德墨丰登场与科普柔斯索要求庇者｜欧里庇得斯《赫拉克勒斯的儿女》第80–162行希腊语原文·中文译文

σὺ δʼ ἐκ τίνος γῆς, ὦ γέρον, τετράπτολιν

[歌队] 老人家，你究竟是从哪个地方，来到这同居于

ξύνοικον ἦλθες λαόν; ἢ πέρα-

四城联盟的民众这里的？还是说，从对岸

θεν ἁλίῳ πλάτᾳ

用海上的桨，

κατέχετʼ ἐκλιπόντες Εὐβοῖδʼ ἀκτάν;

你们离开了优卑亚的海岸，漂泊到这里来的？

οὐ νησιώτην, ὦ ξένοι, τρίβω βίον,

[约拉欧斯] 异邦人啊，我并非过着岛民的生活，

ἀλλʼ ἐκ Μυκηνῶν σὴν ἀφίγμεθα χθόνα.

而是从迈锡尼来到了你们的土地。

ὄνομα τί σε, γέρον,

[歌队] 老人家，迈锡尼的人民

Μυκηναῖος ὠνόμαζεν λεώς;

以前用什么名字称呼你？

τὸν Ἡράκλειον ἴστε που παραστάτην

[约拉欧斯] 你们大概知道赫拉克勒斯的战友约拉欧斯吧；

Ἰόλαον· οὐ γὰρ σῶμʼ ἀκήρυκτον τόδε.

因为我这个身体绝非无名之辈。

οἶδʼ εἰσακούσας καὶ πρίν· ἀλλὰ τοῦ ποτὲ

[歌队] 我在以前就听说过你。但是，你

ἐν χερὶ σᾷ κομίζεις κόρους

手里带着的这些年幼的孩子，

νεοτρεφεῖς; φράσον.

究竟是谁的？请告诉我。

Ἡρακλέους οἵδʼ εἰσὶ παῖδες, ὦ ξένοι,

[约拉欧斯] 异邦人啊，这些是赫拉克勒斯的孩子们，

ἱκέται σέθεν τε καὶ πόλεως ἀφιγμένοι.

他们作为你和这座城邦的求庇者而来到这里。

τί χρέος; ἢ λόγων πόλεος, ἔνεπέ μοι,

[歌队] 有何求？还是说他们渴望

μελόμενοι τυχεῖν;

得到城邦的答复？请告诉我。

μήτʼ ἐκδοθῆναι μήτε πρὸς βίαν θεῶν

[约拉欧斯] 既不被引渡，也不违背你们神明的意志而被强行

τῶν σῶν ἀποσπασθέντες εἰς Ἄργος μολεῖν.

拉走、押解到阿尔戈斯。

ἀλλʼ οὔτι τοῖς σοῖς δεσπόταις τάδʼ ἀρκέσει,

[科普柔斯] 但这绝不能让你们的主人满意，

100

οἳ σοῦ κρατοῦντες ἐνθάδʼ εὑρίσκουσί σε.

他们既然对你拥有支配权，就在这里找到了你。

εἰκὸς θεῶν ἱκτῆρας αἰδεῖσθαι, ξένε,

[歌队] 异邦人啊，理应敬畏神明的求庇者，

καὶ μὴ βιαίῳ χερὶ δαιμόνων

不该用暴力的手强迫他们

ἀπολείπειν ἕδη·

离开神明的宝座；

πότνια γὰρ Δίκα τάδʼ οὐ πείσεται.

因为神圣的公正绝不容忍此事。

105

ἔκπεμπέ νυν γῆς τούσδε τοὺς Εὐρυσθέως,

[科普柔斯] 那么，就把这些属于欧律斯透斯的人逐出这片土地，

κοὐδὲν βιαίῳ τῇδε χρήσομαι χερί.

我绝不会使用暴力的手。

ἄθεον ἱκεσίαν

[歌队] 城邦抛弃外邦求庇者

μεθεῖναι¹ πόλει ξένων προστροπάν.

的神圣祈求，是违背神明的。

καλὸν δέ γʼ ἔξω πραγμάτων ἔχειν πόδα,

[科普柔斯] 然而，采纳更好的忠告，抽身于麻烦

110

εὐβουλίας τυχόντα τῆς ἀμείνονος.

之外，不失为一件妙事。

οὐκοῦν τυράννῳ τῆσδε γῆς φράσαντά σε

[歌队] 既然如此，你本该在这片土地的统治者知情后再做

χρῆν ταῦτα τολμᾶν, ἀλλὰ μὴ βίᾳ ξένους

这等胆大妄为之事，而不是违背对自由土地的尊重，强行

θεῶν ἀφέλκειν, γῆν σέβοντʼ ἐλευθέραν.

