恩培多克勒的死因异说与四元素哲学学说｜《哲人言行录》§8.2.71-8.2.77（第欧根尼·拉尔修）希腊语原文与中文翻译

τούτοις δʼ ἐναντιοῦται Τίμαιος, ῥητῶς λέγων ὡς ἐξεχώρησεν εἰς Πελοπόννησον καὶ τὸ σύνολον οὐκ ἐπανῆλθεν· ὅθεν αὐτοῦ καὶ τὴν τελευτὴν ἄδηλον εἶναι. πρὸς δὲ τὸν Ἡρακλείδην καὶ ἐξ ὀνόματος ποιεῖται τὴν ἀντίρρησιν ἐν τῇ ιδʼ· Συρακόσιόν τε γὰρ εἶναι τὸν Πεισιάνακτα καὶ ἀγρὸν οὐκ ἔχειν ἐν Ἀκράγαντι· Παυσανίαν τε μνημεῖον 〈ἂν〉 πεποιηκέναι τοῦ φίλου, τοιούτου διαδοθέντος λόγου¹, ἢ ἀγαλμάτιόν τι ἢ σηκὸν οἷα θεοῦ· καὶ γὰρ πλούσιον εἶναι. πῶς οὖν, φησὶν, εἰς τοὺς κρατῆρας ἥλατο ὧν 〈ὡσ〉 σύνεγγυς ὄντων οὐδὲ μνείαν ποτὲ ἐπεποίητο; τετελεύτηκεν οὖν ἐν Πελοποννήσῳ.

提麦奥斯反对这些说法，明确指出他退隐到了伯罗奔尼撒，且根本未曾返回；因此他的结局也无从知晓。在第十四卷中，他还指名道姓地对赫拉克利德进行了反驳：因为佩西亚纳克斯是叙拉古人，在阿克拉加斯并无田产；而且如果真有这种传言流传，保萨尼亚斯定会为他的友人建造纪念碑，或是小雕像，或是如敬奉神明般的祠堂；因为他确实十分富有。 “那么，”他说，“他怎会跳入那些火山口呢？虽然就在近旁，但他甚至从未提及过它们。因此，他是死在伯罗奔尼撒的。

οὐδὲν δὲ παράδοξον τάφον αὐτοῦ μὴ φαίνεσθαι· μηδὲ γὰρ ἄλλων πολλῶν. τοιαῦτά τινα εἰπὼν ὁ Τίμαιος ἐπιφέρει· ἀλλὰ διὰ παντός ἐστιν Ἡρακλείδης τοιοῦτος παραδοξολόγος, καὶ ἐκ τῆς σελήνης πεπτωκέναι ἄνθρωπον λέγων. Ἱππόβοτος δέ φησιν ὅτι ἀνδριὰς ἐγκεκαλυμμένος Ἐμπεδοκλέους ἔκειτο πρότερον μὲν ἐν Ἀκράγαντι, ὕστερον δὲ πρὸ τοῦ Ῥωμαίων βουλευτηρίου ἀκάλυφος δηλονότι μεταθέντων αὐτὸν ἐκεῖ Ῥωμαίων· γραπταὶ μὲν γὰρ εἰκόνες καὶ νῦν περιφέρονται. Νεάνθης δʼ ὁ Κυζικηνὸς ὁ καὶ περὶ τῶν Πυθαγορικῶν εἰπών φησι Μέτωνος τελευτήσαντος τυραννίδος ἀρχὴν ὑποφύεσθαι· εἶτα τὸν Ἐμπεδοκλέα πεῖσαι τοὺς Ἀκραγαντίνους παύσασθαι μὲν τῶν στάσεων, ἰσότητα δὲ πολιτικὴν ἀσκεῖν.

他的坟墓未曾显露，这也没什么奇怪的；因为许多其他人的坟墓也是如此。” 提麦奥斯在说了这些话之后补充道： “然而赫拉克利德向来就是这样好作荒诞之论的人，甚至还说有人从月亮上掉下来过。” 希波博托斯说，阿克拉加斯过去曾立有一尊披覆着头巾的恩培多克勒雕像，但后来未加遮盖地立在罗马元老院议事堂前，显然是罗马人将其移到了那里；因为他的画像至今仍在流传。谈及毕达哥拉斯派的基齐库斯的涅安忒斯说，美同死后，僭主统治的苗头渐生；随后恩培多克勒说服阿克拉加斯人平息内讧，践行公民平等。

