- 底本
- Euripides. Euripidis Fabulae, Vol. I. Murray, Gilbert, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0006.tlg002.humanitext-grc2:282-360
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
阿尔凯斯蒂斯道出了代替丈夫阿德墨托斯赴死的原因，并恳求他不要为了孩子们娶继母。阿德墨托斯应允了这一请求，誓言终身为她服丧，并将在床榻上放置她的雕像以寄托思念。
ἐγώ σε πρεσβεύουσα κἀντὶ τῆς ἐμῆς
我尊重你，用我自己的
ψυχῆς καταστήσασα φῶς τόδ’ εἰσορᾶν,
生命换取你继续看这光芒，
θνῄσκω, παρόν μοι μὴ θανεῖν, ὑπὲρ σέθεν,
为你而死，尽管我本可以不死，
ἀλλ’ ἄνδρα τε σχεῖν Θεσσαλῶν ὃν ἤθελον,
而是可以嫁给我想要的任何色萨利人，
καὶ δῶμα ναίειν ὄλβιον τυραννίδι.
并住在王权所赐福的幸福府邸中。
οὐκ ἠθέλησα ζῆν ἀποσπασθεῖσά σου
我不愿与你分离，
σὺν παισὶν ὀρφανοῖσιν, οὐδ’ ἐφεισάμην
带着成了孤儿的孩子们苟活；我也
ἥβης, ἔχουσ’ ἐν οἷς ἐτερπόμην ἐγώ.
未曾吝惜我的青春，尽管我拥有那些曾让我快乐的事物。
καίτοι σ’ ὁ φύσας χἠ τεκοῦσα προύδοσαν,
然而，生你的父亲和孕育你的母亲却背弃了你，
καλῶς μὲν αὐτοῖς κατθανεῖν ἧκον βίου,
尽管对他们而言，这本是生命中死去的极好时机，
καλῶς δὲ σῶσαι παῖδα κεὐκλεῶς θανεῖν.
也是救下孩子并光荣死去的极好时机。
μόνος γὰρ αὐτοῖς ἦσθα, κοὔτις ἐλπὶς ἦν
因为你是他们独一无二的孩子，没有任何希望
σοῦ κατθανόντος ἄλλα φιτύσειν τέκνα.
在死后还能再生育别的孩子。
κἀγώ τ’ ἂν ἔζων καὶ σὺ τὸν λοιπὸν χρόνον,
这样一来，我与你本可以共同度过余下的岁月，
κοὐκ ἂν μονωθεὶς σῆς δάμαρτος ἔστενες
你也不用因失去妻子而呻吟，
καὶ παῖδας ὠρφάνευες. ἀλλὰ ταῦτα μὲν
抚养着孤儿。然而，这确实是
θεῶν τις ἐξέπραξεν ὥσθ’ οὕτως ἔχειν.
某位神明所作的安排，使事情成了这般局面。
εἶεν· σὺ νῦν μοι τῶνδ’ ἀπόμνησαι χάριν·
罢了，现在请你记住并向我回报这份恩情；
αἰτήσομαι γάρ σ’—ἀξίαν μὲν οὔποτε·1
因为我将向你请求——绝不是等同的分量，
ψυχῆς γὰρ οὐδέν ἐστι τιμιώτερον—
因为没有什么比生命更宝贵——
δίκαια δʼ, ὡς φήσεις σύ· τούσδε γὰρ φιλεῖς
但这是公正的，正如你也会承认的那样；因为你对
οὐχ ἧσσον ἢ ʼγὼ παῖδας, εἴπερ εὖ φρονεῖς·
这些孩子的爱绝不会少于我，如果你理智清明。
τούτους ἀνάσχου δεσπότας ἐμῶν δόμων,
请容许他们成为我府邸的主人，
καὶ μὴ ʼπιγήμῃς τοῖσδε μητρυιὰν τέκνοις,
不要给这些孩子娶一个继母，
ἥτις κακίων οὖσ’ ἐμοῦ γυνὴ φθόνῳ
她若是个比我差的女人，会出于嫉妒
τοῖς σοῖσι κἀμοῖς παισὶ χεῖρα προσβαλεῖ.
而向你我的孩子们痛下毒手。
μὴ δῆτα δράσῃς ταῦτά γʼ, αἰτοῦμαί σ’ ἐγώ.
万万不可做这种事，我恳求你。
ἐχθρὰ γὰρ ἡ ʼπιοῦσα μητρυιὰ τέκνοις
因为新进门的继母对前妻的
τοῖς πρόσθʼ, ἐχίδνης οὐδὲν ἠπιωτέρα.