把异邦人从神明那里拉走。

τίς δʼ ἐστὶ χώρας τῆσδε καὶ πόλεως ἄναξ;

[科普柔斯] 那么，这片领土和城邦的君主是谁？

115

ἐσθλοῦ πατρὸς παῖς Δημοφῶν ὁ Θησέως.

[歌队] 是德墨丰，他是高贵父亲忒修斯的儿子。

πρὸς τοῦτον ἁγὼν ἆρα τοῦδε τοῦ λόγου

[科普柔斯] 看来，这场争论的交锋主要

μάλιστʼ ἂν εἴη· τἄλλα δʼ εἴρηται μάτην.

应该针对他了；其余的话都白说了。

καὶ μὴν ὅδʼ αὐτὸς ἔρχεται σπουδὴν ἔχων

[歌队] 瞧，他本人正急匆匆地走来，

Ἀκάμας τʼ ἀδελφός, τῶνδʼ ἐπήκοοι λόγων.

还有他的兄弟阿卡玛斯，他们都要来听一听这番说辞。

120

ἐπείπερ ἔφθης πρέσβυς ὢν νεωτέρους

[德墨丰] 长者，既然你虽然年迈，却比我们年轻一辈还要抢先

βοηδρομήσας² τήνδʼ ἐπʼ ἐσχάραν Διός,

奔向这宙斯的祭坛前来救援，

λέξον, τίς ὄχλον τόνδʼ ἀθροίζεται τύχη;

那就请告诉我，是什么样的事变让这群人聚集在这里？

ἱκέται κάθηνται παῖδες οἵδʼ Ἡρακλέους

[歌队] 殿下，如你所见，这些作为求庇者的赫拉克勒斯的孩子们正坐着，

βωμὸν καταστέψαντες, ὡς ὁρᾷς, ἄναξ,

他们给祭坛戴上了花冠，

125

πατρός τε πιστὸς Ἰόλεως παραστάτης.

还有他们父亲的忠实战友约拉欧斯。

τί δῆτʼ ἰυγμῶν ἥδʼ ἐδεῖτο συμφορά;

[德墨丰] 那么，究竟是什么样的灾祸，需要发出刚才那样的呼救悲鸣？

βίᾳ νιν οὗτος τῆσδʼ ἀπʼ ἐσχάρας ἄγειν

[歌队] 这个人企图强行把他从这祭坛拖走，

ζητῶν βοὴν ἔστησε κἄσφηλεν γόνυ

逼得他大声呼救，并且掀翻了这位老人的膝盖，

γέροντος, ὥστε μʼ ἐκβαλεῖν οἴκτῳ δάκρυ.

以至于我因怜悯而落下了眼泪。

130

καὶ μὴν στολήν γʼ Ἕλληνα καὶ ῥυθμὸν πέπλων

[德墨丰] 的确，他的装束是希腊式的，衣着也有希腊的样式，

ἔχει, τὰ δʼ ἔργα βαρβάρου χερὸς τάδε.

但这所作所为，分明是野蛮人的手段。

σὸν δὴ τὸ φράζειν ἐστί, μὴ μέλλειν τ’, ἐμοὶ

现在，该由你来向我说明，而且不要拖延，

ποίας ἀφῖξαι δεῦρο γῆς ὅρους λιπών;

你离开了哪个土地的边境，来到了这里？

Ἀργεῖός εἰμι· τοῦτο γὰρ θέλεις μαθεῖν·

[科普柔斯] 我是阿尔戈斯人；因为这就是你想知道的。

135

ἐφʼ οἷσι δʼ ἥκω καὶ παρʼ οὗ λέγειν θέλω.

至于我为何而来，又是受谁之托，我正想说明。

πέμπει Μυκηνῶν δεῦρό μʼ Εὐρυσθεὺς ἄναξ

迈锡尼的君主欧律斯透斯派我到这里来，

ἄξοντα τούσδε· πολλὰ δʼ ἦλθον, ὦ ξένε,

要把这些人带走；异邦人啊，我来到这里，

δίκαιʼ ὁμαρτῇ δρᾶν τε καὶ λέγειν ἔχων.

