ μοι ἦτορ

我为达奈人深感恐惧,我的心

ἔμπεδον, ἀλλʼ ἀλαλύκτημαι, κραδίη δέ μοι ἔξω

无法平静,极度惊惶,我的心跳从胸膛里

95

στηθέων ἐκθρῴσκει, τρομέει δʼ ὑπὸ φαίδιμα γυῖα.

怦怦地跳出,我那明亮的四肢也在下面颤抖。

ἀλλʼ εἴ τι δραίνεις, ἐπεὶ οὐδὲ σέ γʼ ὕπνος ἱκάνει,

但如果你有什么主意,因为睡眠也没有临到你,

δεῦρʼ ἐς τοὺς φύλακας καταβήομεν, ὄφρα ἴδωμεν

我们且到守卫那里去,看看他们

μὴ τοὶ μὲν καμάτῳ ἀδηκότες ἠδὲ καὶ ὕπνῳ

是否因劳累和困倦

κοιμήσωνται, ἀτὰρ φυλακῆς ἐπὶ πάγχυ λάθωνται.

已经睡去,全然忘记了值守。

100

δυσμενέες δʼ ἄνδρες σχεδὸν εἵαται· οὐδέ τι ἴδμεν

敌人们正驻扎在附近,我们根本无法预料

μή πως καὶ διὰ νύκτα μενοινήσωσι μάχεσθαι.

他们是否会在夜间发起攻击。”

τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·

随后,格雷尼亚的骑士涅斯托尔回答他道:

Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον

“最显赫的阿特柔斯之子、众民的国王阿伽门农,

οὔ θην Ἕκτορι πάντα νοήματα μητίετα Ζεὺς

智谋的宙斯绝不会让赫克托尔的所有心愿

105

ἐκτελέει, ὅσα πού νυν ἐέλπεται· ἀλλά μιν οἴω

达成,正如他现在所期望的那样。但我认为,

κήδεσι μοχθήσειν καὶ πλείοσιν, εἴ κεν Ἀχιλλεὺς

他将承受更多的痛苦与折磨,如果阿喀琉斯

ἐκ χόλου ἀργαλέοιο μεταστρέψῃ φίλον ἦτορ.

从他那惨痛的愤怒中转变心意。

σοὶ δὲ μάλʼ ἕψομʼ ἐγώ· ποτὶ δʼ αὖ καὶ ἐγείρομεν ἄλλους

我乐意追随你;但我们也要去唤醒其他的人,

ἠμὲν Τυδεΐδην δουρὶ κλυτὸν ἠδʼ Ὀδυσῆα

无论是以枪闻名的狄俄墨得斯,还是奥德修斯,

110

ἠδʼ Αἴαντα ταχὺν καὶ Φυλέος ἄλκιμον υἱόν.

还有敏捷的埃阿斯,以及菲琉斯的勇猛之子。

ἀλλʼ εἴ τις καὶ τούσδε μετοιχόμενος καλέσειεν3

要是有人也能去召唤其他人就好了,

ἀντίθεόν τʼ Αἴαντα καὶ Ἰδομενῆα ἄνακτα·

神圣的埃阿斯和国王伊多墨纽斯;

τῶν γὰρ νῆες ἔασιν ἑκαστάτω, οὐδὲ μάλʼ ἐγγύς.

因为他们的船只泊在最远处,一点也不近。

ἀλλὰ φίλον περ ἐόντα καὶ αἰδοῖον Μενέλαον

但尽管墨涅拉奥斯既亲切又受人尊敬,

115

νεικέσω, εἴ πέρ μοι νεμεσήσεαι, οὐδʼ ἐπικεύσω

我还是要责备他,哪怕你会对我发怒,我绝不隐瞒,

ὡς εὕδει, σοὶ δʼ οἴῳ ἐπέτρεψεν πονέεσθαι.

因为他正在睡觉,却让你独自承担辛劳。

νῦν ὄφελεν κατὰ πάντας ἀριστῆας πονέεσθαι

现在他本该在所有首领中间奔波,

λισσόμενος· χρειὼ γὰρ ἱκάνεται οὐκέτʼ ἀνεκτός.

哀求他们;因为无法忍受的危急已经降临。”

τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·

众民的国王阿伽门农回答他说道:

120

ὦ γέρον ἄλλοτε μέν σε καὶ αἰτιάασθαι ἄνωγα·

“老人啊,在其他时候我也会让你去责怪他;

πολλάκι γὰρ μεθιεῖ τε καὶ οὐκ ἐθέλει πονέεσθαι

因为他经常松懈,不愿出力,

οὔτʼ ὄκνῳ εἴκων οὔτʼ ἀφραδίῃσι νόοιο,

既非由于懒惰,也非由于心智愚钝,

ἀλλʼ ἐμέ τʼ εἰσορόων καὶ ἐμὴν ποτιδέγμενος ὁρμήν.