Ἔτι τε πολλὰς τῶν πολιτίδων ἀπροίκους ὑπαρχούσας αὐτὸν προικίσαι διὰ τὸν παρόντα πλοῦτον· διὸ δὴ πορφύραν τε ἀναλαβεῖν αὐτὸν καὶ στρόφιον ἐπιθέσθαι χρυσοῦν, ὡς Φαβωρῖνος ἐν Ἀπομνημονεύμασιν· ἔτι τʼ ἐμβάδας χαλκᾶς καὶ στέμμα Δελφικόν. κόμη τε ἦν αὐτῷ βαθεῖα καὶ παῖδες ἀκόλουθοι· καὶ αὐτὸς ἀεὶ σκυθρωπὸς ἐφʼ ἑνὸς σχήματος ἦν. τοιοῦτος δὴ προῄει, τῶν πολιτῶν ἐντυχόντων καὶ τοῦτʼ ἀξιωσάντων οἱονεὶ βασιλείας τινὸς παράσημον. ὕστερον δὲ διά τινα πανήγυριν πορευόμενον ἐπʼ ἀμάξης ὡς εἰς Μεσσήνην² πεσεῖν καὶ τὸν μηρὸν κλάσαι· νοσήσαντα δʼ ἐκ τούτου τελευτῆσαι ἐτῶν ἑπτὰ καὶ ἑβδομήκοντα. εἶναι δʼ αὐτοῦ καὶ τάφον ἐν Μεγάροις.

此外，由于许多女性公民没有嫁妆，他便利用手头的财富资助她们嫁妆；因此他也穿上了紫袍，佩戴上了黄金发带，正如法沃里努斯在《回忆录》中所说的那样；还有青铜鞋和德尔斐花冠。他留着浓密的长发，身后有侍从跟随；他自己总是面容严肃，始终保持着同一种仪态。公民们遇见他时，便将其视同某种王权的标志，他就是以这样的仪态出行的。后来，他乘车前往墨塞涅参加某个盛会，途中跌落摔断了大腿；因由此染病，他在七十七岁时去世。据说他在墨伽拉还有一座坟墓。

Περὶ δὲ τῶν ἐτῶν Ἀριστοτέλης διαφέρεται· φησὶ γὰρ ἐκεῖνος ἑξήκοντʼ ἐτῶν αὐτὸν τελευτῆσαι· οἱ δὲ ἐννέα καὶ ἑκατόν. ἤκμαζε δὲ κατὰ τὴν τετάρτην καὶ ὀγδοηκοστὴν Ὀλυμπιάδα. Δημήτριος δʼ ὁ Τροιζήνιος ἐν τῷ Κατὰ σοφιστῶν βιβλίῳ φησὶν αὐτὸν καθʼ Ὅμηρον "ἁψάμενον βρόχον αἰπὺν ἀφʼ ὑψηλοῖο κρανείης αὐχένʼ ἀποκρεμάσαι, ψυχὴν δʼ Ἄϊδόσδε κατελθεῖν." Ἐν δὲ τῷ προειρημένῳ Τηλαύγους ἐπιστολίῳ λέγεται αὐτὸν εἰς θάλατταν ὑπὸ γήρως ὀλισθόντα τελευτῆσαι. καὶ ταῦτα μὲν περὶ τοῦ θανάτου καὶ τοσαῦτα. Φέρεται δὲ καὶ ἡμῶν εἰς αὐτὸν ἐν τῇ Παμμέτρῳ σκωπτικὸν μέν, τοῦτον δʼ ἔχον τὸν τρόπον·

关于他的享年，亚里士多德持有异议；他说恩培多克勒死于六十岁；但另有人说是有一百零九岁。他在第八十四届奥林匹亚节期间处于鼎盛期。特罗伊曾的德米特里奥斯在《驳智者》一书中说，他依照荷马的方式： “自高高的山茱萸树上系起陡悬的绳套，将脖颈悬挂其上，灵魂则降入了哈得斯。” 在前面提及的忒劳格斯的简短书信中，据说他是因年老滑落海中而死的。关于他的死，便有如此之多的说法。在我们的《全韵律诗集》中，也载有一首针对他的带有嘲讽意味的诗，内容如下：

"καὶ σύ ποτʼ, Ἐμπεδόκλεις, διερῇ φλογὶ σῶμα καθήρας πῦρ ἀπὸ κρητήρων ἔκπιες ἀθανάτων· οὐκ ἐρέω δʼ ὅτι σαυτὸν ἑκὼν βάλες ἐς ῥόον Αἴτνης, ἀλλὰ λαθεῖν ἐθέλων ἔμπεσες οὐκ ἐθέλων." καὶ ἄλλο· "ναὶ μὴν Ἐμπεδοκλῆα θανεῖν λόγος ὥς ποτʼ ἀμάξης ἔκπεσε καὶ μηρὸν κλάσσατο δεξιτερόν· εἰ δὲ πυρὸς κρητῆρας ἐσήλατο καὶ πίε τὸ ζῆν, πῶς ἂν ἔτʼ ἐν Μεγάροις δείκνυτο τοῦδε τάφος;"