无论要做还是要说的事，都带有充分的合情合理的理由。

Ἀργεῖος ὢν γὰρ αὐτὸς Ἀργείους ἄγω

因为我自己身为阿尔戈斯人，要带走阿尔戈斯人，

140

ἐκ τῆς ἐμαυτοῦ τούσδε δραπέτας ἔχων,

要把这些从我自己的土地上逃亡出来的人带走，

νόμοισι τοῖς ἐκεῖθεν ἐψηφισμένους

他们已经按照当地的法律被判处死刑。

θανεῖν· δίκαιοι δʼ ἐσμὲν οἰκοῦντες πόλιν

而我们居住在自己的城邦里，

αὐτοὶ καθʼ αὑτῶν κυρίους κραίνειν³ δίκας.

自己对自己的人执行具有最终效力的判决，本就是合情合理的。

πολλῶν δὲ κἄλλων ἑστίας ἀφιγμένοι

他们虽然也曾去过许多其他城邦的祭坛，

145

ἐν τοῖσιν αὐτοῖς τοισίδʼ ἕσταμεν λόγοις,

但我们都用这同样的说辞挡在他们面前，

κοὐδεὶς ἐτόλμησʼ ἴδια προσθέσθαι κακά.

而且没有一个城邦敢把别人的灾祸揽在自己身上。

ἀλλʼ ἤ τινʼ ἐς σὲ μωρίαν ἐσκεμμένοι

他们要么是看透了你身上的某种愚蠢，才来到这里，

δεῦρʼ ἦλθον ἢ κίνδυνον ἐξ ἀμηχάνων

要么是在走投无路的情况下孤注一掷，

ῥίπτοντες, εἴτʼ οὖν εἴτε μὴ γενήσεται·

根本不顾后果会好还是会坏。

150

οὐ γὰρ φρενήρη γʼ ὄντα σʼ ἐλπίζουσί που

因为他们绝不指望你既然是个明白人，

μόνον τοσαύτης ἣν ἐπῆλθον Ἑλλάδος

会在他们走遍的这么广阔的希腊之中，唯独你一个人

τὰς τῶνδʼ ἀβούλους συμφορὰς κατοικτιεῖν.

去同情这些家伙愚蠢的遭遇。

φέρʼ ἀντίθες γάρ· τούσδε τʼ ἐς γαῖαν παρεὶς

来吧，对比权衡一下：若是你放手让这些人走，

ἡμᾶς τʼ ἐάσας ἐξάγειν, τί κερδανεῖς;

任由我们把他们带走，你能得到什么好处？

155

τὰ μὲν παρʼ ἡμῶν τοιάδʼ ἔστι σοι λαβεῖν,

从我们这里，你可以得到以下的好处：

Ἄργους τοσήνδε χεῖρα τήν τʼ Εὐρυσθέως

将阿尔戈斯如此庞大的兵力和欧律斯透斯

ἰσχὺν ἅπασαν τῇδε προσθέσθαι πόλει.

所有的军威，都加进你们这座城邦的盟友里。

ἢν δʼ ἐς λόγους τε καὶ τὰ τῶνδʼ οἰκτίσματα

但若是你看着他们的说辞和哀求

βλέψας πεπανθῇς, ἐς πάλην καθίσταται

就心软下来，那事情就会演变成刀兵相见

160

δορὸς τὸ πρᾶγμα· μὴ γὰρ ὡς μεθήσομεν

的战争；你可别以为，我们不用到钢铁武器

δόξῃς ἀγῶνα τόνδʼ ἄτερ χαλυβδικοῦ.

就会放弃这场争斗。

τί δῆτα φήσεις, ποῖα πεδίʼ ἀφαιρεθείς,

到那时，你究竟要怎么辩解？你是被夺走了什么样的平原，

语法注3 条

107ἄθεον ... μεθεῖναι
表语形容词 ἄθεον 省略了系动词（ἐστί）。不定式短语“抛弃外邦求庇者的祈求（μεθεῖναι ... προστροπάν）”作为整个句子的主语。
120ἔφθης ... βοηδρομήσας
动词 φθάνω 与分词结合的句型，表示“抢先于……做某事”。此处指长者在年轻一辈（νεωτέρους）之前，抢先奔来救援（βοηδρομήσας）。
142δίκαιοι δʼ ἐσμὲν ... κραίνειν
使用形容词 δίκαιος 的人称句型，等同于无人称句型 δίκαιόν ἐστιν ἡμᾶς κραίνειν（“我们做出决定是理所当然的”）。这是古典时期强调主语性质的标准语法。

翻译：Gemini 3.5 Flash（2026-05-22 发布）・修订记录（1 处，最近 2026-09-21）

2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处

urn:cts:greekLit:tlg0006.tlg004.humanitext-grc2:80-162