厄勒克特拉提议刺杀埃癸斯托斯｜索福克勒斯《埃勒克特拉》第910–989行希腊语原文·中文译文

910

κἀγὼ μὲν οὐκ ἔδρασα, τοῦτʼ ἐπίσταμαι,

克律索忒弥斯：我自己没有做这事，这一点我很清楚，

οὐδʼ αὖ σύ· πῶς γάρ; ᾗ γε μηδὲ πρὸς θεοὺς¹

你也没有做；怎么可能呢？因为你甚至不被允许向神明

ἔξεστʼ ἀκλαύστῳ τῆσδʼ ἀποστῆναι στέγης.

哭泣而离开这座屋子。

ἀλλʼ οὐδὲ μὲν δὴ μητρὸς οὔθʼ ὁ νοῦς φιλεῖ

但是，母亲的心思也绝不喜欢

τοιαῦτα πράσσειν οὔτε δρῶσʼ ἐλάνθανʼ ἄν·

做这样的事，而且如果她做了，也不可能不被察觉；

915

ἀλλʼ ἔστʼ Ὀρέστου ταῦτα τἀπιτύμβια.

相反，这些是俄瑞斯忒斯献给坟墓的祭品。

ἀλλʼ, ὦ φίλη, θάρσυνε· τοῖς αὐτοῖσί τοι

亲爱的姐姐，振作起来吧；

οὐχ αὑτὸς αἰεὶ δαιμόνων παραστατεῖ.

同样的神明并不总是站在同样的人一边。

νῷν ἦν τὰ πρόσθεν στυγνός· ἡ δὲ νῦν ἴσως

过去我们的命运是可憎的；但今天或许

πολλῶν ὑπάρξει κῦρος ἡμέρα καλῶν.

将成为许多美好事物的开端。

920

φεῦ, τῆς ἀνοίας ὥς σʼ ἐποικτίρω πάλαι.

厄勒克特拉：唉，我早就为你这愚蠢而可怜你了。

τί δʼ ἔστιν; οὐ πρὸς ἡδονὴν λέγω τάδε;

克律索忒弥斯：怎么了？难道我说这些不合你的心意吗？

οὐκ οἶσθʼ ὅποι γῆς οὐδʼ ὅποι γνώμης φέρει.²

厄勒克特拉：你不知道自己正被带往大地的何处，也不知道自己的思想正飘向何方。

πῶς δʼ οὐκ ἐγὼ κάτοιδʼ ἅ γʼ εἶδον ἐμφανῶς;

克律索忒弥斯：我亲眼看见的事情，怎么会不知道呢？

τέθνηκεν, ὦ τάλαινα, τἀκείνου δέ σοι

厄勒克特拉：他已经死了，可怜的孩子，你从他那里得到的

925

σωτήριʼ ἔρρει· μηδὲν εἰς κεῖνόν γʼ ὅρα.

拯救也破灭了；不要再指望他了。

οἴμοι τάλαινα· τοῦ τάδʼ ἤκουσας βροτῶν;

克律索忒弥斯：可怜的我！你从哪个凡人那里听到了这事？

τοῦ πλησίον παρόντος, ἡνίκʼ ὤλλυτο.

厄勒克特拉：从一个在他遇难时就在身边的人那里。

καὶ ποῦ ʼστιν οὗτος; θαῦμά τοί μʼ ὑπέρχεται.

克律索忒弥斯：那个人在哪里？我心中不禁感到惊奇。

κατʼ οἶκον, ἡδὺς οὐδὲ μητρὶ δυσχερής.

厄勒克特拉：就在屋里，对母亲来说是讨人喜欢的，绝非不快。

930

οἴμοι τάλαινα· τοῦ γὰρ ἀνθρώπων ποτʼ ἦν

克律索忒弥斯：可怜的我！那么，父亲坟墓前

τὰ πολλὰ πατρὸς πρὸς τάφον κτερίσματα;

那些众多的祭品，究竟是谁送的呢？

οἶμαι μάλιστʼ ἔγωγε τοῦ τεθνηκότος

厄勒克特拉：我想，最可能的是有人为了纪念

μνημεῖʼ Ὀρέστου ταῦτα προσθεῖναί τινα.

死去的俄瑞斯忒斯而把它们放上去的。

ὦ δυστυχής· ἐγὼ δὲ σὺν χαρᾷ λόγους

克律索忒弥斯：啊，不幸的我！我满怀喜悦，

935

τοιούσδʼ ἔχουσʼ ἔσπευδον, οὐκ εἰδυῖʼ ἄρα

急急忙忙带着这些话赶来，却不知道我们

ἵνʼ ἦμεν ἄτης· ἀλλὰ νῦν, ὅθʼ ἱκόμην,

正处于怎样的毁灭之中。但现在我来了，

τά τʼ ὄντα πρόσθεν ἄλλα θʼ εὑρίσκω κακά.

