← 荷马

伊利亚特

§1.406-1.474

特提斯的应允与归还克律塞伊斯

阿基琉斯请求母亲特提斯向宙斯求助以惩罚阿伽门农,特提斯应允并劝他暂且忍耐。同时,奥德修斯前往克律塞归还克律塞伊斯,并举行祭祀仪式以平息阿波罗的愤怒。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
406

τὸν καὶ ὑπέδεισαν μάκαρες θεοὶ οὐδʼ ἔτʼ ἔδησαν.

极乐的神明也害怕他,不再捆绑宙斯。

τῶν νῦν μιν μνήσασα παρέζεο καὶ λαβὲ γούνων

如今你去坐在他身旁,搂住他的膝头,让他想起这些事,

αἴ κέν πως ἐθέλῃσιν ἐπὶ Τρώεσσιν ἀρῆξαι,

看看他是否愿意在某种程度上帮助特洛伊人,

τοὺς δὲ κατὰ πρύμνας τε καὶ ἀμφʼ ἅλα ἔλσαι Ἀχαιοὺς

并将阿开亚人驱赶到船尾和海边,

410

κτεινομένους, ἵνα πάντες ἐπαύρωνται βασιλῆος,1

让他们被杀戮,好让所有人都能领受他们国王的报应,

γνῷ δὲ καὶ Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων

也让阿特柔斯之子、统治辽阔的阿伽门农明白

ἣν ἄτην ὅ τʼ ἄριστον Ἀχαιῶν οὐδὲν ἔτισεν.

自己的狂妄盲目,因为他一点也不尊重阿开亚人中最优秀的人。”

τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Θέτις κατὰ δάκρυ χέουσα·

随后,特提斯流着泪回答他:

ὤ μοι τέκνον ἐμόν, τί νύ σʼ ἔτρεφον αἰνὰ τεκοῦσα;

“哀哉,我的孩子,我为何生下你,在不幸的宿命里把你抚养?

415

αἴθʼ ὄφελες παρὰ νηυσὶν ἀδάκρυτος καὶ ἀπήμων

但愿你能坐在船旁,无泪也无伤,

ἧσθαι,2 ἐπεί νύ τοι αἶσα μίνυνθά περ οὔ τι μάλα δήν·

因为你的生命本就短暂,绝非长久;

νῦν δʼ ἅμα τʼ ὠκύμορος καὶ ὀϊζυρὸς περὶ πάντων

但如今你却既命薄如纸,又比所有人更加凄惨;

ἔπλεο· τώ σε κακῇ αἴσῃ τέκον ἐν μεγάροισι.

因此我在殿堂里生下你,是给你带来了不幸的命运。

τοῦτο δέ τοι ἐρέουσα ἔπος Διὶ τερπικεραύνῳ

为了对喜爱雷电的宙斯说这番话,

420

εἶμʼ αὐτὴ πρὸς Ὄλυμπον ἀγάννιφον αἴ κε πίθηται.

我将亲自前往白雪皑皑的奥林波斯,看看他是否能被说服。

ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν νηυσὶ παρήμενος ὠκυπόροισι

但你现在且坐在轻捷的船只旁,

μήνιʼ Ἀχαιοῖσιν, πολέμου δʼ ἀποπαύεο πάμπαν·

对阿开亚人保持你的愤怒,完全停止参与战争;

Ζεὺς γὰρ ἐς Ὠκεανὸν μετʼ ἀμύμονας Αἰθιοπῆας

因为宙斯昨日前往大洋河,去无瑕的埃塞俄比亚人那里赴宴,

χθιζὸς ἔβη κατὰ δαῖτα, θεοὶ δʼ ἅμα πάντες ἕποντο·

所有的神明都跟随他一同前去;

425

δωδεκάτῃ δέ τοι αὖτις ἐλεύσεται Οὔλυμπον δέ,

但在第十二天,他将再次回到奥林波斯,

καὶ τότʼ ἔπειτά τοι εἶμι Διὸς ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ,

到那时,我将前往宙斯那青铜铺地的宫殿,

καί μιν γουνάσομαι καί μιν πείσεσθαι ὀΐω.

