- 底本
- Euripides. Euripidis Fabulae, Vol. I. Murray, Gilbert, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0006.tlg004.humanitext-grc2:163-239
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
科普柔斯极力劝阻德墨丰勿与阿尔戈斯开战，而约拉欧斯则以血缘和昔日恩情恳求庇护。德墨丰最终接受了求庇，并视宙斯祭坛为首要职责。
τί ῥυσιασθείς, πόλεμον Ἀργείοις ἔχειν;1
你被夺走了什么，竟要与阿尔戈斯人开战？
ποίοις δʼ ἀμύνων συμμάχοις, τίνος δʼ ὕπερ
你要保卫什么样的盟友，又要为了谁
θάψεις νεκροὺς πεσόντας; ἦ κακὸν λόγον
去埋葬倒下的死者？你必然会从公民那里
κτήσῃ πρὸς ἀστῶν, εἰ γέροντος οὕνεκα,
招致恶名，如果只为了一个老人，
τύμβου, τὸ μηδὲν ὄντος,2 ὡς εἰπεῖν ἔπος,
一个形同墓穴、如俗话所说等同于无的存在，
παίδων τε τῶνδʼ, ἐς ἄντλον ἐμβήσῃ πόδα.
以及这些孩子，而把脚踏进污水舱中。
ἐρεῖς τὸ λῷστον ἐλπίδʼ εὑρήσειν μόνον.
你大概会说，你只能找到最好的“希望”。
καὶ τοῦτο πολλῷ τοῦ παρόντος ἐνδεές·
而这与眼前的现实相比，还差得很远。
κακῶς γὰρ Ἀργείοισιν οἵδ’ ὡπλισμένοις
因为这些孩子即使长大成人，要同全副武装的阿尔戈斯人
μάχοιντʼ ἂν ἡβήσαντες,3 εἴ τι τοῦτό σε
战斗，也必败无疑，如果这件事在某种程度上
ψυχὴν ἐπαίρει· χοὑν μέσῳ πολὺς χρόνος
激励了你的心灵；况且在这期间还有很长的光阴，
ἐν ᾧ διεργασθεῖτʼ ἄν. ἀλλʼ ἐμοὶ πιθοῦ·
在这段时间里他们可能会被消灭。所以，听从我吧：
δοὺς μηδέν, ἀλλὰ τἄμ’ ἐῶν ἄγειν ἐμὲ
无需付出任何代价，只需容许我带走我的私有物，
κτῆσαι Μυκήνας, μηδʼ ὅπερ φιλεῖτε δρᾶν
由此赢得迈锡尼的友谊；不要遭受你们惯常所做的事，
πάθῃς σὺ τοῦτο, τοὺς ἀμείνονας παρὸν
即：在本可以挑选更好的朋友时，
φίλους ἑλέσθαι, τοὺς κακίονας λάβῃς.
你却选择了更差的。
τίς ἂν δίκην κρίνειεν ἢ γνοίη λόγον,
[歌队] 谁能在彻底查明双方的辩词之前，
πρὶν ἂν παρʼ ἀμφοῖν μῦθον ἐκμάθῃ σαφῶς;
就做出判决或理解其诉求呢？
ἄναξ — ὑπάρχει μὲν τόδʼ ἐν τῇ σῇ χθονί —
[约拉欧斯] 君王啊——这在你的土地上本就存在——
εἰπεῖν ἀκοῦσαί τʼ ἐν μέρει πάρεστί μοι,
我得以按顺序申诉和聆听，
κοὐδείς μʼ ἀπώσει πρόσθεν, ὥσπερ ἄλλοθεν.
而没有人会像在其他地方那样，提前将我驱逐。
ἡμῖν δὲ καὶ τῷδʼ οὐδέν ἐστιν ἐν μέρει·
但我们和这个人之间毫无共同之处。
ἐπεὶ γὰρ Ἄργους οὐ μέτεσθʼ ἡμῖν ἔτι,
因为我们已不再享有阿尔戈斯的任何份额，
ψήφῳ δοκῆσαν, ἀλλὰ φεύγομεν πάτραν,
鉴于决议的判定，我们逃离了祖国，
πῶς ἂν δικαίως ὡς Μυκηναίους ἄγοι
他们既已把我们驱逐出境，他怎能公道地
ὧδʼ ὄντας ἡμᾶς, οὓς ἀπήλασαν χθονός;
把身处此地的我们，当作迈锡尼人带走？
ξένοι γάρ ἐσμεν. ἢ τὸν Ἑλλήνων ὅρον
因为我们是外邦人。难道你们认为，凡是逃离阿尔戈斯的人，
φεύγειν δικαιοῦθʼ ὅστις ἂν τἄργος φύγῃ;
就理应逃离整个希腊的疆界吗？
οὔκουν Ἀθήνας γʼ· οὐ γὰρ Ἀργείων φόβῳ
至少在雅典绝非如此。雅典人绝不会因为畏惧阿尔戈斯，
τοὺς Ἡρακλείους παῖδας ἐξελῶσι γῆς.
