← 第欧根尼·拉尔修

哲人言行录

§9.9.57

阿波罗尼亚的狄奥根尼的生平与气本原说

记述阿波罗尼亚的狄奥根尼的生平、师承阿那克西美尼及在雅典的险境,阐述其以气为本原的自然学说,并引述其著作的开篇之词。

← 上一节下一节 →

Διογένης Ἀπολλοθέμιδος Ἀπολλωνιάτης, ἀνὴρ φυσικὸς καὶ ἄγαν ἐλλόγιμος. ἤκουσε δέ, φησὶν Ἀντισθένης, Ἀναξιμένους. ἦν δὲ τοῖς χρόνοις κατʼ Ἀναξαγόραν. τοῦτόν φησιν ὁ Φαληρεὺς Δημήτριος ἐν τῇ Σωκράτους ἀπολογίᾳ διὰ μέγαν φθόνον μικροῦ κινδυνεῦσαι1 Ἀθήνησιν. Ἐδόκει δὲ αὐτῷ τάδε· στοιχεῖον εἶναι τὸν ἀέρα, κόσμους ἀπείρους καὶ κενὸν ἄπειρον· τόν τε ἀέρα πυκνούμενον καὶ ἀραιούμενον γεννητικὸν εἶναι τῶν κόσμων· οὐδὲν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος γίνεσθαι οὐδʼ εἰς τὸ μὴ ὂν φθείρεσθαι· τὴν γῆν στρογγύλην, ἠρεισμένην ἐν τῷ μέσῳ, τὴν σύστασιν εἰληφυῖαν κατὰ τὴν ἐκ τοῦ θερμοῦ περιφορὰν καὶ πῆξιν ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ. Ἀρχὴ δὲ αὐτῷ τοῦ συγγράμματος ἥδε· λόγου παντὸς ἀρχόμενον2 δοκεῖ μοι χρεὼν εἶναι τὴν ἀρχὴν ἀναμφισβήτητον παρέχεσθαι, τὴν δʼ ἑρμηνείαν ἁπλῆν καὶ σεμνήν.

阿波罗尼亚的狄奥根尼是阿波罗忒弥斯之子,是一位自然哲学家,且声名极其显赫。据安提斯泰尼所述,他曾听从阿那克西美尼讲学;但在时代上,他与阿那克萨哥拉处于同一时期。法勒鲁姆的德米特里在《苏格拉底申辩篇》中说,这个人因遭受极大的嫉恨,在雅典险些遭遇灭顶之灾。 他的学说如下:气是元素,世界是无限的,虚空也是无限的;气通过浓聚与稀疏生成诸世界;没有任何事物产生自非存在,亦不消亡为非存在;大地呈球形,稳居于中心,借由热所产生的旋转以及冷的凝结而获得了自身的构造。 他的著作开篇如下:“在我看来,凡开启任何论述的人,都理应提供一个不容置疑的前提,而其表达方式亦当质朴且庄重。”

语法注2 条
  1. 9.9.57μικροῦ κινδυνεῦσαι

    属格 μικροῦ 为惯用副词表达(省略了 δεῖν),意为“几乎”、“差一点”。在司法审判语境下,不定词 κινδυνεῦσαι 带有“面临死罪之险(险些丧命)”的意味。

  2. 9.9.57λόγου παντὸς ἀρχόμενον

    宾格分词 ἀρχόμενον 用作无人称结构 χρεὼν εἶναι 后续不定词 παρέχεσθαι 的逻辑主语,指代泛称之人(“凡开启……者”)。属格 λόγου παντὸς 则为中动分词 ἀρχόμενον 所支配的宾语。

模型:gemini-3.8-flashurn:cts:greekLit:tlg0004.tlg001.humanitext-grc2:9.9.57