我将搂住他的膝头哀求,我想他会被说服的。”

ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἀπεβήσετο, τὸν δὲ λίπʼ αὐτοῦ

她这样说完便离去了,留下他独自在那里,

χωόμενον κατὰ θυμὸν ἐϋζώνοιο γυναικὸς3

心中为了那位美带女子而愤怒,

430

τήν ῥα βίῃ ἀέκοντος ἀπηύρων· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

他们违背他的意愿,强行夺走了她。而奥德修斯

ἐς Χρύσην ἵκανεν ἄγων ἱερὴν ἑκατόμβην.

带着神圣的百牛大祭来到了克律塞。

οἳ δʼ ὅτε δὴ λιμένος πολυβενθέος ἐντὸς ἵκοντο

当他们进入深邃的港口内时,

ἱστία μὲν στείλαντο, θέσαν δʼ ἐν νηῒ μελαίνῃ,

他们收起帆,放进黑色的船舱,

ἱστὸν δʼ ἱστοδόκῃ πέλασαν προτόνοισιν ὑφέντες

放松前桅索,迅速把桅杆降在桅托上,

435

καρπαλίμως, τὴν δʼ εἰς ὅρμον προέρεσσαν ἐρετμοῖς.

并用桨将船划进泊位。

ἐκ δʼ εὐνὰς ἔβαλον, κατὰ δὲ πρυμνήσιʼ ἔδησαν·

他们抛下锚石,系紧艉缆;

ἐκ δὲ καὶ αὐτοὶ βαῖνον ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης,

他们自己也走上波涛起伏的海滩,

ἐκ δʼ ἑκατόμβην βῆσαν ἑκηβόλῳ Ἀπόλλωνι·

牵出给远射之神阿波罗的百牛大祭;

ἐκ δὲ Χρυσηῒς νηὸς βῆ ποντοπόροιο.

克律塞伊斯也走下了航海的船只。

440

τὴν μὲν ἔπειτʼ ἐπὶ βωμὸν ἄγων πολύμητις Ὀδυσσεὺς

智谋多端的奥德修斯将她领到祭坛前,

πατρὶ φίλῳ ἐν χερσὶ τίθει καί μιν προσέειπεν·

交到她亲爱的父亲手中,并对他说:

ὦ Χρύση, πρό μʼ ἔπεμψεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων

“克律塞斯啊,人中之王阿伽门农派我前来,

παῖδά τε σοὶ ἀγέμεν, Φοίβῳ θʼ ἱερὴν ἑκατόμβην

将你的孩子送还给你,并代表丹那斯人向福玻斯献上神圣的百牛大祭,

ῥέξαι ὑπὲρ Δαναῶν ὄφρʼ ἱλασόμεσθα ἄνακτα,

好让我们能平息神王之怒,

445

ὃς νῦν Ἀργείοισι πολύστονα κήδεʼ ἐφῆκεν.

他如今正给阿尔戈斯人带来多灾多难的痛苦。”

ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ τίθει, ὃ δὲ δέξατο χαίρων

他这样说着,将姑娘交到他手中,老人在喜悦中接过了

παῖδα φίλην· τοὶ δʼ ὦκα θεῷ ἱερὴν ἑκατόμβην

自己亲爱的孩子;他们迅速将献给神明之神圣百牛大祭

ἑξείης ἔστησαν ἐΰδμητον περὶ βωμόν,

依次排列在建造精美的祭坛周围,

χερνίψαντο δʼ ἔπειτα καὶ οὐλοχύτας ἀνέλοντο.

随后他们洗净双手,拿起大麦粒。

450

τοῖσιν δὲ Χρύσης μεγάλʼ εὔχετο χεῖρας ἀνασχών·

克律塞斯举起双手,为他们大声祈祷:

κλῦθί μευ ἀργυρότοξʼ, ὃς Χρύσην ἀμφιβέβηκας

“请听我祈祷,银弓之神,守护克律塞、

Κίλλαν τε ζαθέην Τενέδοιό τε ἶφι ἀνάσσεις·

神圣的基拉并强力统治特涅多斯的尊神;

ἦ μὲν δή ποτʼ ἐμεῦ πάρος ἔκλυες εὐξαμένοιο,

确实,你以前曾听从了我的祈求,

τίμησας μὲν ἐμέ, μέγα δʼ ἴψαο λαὸν Ἀχαιῶν·

你尊崇了我,并重重惩罚了阿开亚人的部众;

455

ἠδʼ ἔτι καὶ νῦν μοι τόδʼ ἐπικρήηνον ἐέλδωρ·

如今请再次为我实现这个心愿:

ἤδη νῦν Δαναοῖσιν ἀεικέα λοιγὸν ἄμυνον.