就把赫拉克勒斯的孩子们驱逐出境。
οὐ γάρ τι Τραχίς ἐστιν οὐδʼ Ἀχαιικὸν
因为这里绝非特拉克斯，也不是阿开亚的
πόλισμʼ, ὅθεν σὺ τούσδε, τῇ δίκῃ μὲν οὔ,
城镇，从那些地方，你非仗正义，
τὸ δʼ Ἄργος ὀγκῶν, οἷάπερ καὶ νῦν λέγεις,
而是如你现在所言那般夸耀阿尔戈斯，
ἤλαυνες ἱκέτας βωμίους καθημένους.
驱逐了那些坐在祭坛上的求庇者。
εἰ γὰρ τόδʼ ἔσται καὶ λόγους κρινοῦσι σούς,
如果这种事发生，且他们采信了你的言辞，
οὐκ οἶδʼ Ἀθήνας τάσδʼ ἐλευθέρας ἔτι.
我便不再认为这雅典还是自由之邦。
ἀλλʼ οἶδʼ ἐγὼ τὸ τῶνδε λῆμα καὶ φύσιν·
但我知道这些雅典人的气魄与本性：
θνῄσκειν θελήσουσʼ· ἡ γὰρ αἰσχύνη πάρος
他们情愿选择死亡；因为在崇高的人看来，耻辱
τοῦ ζῆν παρʼ ἐσθλοῖς ἀνδράσιν νομίζεται.
较之于偷生更不可容忍。
πόλιν μὲν ἀρκεῖ· καὶ γὰρ οὖν ἐπίφθονον
对城邦的赞美已经足够了；因为过度称赞
λίαν ἐπαινεῖν ἐστι, πολλάκις δὲ δὴ
会招致嫉恨，而且常常
καὐτὸς βαρυνθεὶς οἶδʼ ἄγαν αἰνούμενος.
我也知道自己在被过分夸赞时感到厌烦。
σοὶ δʼ ὡς ἀνάγκη τούσδε βούλομαι φράσαι
但我希望向你说明，你为何有义务
σῴζειν, ἐπείπερ τῆσδε προστατεῖς χθονός.
拯救这些人，因为你掌管着这片领地。
Πιτθεὺς μέν ἐστι Πέλοπος, ἐκ δὲ Πιτθέως
皮特乌斯是佩洛普斯的儿子，而从皮特乌斯
Αἴθρα, πατὴρ δʼ ἐκ τῆσδε γεννᾶται σέθεν
诞生了埃特拉，由她孕育了你的父亲
Θησεύς. πάλιν δὲ τῶνδʼ ἄνειμί σοι γένος.
忒修斯。现在我再为你追溯这些孩子的世系。
Ἡρακλέης ἦν Ζηνὸς Ἀλκμήνης τε παῖς,
赫拉克勒斯是宙斯与阿尔克墨涅的儿子，
κείνη δὲ Πέλοπος θυγατρός. αὐτανεψίων4
而她则是佩洛普斯之女的女儿。
πατὴρ ἂν εἴη σός τε χὡ τούτων γεγώς.
因此，你的父亲与这些孩子的生父乃是表兄弟。
γένους μὲν ἥκεις ὧδε τοῖσδε, Δημοφῶν·
德墨丰啊，你与他们便有着如此的血缘关系。
ἃ δʼ ἐκτὸς ἤδη τοῦ προσήκοντός σε δεῖ
此外，除了这血缘纽带之外，你理应
τεῖσαι λέγω σοι παισί· φημὶ γάρ ποτε
报答这些孩子的事，我也要告诉你。因为我声称，
σύμπλους γενέσθαι τῶνδʼ ὑπασπίζων πατρὶ
我曾作为他们父亲的持盾侍卫与其同船共渡，
ζωστῆρα Θησεῖ τὸν πολυκτόνον μέτα·
随同忒修斯去夺取那条血染的腰带。
Ἅιδου τʼ ἐρυμνῶν ἐξανήγαγεν μυχῶν
并且，他还从哈迪斯幽暗坚固的深渊里，
πατέρα σόν· Ἑλλὰς πᾶσα τοῦτο μαρτυρεῖ.