只发现先前的痛苦之外，还有其他新的不幸。

οὕτως ἔχει σοι ταῦτʼ· ἐὰν δέ μοι πίθῃ,

厄勒克特拉：你的情况确实如此；但如果你听我的话，

τῆς νῦν παρούσης πημονῆς λύσεις βάρος.

就能减轻眼前痛苦的重担。

940

ἦ τοὺς θανόντας ἐξαναστήσω ποτέ;

克律索忒弥斯：难道我能让死者复活吗？

οὐκ ἔσθʼ ὅ γʼ εἶπον· οὐ γὰρ ὧδʼ ἄφρων ἔφυν.

厄勒克特拉：这不是我说的话；因为我生来并不那么愚蠢。

τί γὰρ κελεύεις ὧν ἐγὼ φερέγγυος;

克律索忒弥斯：那你命令我做什么我能胜任的事呢？

τλῆναί σε δρῶσαν ἃν ἐγὼ παραινέσω.

厄勒克特拉：命令你忍耐着去做我所建议的事。

ἀλλʼ εἴ τις ὠφέλειά γʼ, οὐκ ἀπώσομαι.

克律索忒弥斯：只要有任何益处，我绝不推辞。

945

ὅρα, πόνου τοι χωρὶς οὐδὲν εὐτυχεῖ.

厄勒克特拉：看啊，不经历劳苦，什么事也不会成功。

ὁρῶ. ξυνοίσω πᾶν ὅσονπερ ἂν σθένω.

克律索忒弥斯：我明白。只要我还有力量，我就会共同承担。

ἄκουε δή νυν ᾗ βεβούλευμαι ποεῖν.

厄勒克特拉：那么，现在听听我决意如何行事。

παρουσίαν μὲν οἶσθα καὶ σύ που φίλων

朋友的缺席，想必你也是知道的，

ὡς οὔτις ἡμῖν ἔστιν, ἀλλʼ Ἅιδης λαβὼν

我们已经没有朋友了，哈得斯夺去了他们，

950

ἀπεστέρηκε καὶ μόνα λελείμμεθον.

抛下我们，只剩下我们两个。

ἐγὼ δʼ ἕως μὲν τὸν κασίγνητον βίῳ

当我听说弟弟还在人世、

θάλλοντʼ ἔτʼ εἰσήκουον, εἶχον ἐλπίδας

繁荣茂盛地活着时，我还抱有希望，

φόνου ποτʼ αὐτὸν πράκτορʼ ἵξεσθαι πατρός·

希望有一天他会来为父亲的被杀复仇；

νῦν δʼ ἡνίκʼ οὐκέτʼ ἔστιν, εἰς σὲ δὴ βλέπω,

但如今他已不复存在，我只能指望你，

955

ὅπως τὸν αὐτόχειρα πατρῴου φόνου

希望你和这个姐姐一起，毫不犹豫地杀掉埃癸斯托斯，

ξὺν τῇδʼ ἀδελφῇ μὴ κατοκνήσεις³ κτανεῖνΑἴγισθον· οὐδὲν γάρ σε δεῖ κρύπτειν μʼ ἔτι.

那个杀害父亲的凶手；我已无需再对你隐瞒什么了。

ποῖ γὰρ μενεῖς ῥᾴθυμος, εἰς τίνʼ ἐλπίδων

你还要懈怠地等到何时，指望着什么

βλέψασʼ ἔτʼ ὀρθήν; ᾗ πάρεστι μὲν στένειν

依然立得住的希望？你只能为失去

960

πλούτου πατρῴου κτῆσιν ἐστερημένῃ,

父亲的财富而哀叹，

πάρεστι δʼ ἀλγεῖν ἐς τοσόνδε τοῦ χρόνου

只能在这么长的时间里

ἄλεκτρα γηράσκουσαν ἀνυμέναιά τε.

痛苦地在无婚无歌中老去。

καὶ τῶνδε μέντοι μηκέτʼ ἐλπίσῃς ὅπως

而且，你别指望将来

τεύξει ποτʼ· οὐ γὰρ ὧδʼ ἄβουλός ἐστʼ ἀνὴρ

能得到这些；因为埃癸斯托斯绝非如此糊涂

965

Αἴγισθος ὥστε σόν ποτʼ ἢ κἀμὸν γένος

的人，会容许你或我的子嗣

βλαστεῖν ἐᾶσαι, πημονὴν αὑτῷ σαφῆ.

繁衍，这对他而言分明是祸害。

ἀλλʼ ἢν ἐπίσπῃ τοῖς ἐμοῖς βουλεύμασιν,

但如果你听从我的计划，

πρῶτον μὲν εὐσέβειαν ἐκ πατρὸς κάτω

首先你将从地下死去的父亲

θανόντος οἴσει τοῦ κασιγνήτου θʼ ἅμα·

以及弟弟那里获得虔敬的报偿；

970

ἔπειτα δʼ, ὥσπερ ἐξέφυς, ἐλευθέρα

其次，正如此前你的出身一样，今后你将被

καλεῖ τὸ λοιπὸν καὶ γάμων ἐπαξίων

称为自由的人，并获得

τεύξει· φιλεῖ γὰρ πρὸς τὰ χρηστὰ πᾶς ὁρᾶν.

