- 底本
- Euripides. Euripidis Fabulae, Vol. I. Murray, Gilbert, editor. Oxford: Clarendon Press, 1902.
- 翻译
- AI 生成（gemini-3.5-flash） — 机器翻译，可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0006.tlg002.humanitext-grc2:1002-1082
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
当人们在阿尔克斯提斯的墓前祈祷时，赫拉克勒斯带着一个女人返回，并请求阿德墨托斯替他照看，声称这是他在竞技中赢得的奖品。阿德墨托斯因害怕对亡妻不敬及悲痛重燃而予以拒绝，但同时因该女子与阿尔克斯提斯极其相似而心神大震。
Αὕτα ποτὲ προύθαν’ ἀνδρός,
“她曾代夫而死，
νῦν δ’ ἐστὶ μάκαιρα δαίμων·
如今已成福乐的神灵。
χαῖρʼ, ὦ πότνι’, εὖ δὲ δοίης. τοῖαί νιν προσεροῦσι
愿你安好，尊贵的女神，赐予我们福祉。”这样的言语将向她
φῆμαι.
诉说。
—καὶ μὴν ὅδʼ, ὡς ἔοικεν, Ἀλκμήνης γόνος,
歌队：且看，那似乎是阿尔克墨涅之子，
Ἄδμητε, πρὸς σὴν ἑστίαν πορεύεται.
阿德墨托斯，正朝你的炉边走来。
φίλον πρὸς ἄνδρα χρὴ λέγειν ἐλευθέρως,
赫拉克勒斯：对待朋友，理当坦诚直言，
Ἄδμητε, μομφὰς δ’ οὐχ ὑπὸ σπλάγχνοις ἔχειν1
阿德墨托斯，而不该将怨尤藏在心底
σιγῶντʼ. ἐγὼ δὲ σοῖς κακοῖσιν ἠξίουν
保持缄默。我曾认为，在你的灾难降临时，
ἐγγὺς παρεστὼς ἐξετάζεσθαι φίλος·
自己配得上站在你身旁，被视作真正的朋友；
σὺ δ’ οὐκ ἔφραζες σῆς προκείμενον νέκυν
但你却没有告诉我，那停放着的尸体是你的妻子，
γυναικός, ἀλλά μ’ ἐξένιζες ἐν δόμοις.
反而在府上设宴款待我，
ὡς δὴ θυραίου πήματος σπουδὴν ἔχων.
仿佛你只是在为外人的丧事而忙碌。
κἄστεψα κρᾶτα καὶ θεοῖς ἐλειψάμην
于是我戴上花冠，在神前
σπονδὰς ἐν οἴκοις δυστυχοῦσι τοῖσι σοῖς.
斟酒奠祭，而这却是在你那正遭受不幸的家中。
καὶ μέμφομαι μέν, μέμφομαι, παθὼν τάδε,
遭受了这样的对待，我确实责怪你，责怪你，
οὐ μήν σε λυπεῖν ἐν κακοῖσι βούλομαι.
但我绝不想在你处于困境时再使你痛苦。
ὧν δ’ οὕνεχ’ ἥκω δεῦρ’ ὑποστρέψας πάλιν
至于我为何折返回此地，
λέξω. γυναῖκα τήνδε μοι σῷσον λαβών,
且让我说明。请替我接纳并看管好这个女人，
ἕως ἂν ἵππους δεῦρο Θρῃκίας ἄγων
直到我把色雷斯的战马带到这里，
ἔλθω, τύραννον Βιστόνων κατακτανών.
在斩杀了比斯托内斯人的国王之后。
πράξας δ’ ὃ μὴ τύχοιμι2—νοστήσαιμι γάρ—
若我遭遇了我不愿发生的事——但愿我能生还！——
τήνδε σοῖσι προσπολεῖν δόμοις.
就让这个女人在你的府上作女佣。
πολλῷ δὲ μόχθῳ χεῖρας ἦλθεν εἰς ἐμάς·
她可是经历了一番艰苦的劳顿才落入我的手中；
ἀγῶνα γὰρ πάνδημον εὑρίσκω τινὰς
因为我发现有人举办了一场全民竞技，
τιθέντας, ἀθληταῖσιν ἄξιον πόνον,
伴随着值得运动员为之流汗奋斗的赛事，
ὅθεν κομίζω τήνδε νικητήρια
我便从此地赢得了这女人作为胜利的
λαβών· τὰ μὲν γὰρ κοῦφα τοῖς νικῶσιν ἦν
奖品。因为对于那些轻量级比赛的胜出者，
ἵππους ἄγεσθαι, τοῖσι δ’ αὖ τὰ μείζονα
奖品是牵走骏马；而对于那些赢得更重大比赛，
νικῶσι, πυγμὴν καὶ πάλην, βουφόρβια·
即拳击和摔跤的得胜者，则是牛群；
γυνὴ δ’ ἐπ’ αὐτοῖς εἵπετʼ· ἐντυχόντι δὲ
而一个女人则作为伴随的奖品。既然遇到了，
αἰσχρὸν παρεῖναι κέρδος ἦν τόδ’ εὐκλεές.