孩子们总是充满敌意，绝不比毒蛇温和。
καὶ παῖς μὲν ἄρσην πατέρ’ ἔχει πύργον μέγαν,
男孩倒是有父亲作为高大的堡垒，
σὺ δʼ, ὦ τέκνον μοι, πῶς κορευθήσῃ καλῶς;
但你，我的孩子，要如何才能安度你的少女时代？
ποίας τυχοῦσα συζύγου τῷ σῷ πατρί;
迎来的会是你父亲怎样的伴侣呢？
μή σοί τιν’ αἰσχρὰν προσβαλοῦσα κληδόνα
唯恐她给你泼洒耻辱的恶名，
ἥβης ἐν ἀκμῇ σοὺς διαφθείρῃ γάμους.
在你青春正盛之时毁了你的婚事。
οὐ γάρ σε μήτηρ οὔτε νυμφεύσει ποτὲ
因为母亲再也无法为你操办婚礼，
οὔτ’ ἐν τόκοισι σοῖσι θαρσυνεῖ, τέκνον,
也无法在你生产时守护身旁、给你鼓励，我的孩子，
παροῦσʼ, ἵν’ οὐδὲν μητρὸς εὐμενέστερον.
而在那时候，没有什么比母亲更温柔慈祥的了。
δεῖ γὰρ θανεῖν με· καὶ τόδ’ οὐκ ἐς αὔριον
因为我必须死；这灾祸既非在明日，
οὐδ’ ἐς τρίτην μοι μηνὸς ἔρχεται κακόν,
亦非在每月的第三日临头，
ἀλλ’ αὐτίκ’ ἐν τοῖς οὐκέτ’ οὖσι λέξομαι.
而是立刻，我便要被列入不再存在的人们之中了。
χαίροντες εὐφραίνοισθε· καὶ σοὶ μέν, πόσι,
祝你们幸福快乐！对你，丈夫，
γυναῖκ’ ἀρίστην ἔστι κομπάσαι λαβεῖν,
你可以自豪地夸耀娶到了最优秀的妻子；
ὑμῖν δέ, παῖδες, μητρὸς ἐκπεφυκέναι.
对你们，孩子们，你们可以自豪地夸耀诞生于这样一位母亲。
θάρσει· πρὸ τούτου2 γὰρ λέγειν οὐχ ἅζομαι·
（歌队）放心吧！我毫不犹豫地替他发言：
δράσει τάδʼ, εἴπερ μὴ φρενῶν ἁμαρτάνει.
他一定会这样做，只要他没有丧失理智。
ἔσται τάδ’ ἔσται, μὴ τρέσῃς· ἐπεὶ σ’ ἐγὼ
（阿德墨托斯）一定会这样的，一定会这样，不要害怕；因为我
καὶ ζῶσαν εἶχον καὶ θανοῦσ’ ἐμὴ γυνὴ
活时拥有你，死后也唯有你被称为我的
μόνη κεκλήσῃ, κοὔτις ἀντὶ σοῦ ποτε
妻子，绝不会有任何色萨利新娘
τόνδ’ ἄνδρα νύμφη Θεσσαλὶς προσφθέγξεται.
能替代你，称呼这个男人为丈夫。
οὐκ ἔστιν οὕτως οὔτε πατρὸς εὐγενοῦς
没有任何女人有如此高贵的门第，
οὔτ’ εἶδος ἄλλως ἐκπρεπεστάτη γυνή.
也没有人能在容貌上如此出类拔萃。
ἅλις δὲ παίδων· τῶνδ’ ὄνησιν εὔχομαι
孩子们已经足够了；我只向神明祈求能从他们身上得到慰藉，
θεοῖς γενέσθαι· σοῦ γὰρ οὐκ ὠνήμεθα.
因为我们无法再从你身上得到快乐。
οἴσω δὲ πένθος οὐκ ἐτήσιον τὸ σόν,
我为你服丧不仅是一年，
ἀλλ’ ἔστ’ ἂν αἰὼν οὑμὸς ἀντέχῃ, γύναι,
而是只要我的生命还在延续，妻子啊；
στυγῶν μὲν ἥ μ’ ἔτικτεν, ἐχθαίρων δ’ ἐμὸν
同时我将憎恨生我的母亲，嫌恶我的
πατέρα· λόγῳ γὰρ ἦσαν οὐκ ἔργῳ φίλοι.