此时此刻,请为丹那斯人抵御这可耻的毁灭。”

ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε Φοῖβος Ἀπόλλων.

他在祈祷中这样说,福玻斯·阿波罗听从了他的祈求。

αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ εὔξαντο καὶ οὐλοχύτας προβάλοντο,

待他们祈祷完毕并撒下大麦粒后,

αὐέρυσαν μὲν πρῶτα καὶ ἔσφαξαν καὶ ἔδειραν,

他们首先抬起祭牲的头,宰杀并剥皮,

460

μηρούς τʼ ἐξέταμον κατά τε κνίσῃ ἐκάλυψαν

切下股骨,用油脂包裹,

δίπτυχα ποιήσαντες, ἐπʼ αὐτῶν δʼ ὠμοθέτησαν·

叠成双层,并在上面放上生肉片;

καῖε δʼ ἐπὶ σχίζῃς ὁ γέρων, ἐπὶ δʼ αἴθοπα οἶνον

老人在劈开的木柴上焚烧它们,并在上面浇上

λεῖβε· νέοι δὲ παρʼ αὐτὸν ἔχον πεμπώβολα χερσίν.

晶莹的红酒;他身旁的青年们手中拿着五齿叉。

αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ μῆρε κάη καὶ σπλάγχνα πάσαντο,

待股骨烧尽,他们尝了内脏之后,

465

μίστυλλόν τʼ ἄρα τἆλλα καὶ ἀμφʼ ὀβελοῖσιν ἔπειραν,

便把其余的肉切成碎块,穿在肉叉上,

ὤπτησάν τε περιφραδέως, ἐρύσαντό τε πάντα.

仔细地烘烤,然后把所有的肉从叉上取下。

αὐτὰρ ἐπεὶ παύσαντο πόνου τετύκοντό τε δαῖτα

待他们结束了劳作并准备好宴席后,

δαίνυντʼ, οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης.

他们便尽情宴饮,每个人的心中都对这均等的宴席感到满足。

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,

待他们消除了对食物和饮料的渴望后,

470

κοῦροι μὲν κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο,

青年们把大酒杯里斟满了美酒,

νώμησαν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπαρξάμενοι δεπάεσσιν·4

并给所有人分发,往每个杯子里注入奠祭之酒;

οἳ δὲ πανημέριοι μολπῇ θεὸν ἱλάσκοντο

他们整天用歌声来平息神怒,

καλὸν ἀείδοντες παιήονα κοῦροι Ἀχαιῶν

唱着优美的赞美诗,阿开亚的青年们,

μέλποντες ἑκάεργον· ὃ δὲ φρένα τέρπετʼ ἀκούων.

歌颂着远射之神;他听着,心中感到欢喜。

语法注4 条
  1. 1.410ἵνα πάντες ἐπαύρωνται βασιλῆος

    连接法现在时 ἐπαύρωνται 支配属格 βασιλῆος。该动词通常意为“从……中获益”,但在此处带有强烈的讽刺意味,表示阿开亚人将共同“承受”他们国王愚蠢行为带来的恶果(即灾难)。

  2. 1.415αἴθʼ ὄφελες... ἧσθαι

    愿望小词 αἴθε 与动词 ὀφείλω 的第二人称过去时 ὄφελες 连用,后接现在不定式 ἧσθαι,构成表示过去或现在无法实现的愿望句式(“但愿你能够坐着……”)。

  3. 1.429χωόμενον κατὰ θυμὸν ἐϋζώνοιο γυναικὸς

    属格 ἐϋζώνοιο γυναικὸς 充当分词 χωόμενον(“愤怒”)的原因属格或关涉属格,用以表明阿基琉斯愤怒的根源(“因那女子而愤怒”)。

  4. 1.471ἐπαρξάμενοι δεπάεσσιν

    分词 ἐπαρξάμενοι(源自 ἐπάρχομαι)描述了倒酒仪式中的特定祭祀动作,特指在每个杯中先注入少许用于奠祭神明(奠酒)的酒,或按神圣顺序(通常从右至左)开始斟酒。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-23 发布)urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg001.humanitext-grc2:1.406-1.474