阿尔克斯提斯

ἔδειξας εἰς ἔλεγχον ἐξελθὼν¹ ὃς εἶ,

καί μ’ οὐ νομίζω παῖδα σὸν πεφυκέναι.

ἦ τἄρα πάντων διαπρέπεις ἀψυχίᾳ,

ὃς τηλικόσδ’ ὢν κἀπὶ τέρμ’ ἥκων βίου

οὐκ ἠθέλησας οὐδ’ ἐτόλμησας θανεῖν

τοῦ σοῦ πρὸ παιδός, ἀλλὰ τήνδ’ εἰάσατε

γυναῖκ’ ὀθνείαν, ἣν ἐγὼ καὶ μητέρα

πατέρα τέ γ’ ἐνδίκως ἂν ἡγοίμην μόνην.

καίτοι καλόν γ’ ἂν τόνδ’ ἀγῶν’ ἠγωνίσω,

τοῦ σοῦ πρὸ παιδὸς κατθανών, βραχὺς δέ σοι

πάντως ὁ λοιπὸς ἦν βιώσιμος χρόνος.

καὶ μὴν ὅσ’ ἄνδρα χρὴ παθεῖν εὐδαίμονα

πέπονθας· ἥβησας μὲν ἐν τυραννίδι,

παῖς δ’ ἦν ἐγώ σοι τῶνδε διάδοχος δόμων,

ὥστ’ οὐκ ἄτεκνος κατθανὼν ἄλλοις δόμον

λείψειν ἔμελλες ὀρφανὸν διαρπάσαι.

οὐ μὴν ἐρεῖς γέ μ’ ὡς ἀτιμάζοντα σὸν

γῆρας θανεῖν προύδωκας, ὅστις αἰδόφρων

πρὸς σ’ ἦ μάλιστα· κἀντὶ τῶνδέ μοι χάριν

τοιάνδε καὶ σὺ χἡ τεκοῦσ’ ἠλλαξάτην.

τοιγὰρ φυτεύων παῖδας οὐκέτ’ ἂν φθάνοις,²

οἳ γηροβοσκήσουσι καὶ θανόντα σε

περιστελοῦσι καὶ προθήσονται νεκρόν.

οὐ γάρ σ’ ἔγωγε τῇδ’ ἐμῇ θάψω χερί·

τέθνηκα γὰρ δὴ τοὐπὶ σέ·³ εἰ δ’ ἄλλου τυχὼν

σωτῆρος αὐγὰς εἰσορῶ, κείνου λέγω

καὶ παῖδά μ’ εἶναι καὶ φίλον γηροτρόφον.

μάτην ἄρ’ οἱ γέροντες εὔχονται θανεῖν,

γῆρας ψέγοντες καὶ μακρὸν χρόνον βίου·

ἢν δ’ ἐγγὺς ἔλθῃ θάνατος, οὐδεὶς βούλεται

θνῄσκειν, τὸ γῆρας δ’ οὐκέτ’ ἔστ’ αὐτοῖς βαρύ.

παύσασθʼ· ἅλις γὰρ ἡ παροῦσα συμφορά·

ὦ παῖ, πατρὸς δὲ μὴ παροξύνῃς φρένας.

ὦ παῖ, τίν’ αὐχεῖς, πότερα Λυδὸν ἢ Φρύγα

κακοῖς ἐλαύνειν ἀργυρώνητον σέθεν;

οὐκ οἶσθα Θεσσαλόν με κἀπὸ Θεσσαλοῦ

πατρὸς γεγῶτα γνησίως ἐλεύθερον;

ἄγαν ὑβρίζεις, καὶ νεανίας λόγους

ῥίπτων ἐς ἡμᾶς οὐ βαλὼν οὕτως ἄπει.

ἐγὼ δέ σ’ οἴκων δεσπότην ἐγεινάμην

κἄθρεψʼ, ὀφείλω δ’ οὐχ ὑπερθνῄσκειν σέθεν·

οὐ γὰρ πατρῷον τόνδ’ ἐδεξάμην νόμον,

παίδων προθνῄσκειν πατέρας, οὐδ’ Ἑλληνικόν.

σαυτῷ γὰρ εἴτε δυστυχὴς εἴτ’ εὐτυχὴς

ἔφυς· ἃ δ’ ἡμῶν χρῆν σε τυγχάνειν, ἔχεις.

πολλῶν μὲν ἄρχεις, πολυπλέθρους δέ σοι γύας

λείψω· πατρὸς γὰρ ταὔτ’ ἐδεξάμην πάρα.

τί δῆτά σ’ ἠδίκηκα; τοῦ σ’ ἀποστερῶ;

μὴ θνῇσχ’ ὑπὲρ τοῦδ’ ἀνδρός, οὐδ’ ἐγὼ πρὸ σοῦ.

χαίρεις ὁρῶν φῶς· πατέρα δ’ οὐ χαίρειν δοκεῖς;

ἦ μὴν πολύν γε τὸν κάτω λογίζομαι

χρόνον, τὸ δὲ ζῆν μικρόν, ἀλλ’ ὅμως γλυκύ.

σὺ γοῦν ἀναιδῶς διεμάχου τὸ μὴ θανεῖν,

καὶ ζῇς παρελθὼν τὴν πεπρωμένην τύχην,

ταύτην κατακτάς· εἶτ’ ἐμὴν ἀψυχίαν

λέγεις, γυναικός, ὦ κάκισθʼ, ἡσσημένος,

ἣ τοῦ καλοῦ σοῦ προύθανεν νεανίου;

σοφῶς δ’ ἐφηῦρες ὥστε μὴ θανεῖν ποτε,

εἰ τὴν παροῦσαν κατθανεῖν πείσεις ἀεὶ

γυναῖχ’ ὑπὲρ σοῦ· κᾆτ’ ὀνειδίζεις φίλοις

τοῖς μὴ θέλουσι δρᾶν τάδʼ, αὐτὸς ὢν κακός;

σίγα· νόμιζε δʼ, εἰ σὺ τὴν σαυτοῦ φιλεῖς

ψυχήν, φιλεῖν ἅπαντας· εἰ δ’ ἡμᾶς κακῶς

ἐρεῖς, ἀκούσῃ πολλὰ κοὐ ψευδῆ κακά.

πλείω λέλεκται νῦν τε καὶ τὰ πρὶν κακά·

παῦσαι δέ, πρέσβυ, παῖδα σὸν κακορροθῶν.

λέγʼ, ὡς ἐμοῦ λέξαντος·⁴ εἰ δ’ ἀλγεῖς κλύων

τἀληθές, οὐ χρῆν σ’ εἰς ἔμ’ ἐξαμαρτάνειν.

σοῦ δ’ ἂν προθνῄσκων μᾶλλον ἐξημάρτανον.

ταὐτὸν γὰρ ἡβῶντ’ ἄνδρα καὶ πρέσβυν θανεῖν;

ψυχῇ μιᾷ ζῆν, οὐ δυοῖν, ὀφείλομεν.

καὶ μὴν Διός γε μείζονα ζῴης χρόνον.

ἀρᾷ γονεῦσιν οὐδὲν ἔκδικον παθών;

μακροῦ βίου γὰρ ᾐσθόμην ἐρῶντά σε.

ἀλλ’ οὐ σὺ νεκρὸν ἀντὶ σοῦ τόνδ’ ἐκφέρεις;

σημεῖα τῆς σῆς, ὦ κάκιστʼ, ἀψυχίας.