父亲。因为他们只是在言语上爱我，行动上却非如此。
σὺ δ’ ἀντιδοῦσα3 τῆς ἐμῆς τὰ φίλτατα
而你，却用最宝贵的东西换取了我的
ψυχῆς ἔσωσας. ἆρά μοι στένειν πάρα
生命，救了我。难道在失去
τοιᾶσδ’ ἁμαρτάνοντι συζύγου σέθεν;
你这样一位妻子时，我不该哀痛呻吟吗？
παύσω δὲ κώμους συμποτῶν θ’ ὁμιλίας
我将终结宴乐与同伴的聚会，
στεφάνους τε μοῦσάν θ’ ἣ κατεῖχ’ ἐμοὺς δόμους.
不再戴花冠，也不再让曾充盈我府邸的音乐响起。
οὐ γάρ ποτ’ οὔτ’ ἂν βαρβίτου θίγοιμ’ ἔτι
因为我绝不再抚摸竖琴，
οὔτ’ ἂν φρέν’ ἐξαίροιμι πρὸς Λίβυν λακεῖν
也绝不提振精神随着利比亚的
αὐλόν· σὺ γάρ μου τέρψιν ἐξείλου βίου.
长笛声吟唱；因为你夺走了我生命的快乐。
σοφῇ δὲ χειρὶ τεκτόνων δέμας τὸ σὸν
工匠们用巧手雕刻成你模样的塑像
εἰκασθὲν ἐν λέκτροισιν ἐκταθήσεται,
将安放在床榻上，
ᾧ προσπεσοῦμαι καὶ περιπτύσσων χέρας
我将俯在上面，用双手紧紧抱住它，
ὄνομα καλῶν σὸν τὴν φίλην ἐν ἀγκάλαις
呼唤着你的名字，仿佛将我心爱的妻子
δόξω γυναῖκα καίπερ οὐκ ἔχων ἔχειν·4
搂在怀中，尽管我并非真正拥有你；
ψυχρὰν μέν, οἶμαι, τέρψιν, ἀλλ’ ὅμως βάρος
我知道这只是一种冰冷的慰藉，但即便如此，它也能排遣我
ψυχῆς ἀπαντλοίην ἄν. ἐν δ’ ὀνείρασι
灵魂的沉重负担。你若能在梦中探望我，
φοιτῶσά μ’ εὐφραίνοις ἄν· ἡδὺ γὰρ φίλους
使我欢喜，那该多好；因为即使是在夜里，能在那获准的片刻
κἀν νυκτὶ λεύσσειν, ὅντιν’ ἂν παρῇ χρόνον.
看见所爱之人，也是令人甜美的。
εἰ δ’ Ὀρφέως μοι γλῶσσα καὶ μέλος παρῆν,
如果我有奥尔甫斯的歌喉与乐才，
ὥστ’ ἢ κόρην Δήμητρος ἢ κείνης πόσιν
能用赞美诗感化德墨忒尔的女儿或是她的丈夫，
ὕμνοισι κηλήσαντά σ’ ἐξ Ἅιδου λαβεῖν,5
从而将你带出阴间，
κατῆλθον ἄν, καί μ’ οὔθ’ ὁ Πλούτωνος κύων
我定会下到冥界去，不管是普路托的恶犬，
- 300ἀξίαν μὲν οὔποτε
意为“绝不是等同的回报”。此处可理解为省略了宾格阴性单数名词 χάριν（恩情、回报）或类似的词（如 ἀμοιβήν）。
- 326πρὸ τούτου
介词 πρὸ 接属格代词 τούτου，在此表示“代表他”或“替他”，指歌队代替阿德墨托斯做出回应。
- 340ἀντιδοῦσα
动词 ἀντιδίδωμι（作为交换而给予）的阴性单数主格不定过去时分词。属格短语 τῆς ἐμῆς ψυχῆς（为了我的生命）作为表示交换的属格，修饰该分词。
- 352καίπερ οὐκ ἔχων ἔχειν
让步分词短语 καίπερ οὐκ ἔχων（尽管并不拥有）支配不定式 ἔχειν（拥有），构成了一种矛盾修辞法：“（在怀中）看似拥有，尽管并非真正拥有”。
- 358ὥστ’ ... λαβεῖν
连词 ὥστε 引导结果从句，后接不定式 λαβεῖν（带回、救出）。不定过去时主动分词 κηλήσαντα（感化、魅了）在性、数、格上与该不定式逻辑上的宾格主语（“我”）保持一致。