若错失这份光荣的获益，对我而言实在是种耻辱。
ἀλλʼ, ὥσπερ εἶπον, σοὶ μέλειν γυναῖκα χρή·
但是，正如我所说，你必须照料这个女人；
οὐ γὰρ κλοπαίαν, ἀλλὰ σὺν πόνῳ λαβὼν
因为我并非偷盗而来，而是通过汗水赢得她并
ἥκω· χρόνῳ δὲ καὶ σύ μ’ αἰνέσεις ἴσως.
来到此地。随着时间的推移，或许你也会赞许我的做法。
οὔτοι σ’ ἀτίζων οὐδ’ ἐν αἰσχροῖσιν τιθεὶς
阿德墨托斯：我绝非因为轻视你，或者把你当作无耻之徒，
ἔκρυψ’ ἐμῆς γυναικὸς ἀθλίου τύχας·
才向你隐瞒了我妻子那悲惨的命运；
ἀλλ’ ἄλγος ἄλγει τοῦτ’ ἂν ἦν προσκείμενον,
只是，如果你因此动身前往其他客人的府上，
εἴ του πρὸς ἄλλου δώμαθ’ ὡρμήθης ξένου·
这只会使我的痛苦雪上加霜；
ἅλις δὲ κλαίειν τοὐμὸν ἦν ἐμοὶ κακόν.
对我而言，仅仅哭泣我自己的灾难就已经足够了。
γυναῖκα δʼ, εἴ πως ἔστιν, αἰτοῦμαί σʼ, ἄναξ,
但是至于这个女人，如果行得通的话，我恳求你，大人，
ἄλλον τιν’ ὅστις μὴ πέπονθεν οἷ’ ἐγὼ
去命令其他没有像我这样遭受不幸的
σῴζειν ἄνωχθι Θεσσαλῶν· πολλοὶ δέ σοι
色萨利人去收留她吧；你在
ξένοι Φεραίων· μή μ’ ἀναμνήσῃς κακῶν.
费拉伊人中有很多朋友。请不要唤起我的痛苦。
οὐκ ἂν δυναίμην τήνδ’ ὁρῶν ἐν δώμασιν
我若看到她在屋里，绝不可能
ἄδακρυς εἶναι· μὴ νοσοῦντί μοι νόσον
不流下眼泪；请不要给已经身患重病的我
προσθῇς· ἅλις γὰρ συμφορᾷ βαρύνομαι.
再增添病痛；因为我的灾祸已经够沉重了。
ποῦ καὶ τρέφοιτ’ ἂν δωμάτων νέα γυνή;
况且，这样一个年轻女人该在府上何处安顿？
νέα γάρ, ὡς ἐσθῆτι καὶ κόσμῳ πρέπει.
因为从衣着和首饰来看，她显然还很年轻。
πότερα κατ’ ἀνδρῶν δῆτ’ ἐνοικήσει στέγην;
难道要让她住进男仆们的房间里吗？
καὶ πῶς ἀκραιφνὴς ἐν νέοις στρωφωμένη
可是，在年轻小伙子们中间周旋，她又怎能
ἔσται; τὸν ἡβῶνθʼ, Ἡράκλεις, οὐ ῥᾴδιον
保持贞洁？赫拉克勒斯啊，想要约束一个血气方刚的年轻人
εἴργειν· ἐγὼ δὲ σοῦ προμηθίαν ἔχω.
绝非易事；我这也是在为你着想。
ἢ τῆς θανούσης θάλαμον ἐσβήσας τρέφω;
或者，要我把她安置在已故妻子的闺房里吗？
καὶ πῶς ἐπεσφρῶ τήνδε τῷ κείνης λέχει;
可是，我又怎能把这个女人带上她的床榻？
διπλῆν φοβοῦμαι μέμψιν, ἔκ τε δημοτῶν,
我害怕双重的指责，一方面来自国人，
μή τίς μ’ ἐλέγξῃ τὴν ἐμὴν εὐεργέτιν
唯恐有人指责我背叛了自己的恩人，
προδόντ’ ἐν ἄλλης δεμνίοις πίτνειν νέας,
倒在另一个年轻女人的怀里，
καὶ τῆς θανούσης· ἀξία δέ μοι σέβειν·
另一方面则来自那亡妻；而她理当受到我的尊崇。
πολλὴν πρόνοιαν δεῖ μ’ ἔχειν. σὺ δʼ, ὦ γύναι,
我必须极其审慎。至于你，女人啊，
ἥτις ποτ’ εἶ σύ, ταὔτ’ ἔχουσ’ Ἀλκήστιδι
无论你是谁，你都要知道，你的身段
μορφῆς μέτρ’ ἴσθι· καὶ προσήιξαι δέμας.