救回了你的父亲；整个希腊都为此作证。
ὧν ἀντιδοῦναί σʼ οἵδʼ ἀπαιτοῦσιν χάριν,
为此，他们请求你回报这份恩情，
μήτʼ ἐκδοθῆναι μήτε πρὸς βίαν θεῶν
既不被交出，也不违背你们神明的意志
τῶν σῶν ἀποσπασθέντες ἐκπεσεῖν χθονός.
被强行拖走、逐出这片土地。
σοὶ γὰρ τόδʼ αἰσχρὸν χωρίς, ἔν τε πόλει κακόν,5
因为这不仅是你个人的耻辱，也是城邦的灾难——
ἱκέτας ἀλήτας συγγενεῖς, οἴμοι, κακῶς —
那些流亡的求庇者，同时又是你的亲族，天啊，竟落得如此悲惨——
βλέψον πρὸς αὐτοὺς βλέψον· — ἕλκεσθαι βίᾳ.
看着他们，看着他们！——被强行拖拽。
ἀλλʼ ἄντομαί σε καὶ καταστέφω χεροῖν,
因而我向你恳求，用双手为你献上求庇之枝，
καὶ πρὸς γενείου, μηδαμῶς ἀτιμάσῃς
并抚着你的下巴，请千万不要
τοὺς Ἡρακλείους παῖδας ἐς χέρας λαβών·
拒绝接纳赫拉克勒斯的孩子们；
γενοῦ δὲ τοῖσδε συγγενής, γενοῦ φίλος
请做他们的亲人、他们的朋友、
πατὴρ ἀδελφὸς δεσπότης· ἅπαντα γὰρ
父亲、兄弟、主人；因为所有
ταῦτʼ ἐστὶ κρείσσω πλὴν ὑπʼ Ἀργείοις πεσεῖν.
这些身份，都好过落入阿尔戈斯人的手中。
ᾤκτιρʼ ἀκούσας τούσδε συμφορᾶς, ἄναξ.
[歌队] 君王啊，听闻他们的不幸，我也心生怜悯。
τὴν δʼ εὐγένειαν τῆς τύχης νικωμένην
高贵的出身被命运击败，
νῦν δὴ μάλιστʼ ἐσεῖδον· οἵδε γὰρ πατρὸς
如今我看得最为真切；因为他们虽是
ἐσθλοῦ γεγῶτες δυστυχοῦσʼ ἀναξίως.
伟人之后，却遭受着不白之冤。
τρισσαί μʼ ἀναγκάζουσι συμφορᾶς ὁδοί,
[德墨丰] 约拉欧斯啊，有三条必然的途径，
Ἰόλαε, τοὺς σοὺς μὴ παρώσασθαι ξένους·
驱使我不去拒绝你带来的外邦人：
τὸ μὲν μέγιστον Ζεὺς ἐφʼ οὗ σὺ βώμιος
其最重要者，便是你正坐在其祭坛上的宙斯，
θακεῖς νεοσσῶν τήνδʼ ἔχων πανήγυριν·
伴随着这一群雏鸟般的孩子的聚集；
- 163τί ῥυσιασθείς, πόλεμον Ἀργείοις ἔχειν;
代词 τί 是副词性对格（为了什么，为什么）。被动分词 ῥυσιασθείς 表示条件（“如果被夺走了什么”）或原因。不定式 ἔχειν 起到结果不定式的作用，或由于省略了像 χρή 这样的主句动词而作为独立不定式使用。
- 167τύμβου, τὸ μηδὲν ὄντος
修饰 γέροντος（“老人”）的同格语，将老迈比作“墓穴”。随后的 τὸ μηδὲν ὄντος（“等同于无”）是带有中性单数冠词的分词短语，同样作为同格语以强调老人的无价值。
- 172μάχοιντʼ ἂν ἡβήσαντες
小词 ἄν 配合希求式 μάχοιντο 表示潜在的可能性。分词 ἡβήσαντες 起条件作用（“如果他们长大”），相当于条件从句（εἰ ἡβήσειαν），与主句的希求式呼应，表现未来的假设情境。
- 211αὐτανεψίων
意为“表（堂）兄弟”的名词属格复数形。它在第212行中充当主语（σός τε πατήρ “你的父亲” 与 χὡ τούτων γεγώς “这些孩子的父亲”）的谓语性属格，意为“你的父亲和他们的父亲是表兄弟关系”。
- 223σοὶ γὰρ τόδʼ αἰσχρὸν χωρίς, ἔν τε πόλει κακόν
在此句结构中，语法上的主语是第225行的不定式短语 ἕλκεσθαι βίᾳ（“被强行拖拽”）。代词 τόδε 先行引出该不定式短语，而 αἰσχρόν 与 κακόν 则充当谓语形容词。