而是看着我,等待我的主动。

νῦν δʼ ἐμέο πρότερος μάλʼ ἐπέγρετο καί μοι ἐπέστη·

但现在他比我醒得早得多,已经站在我面前;

125

τὸν μὲν ἐγὼ προέηκα καλήμεναι οὓς σὺ μεταλλᾷς.

我已派他去召唤你所询问的那些人。

ἀλλʼ ἴομεν· κείνους δὲ κιχησόμεθα πρὸ πυλάων

我们走吧;我们将在营门前的守卫那里

ἐν φυλάκεσσʼ, ἵνα γάρ σφιν ἐπέφραδον ἠγερέθεσθαι.

找到他们,因为我已吩咐他们在那儿聚集。”

τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·

随后,格雷尼亚的骑士涅斯托尔回答他道:

οὕτως οὔ τίς οἱ νεμεσήσεται οὐδʼ ἀπιθήσει

“如果是这样,阿耳戈斯人中便没人会怪罪他,也不会不服从他,

130

Ἀργείων, ὅτε κέν τινʼ ἐποτρύνῃ καὶ ἀνώγῃ.

每当他激励并命令任何人时。”

ὣς εἰπὼν ἔνδυνε περὶ στήθεσσι χιτῶνα,

他说完,在胸前穿上长衫,

ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,

在光洁的双脚上系好美丽的凉鞋,

ἀμφὶ δʼ ἄρα χλαῖναν περονήσατο φοινικόεσσαν

随后披上一件红色的斗篷,用别针别好,

διπλῆν ἐκταδίην, οὔλη δʼ ἐπενήνοθε λάχνη.

斗篷是双层的,非常宽大,上面覆盖着厚厚的羊毛。

135

εἵλετο δʼ ἄλκιμον ἔγχος ἀκαχμένον ὀξέϊ χαλκῷ,

他拿起了那柄用锋利青铜制成的强力长枪,

βῆ δʼ ἰέναι κατὰ νῆας Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων.

举步向披青铜铠甲的阿开亚人的船只走去。

πρῶτον ἔπειτʼ Ὀδυσῆα Διὶ μῆτιν ἀτάλαντον

接着,格雷尼亚的骑士涅斯托尔首先

ἐξ ὕπνου ἀνέγειρε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ

大声呼喊,将智谋堪比宙斯的奥德修斯

φθεγξάμενος· τὸν δʼ αἶψα περὶ φρένας ἤλυθʼ ἰωή,

从睡梦中唤醒。声音立刻传进了他的心中,

140

ἐκ δʼ ἦλθε κλισίης καί σφεας πρὸς μῦθον ἔειπε·

他走出营帐,对他们说道:

τίφθʼ οὕτω κατὰ νῆας ἀνὰ στρατὸν οἶοι ἀλᾶσθε

“你们为何在神圣的夜色中,

νύκτα διʼ ἀμβροσίην, ὅ τι δὴ χρειὼ τόσον ἵκει;

独自一人在船只和营帐间徘徊?有什么如此重大的急需降临?”

τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·

格雷尼亚的骑士涅斯托尔回答他道:

διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ

“神育的拉埃尔特斯之子、足智多谋的奥德修斯,

145

μὴ νεμέσα· τοῖον γὰρ ἄχος βεβίηκεν Ἀχαιούς.

请不要见怪;因为如此深重的痛苦已经压倒了阿开亚人。

ἀλλʼ ἕπεʼ, ὄφρα καὶ ἄλλον ἐγείρομεν ὅν τʼ ἐπέοικε

但请跟我来,好让我们也去唤醒其他合适的人”

语法注3 条
  1. 10.79ἐπεὶ οὐ μὲν ἐπέτρεπε γήραϊ λυγρῷ

    ἐπέτρεπε 在此省略了宾语(如 ἑαυτόν),或者作为不及物动词使用,意为“屈服”或“让步”。这表现了涅斯托尔不服老、依然坚持行动的顽强意志。

  2. 10.89εἰς ὅ κʼ ἀϋτμὴ ... μένῃ

    由 εἰς ὅ κʼ (εἰς ὅ κε) 引导并接虚拟语气 μένῃ 的时间状语从句,表示时间的极限(“只要……还在”)。

  3. 10.111ἀλλʼ εἴ τις καὶ τούσδε μετοιχόμενος καλέσειεν

    由 εἴ 引导的希求语气(καλέσειεν)表示一种温和的或向往的愿望(“要是有人能去召集……就好了”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-23 发布)urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:10.75-10.146