与阿尔克斯提斯一模一样，你的体态也极像她。
οἴμοι. κόμιζε πρὸς θεῶν ἐξ ὀμμάτων
痛哉！求你看在众神的份上，把这女人从我眼前
γυναῖκα τήνδε, μή μ’ ἕλῃς ᾑρημένον.3
带走吧，不要摧毁已经崩溃的我。
δοκῶ γὰρ αὐτὴν εἰσορῶν γυναῖχ’ ὁρᾶν
因为望着她，我仿佛看到了我的
ἐμήν· θολοῖ δὲ καρδίαν, ἐκ δ’ ὀμμάτων
妻子；这让我的心一阵绞痛，我的双眼
πηγαὶ κατερρώγασιν· ὦ τλήμων ἐγώ,
泪如泉涌。哦，悲惨的我啊，
ὡς ἄρτι πένθους τοῦδε γεύομαι πικροῦ.
如今我才尝到了这苦涩悲哀的滋味。
ἐγὼ μὲν οὐκ ἔχοιμ’ ἂν εὖ λέγειν τύχην·
歌队：我无法说这命运是件好事；
χρὴ δʼ, ὅστις εἶ σύ, καρτερεῖν θεοῦ δόσιν.
但无论你是谁，都必须默默忍受神明赐予的一切。
εἰ γὰρ τοσαύτην δύναμιν εἶχον4 ὥστε σὴν
赫拉克勒斯：若我有这般神力，能将你的
ἐς φῶς πορεῦσαι νερτέρων ἐκ δωμάτων
妻子从冥府的深渊带回光明之中，
γυναῖκα καί σοι τήνδε πορσῦναι χάριν.
并将这份恩惠呈献给你！
σάφ’ οἶδα βούλεσθαί σ’ ἄν. ἀλλὰ ποῦ τόδε;
阿德墨托斯：我深知你是乐意这么做的。但这怎么可能呢？
οὐκ ἔστι τοὺς θανόντας ἐς φάος μολεῖν.
死者是绝不可能重回光明的。
μή νυν ὑπέρβαλλʼ, ἀλλ’ ἐναισίμως φέρε.
赫拉克勒斯：那么就不要哀通过度，理当克制地承受。
ῥᾷον παραινεῖν ἢ παθόντα καρτερεῖν.
阿德墨托斯：劝解旁人容易，身历其境去坚忍却难。
τί δ’ ἂν προκόπτοις, εἰ θέλοις ἀεὶ στένειν;
赫拉克勒斯：但如果你想永远哀叹，这又于事何补？
ἔγνωκα καὐτός, ἀλλ’ ἔρως τις ἐξάγει.
阿德墨托斯：我自己也明白，但某种爱意驱使着我不能自已。
τὸ γὰρ φιλῆσαι τὸν θανόντ’ ἄγει δάκρυ.
赫拉克勒斯：因为眷恋死者只会换来眼泪。
ἀπώλεσέν με, κἄτι μᾶλλον ἢ λέγω.
阿德墨托斯：她毁了我，其程度甚至超越了我的言语所表。
- 1009μομφὰς δ’ οὐχ ὑπὸ σπλάγχνοις ἔχειν
由前一行（第1008行）的无人称动词 χρή 所控制的带对格不定词结构，分词 σιγῶντα 作为不定词 ἔχειν 的意义上主语。意为“在保持沉默的同时将怨尤藏在心底”。
- 1023ὃ μὴ τύχοιμι
在关系代名词 ὅ 所引导的从句中，使用过去时希求法 τύχοιμι 配合否定词 μή，表示一种否定愿望的插入语（“但愿我不至于遭遇此事”）。整体用于限定前述的假设（“如果我遭遇了我不希望发生的事情”）。
- 1065μή μ’ ἕλῃς ᾑρημένον
结合了动词 αἱρέω（捕获、征服、毁灭）的主动语态虚拟语气 ἕλῃς 与完成时被动分词 ᾑρημένον 的双关表达。意为“请不要进一步俘获/毁灭我已经（被悲哀）俘获/毁灭的我”。
- 1072εἰ γὰρ τοσαύτην δύναμιν εἶχον
接续词 εἰ γάρ 连用未完成过去时直说语气 εἶχον，表示在目前无法实现的愿望（“若我有这般神力该有多好”）。虽然省略了结论主句，但在语境中明确隐含了反事实假设的意味。