配得上你的婚姻；因为人人都乐意看重优秀的事物。

λόγων γε μὴν εὔκλειαν οὐχ ὁρᾷς ὅσην

难道你看不出，听从我的话，会给自己

σαυτῇ τε κἀμοὶ προσβαλεῖς πεισθεῖσʼ ἐμοί;

和我带来多么巨大的名声吗？

975

τίς γάρ ποτʼ ἀστῶν ἢ ξένων ἡμᾶς ἰδὼν

哪个公民或外邦人看到我们，

τοιοῖσδʼ ἐπαίνοις οὐχὶ δεξιώσεται·

不会用这样的赞美来欢迎我们：

ἴδεσθε τώδε τὼ κασιγνήτω, φίλοι,

“朋友们，看这两姐妹，

ὣ τὸν πατρῷον οἶκον ἐξεσωσάτην,⁴

她们拯救了父亲的家业，

ὣ τοῖσιν ἐχθροῖς εὖ βεβηκόσιν ποτὲ

曾在仇敌得势之时，

980

ψυχῆς ἀφειδήσαντε προὐστήτην φόνου·

不惜牺牲自己的生命，站在杀敌的最前线；

τούτω φιλεῖν χρή, τώδε χρὴ πάντας σέβειν,

这两个人我们应当爱戴，这两个人众人都应当敬重，

τώδʼ ἔν θʼ ἑορταῖς ἔν τε πανδήμῳ πόλει

无论在节日里还是在全城大会上，

τιμᾶν ἅπαντας οὕνεκʼ ἀνδρείας χρεών.

大家都应该因她们的勇气而给予她们荣誉。”

τοιαῦτά τοι νὼ πᾶς τις ἐξερεῖ βροτῶν,

每一个凡人都会这样谈论我们，

985

ζώσαιν θανούσαιν θʼ ὥστε μὴ ʼκλιπεῖν κλέος.

无论我们活着还是死去，名声都将永垂不朽。

ἀλλʼ, ὦ φίλη, πείσθητι, συμπόνει πατρί,

所以，亲爱的妹妹，听从我，与父亲共同劳碌，

σύγκαμνʼ ἀδελφῷ, παῦσον ἐκ κακῶν ἐμέ,

与弟弟共同奋斗，把我从痛苦中解脱出来，

παῦσον δὲ σαυτήν, τοῦτο γιγνώσκουσʼ ὅτι

也解脱你自己，你要明白这一点：

ζῆν αἰσχρὸν αἰσχρῶς τοῖς καλῶς πεφυκόσιν.⁵

对于出身高贵的人来说，卑贱地活着是可耻的。

语法注5 条

911ᾗ γε μηδὲ πρὸς θεοὺς
关系副词 ᾗ 引导原因从句，说明了克律索忒弥斯作此判断的前提背景，即厄勒克特拉受到了严密的禁锢，甚至不被允许出门向神明哭泣祈祷。
922οὐκ οἶσθʼ ὅποι γῆς οὐδʼ ὅποι γνώμης φέρει.
动词 φέρει 在此作不及物或非人称用法，意为“（形势或命运）将你带往何处”。接在方向疑问副词 ὅποι 之后的属格 γῆς 与 γνώμης 是表示空间和精神范围的“部分属格”（“大地的哪里”、“思想的哪里”）。
954εἰς σὲ δὴ βλέπω, ὅπως ... μὴ κατοκνήσεις
βλέπω ὅπως... 的句式结构。ὅπως 从句中使用了将来直陈式（此处为第二人称单数 κατοκνήσεις），用以表达强烈的恳求或带有忧虑的间接命令（“我望着你，希望你毫不犹豫地去……”）。
978ὣ τὸν πατρῷον οἶκον ἐξεσωσάτην
此处使用了关系代词 ὅς 的双数主格 ὣ（或 ὥ），直接指代姐妹二人。随后的动词 ἐξεσωσάτην、προὐστήτην（第980行）以及分词 ἀφειδήσαντε（第980行）也全部一致地使用双数形式。
989ζῆν αἰσχρὸν αἰσχρῶς τοῖς καλῶς πεφυκόσιν.
主格不定式 ζῆν 为句子主语，由表语形容词 αἰσχρόν 引导（“……生存是可耻的”）。同源副词 αἰσχρῶς 并置以形成修辞上的对照和强调，与格的 τοῖς καλῶς πεφυκόσιν 则表示判断的基准（“对于出身高贵的人而言”）。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（3 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处

urn:cts:greekLit:tlg0011.tlg005.humanitext-grc2:910-989