“你也曾有一次，恩培多克勒啊，以生动的烈焰洗净肉身，痛饮了来自不朽火山口的烈火；我不会说你是甘心投身于埃特纳的洪流，而是为了隐藏形迹，却身不由己地跌落其中。” 又有另一首： “确实有传言说，恩培多克勒是在一次乘车时跌落摔断了右腿而死；可倘若他当真跃入火山口吞咽下生命，又怎能在墨伽拉至今仍指认出此人的坟墓呢？”

Ἐδόκει δʼ αὐτῷ τάδε· στοιχεῖα μὲν εἶναι τέτταρα, πῦρ, ὕδωρ, γῆν, ἀέρα· Φιλίαν θʼ ᾗ συγκρίνεται καὶ Νεῖκος ᾧ διακρίνεται. φησὶ δʼ οὕτω· "Ζεὺς ἀργὴς Ἥρη τε φερέσβιος ἠδʼ Ἀϊδωνεὺς Νῆστίς θʼ, ἣ δακρύοις τέγγει κρούνωμα βρότειον·" Δία μὲν τὸ πῦρ λέγων, Ἥρην δὲ τὴν γῆν, Ἀϊδωνέα δὲ τὸν ἀέρα, Νῆστιν δὲ τὸ ὕδωρ. Καὶ ταῦτα, φησίν, ἀλλάττοντα διαμπερὲς οὐδαμὰ λήγει, ὡς ἂν ἀϊδίου τῆς τοιαύτης διακοσμήσεως οὔσης³· ἐπιφέρει γοῦν· "ἄλλοτε μὲν Φιλότητι συνερχόμενʼ εἰς ἓν ἅπαντα, ἄλλοτε δʼ αὖ δίχʼ ἕκαστα φορεύμενα Νείκεος ἔχθει.>"

他的主张如下：元素有四，即火、水、土、气；又有使它们结合的‘爱’，以及使它们分离的‘争’。他这样说道： “灿烂的宙斯，赋育生命的赫拉，以及艾多纽斯，还有用泪水润泽凡人泉源的涅斯提斯；”他称火为宙斯，称土为赫拉，称气为艾多纽斯，称水为涅斯提斯。 “而这些，”他说，“互为流转，永不停息，”仿佛这样的宇宙秩序乃是永恒的；他确实接着说道： “时而在爱的引导下万物汇聚为一，时而又因争的仇隙万物各自分离。”

Καὶ τὸν μὲν ἥλιόν φησι πυρὸς ἄθροισμα μέγα καὶ τῆς σελήνης μείζω· τὴν δὲ σελήνην δισκοειδῆ, αὐτὸν δὲ τὸν οὐρανὸν κρυσταλλοειδῆ. καὶ τὴν ψυχὴν παντοῖα εἴδη ζῴων καὶ φυτῶν ἐνδύεσθαι· φησὶ γοῦν· "ἤδη γάρ ποτʼ ἐγὼ γενόμην κοῦρός τε κόρη τε θάμνος τʼ οἰωνός τε καὶ ἔξαλος ἔμπυρος ἰχθύς." Τὰ μὲν οὖν Περὶ φύσεως αὐτῷ καὶ οἱ Καθαρμοὶ εἰς ἔπη τείνουσι πεντακισχίλια, ὁ δὲ Ἰατρικὸς λόγος εἰς ἔπη ἑξακόσια. περὶ δὲ τῶν τραγῳδιῶν προειρήκαμεν.

他还说，太阳是巨大的火团，比月亮还要大；月亮呈圆盘状，而天空本身如水晶一般。灵魂披覆着各类动物和植物的形态；他确实说道： “因为我曾几何时已经做过少男和少女，灌木、飞鸟，以及跃出水面似火的游鱼。” 他的《论自然》与《净化篇》长达五千行，而《医学论》则有六百行。关于他的悲剧，我们之前已经谈及过了。

语法注3 条

8.2.71Παυσανίαν τε μνημεῖον 〈ἂν〉 πεποιηκέναι τοῦ φίλου, τοιούτου διαδοθέντος λόγου
间接引语中表达与过去事实相反的条件句主句结构。〈ἂν〉加上完成时不定式 πεποιηκέναι 对应直陈式过去时加 ἄν（即过去违实假定的主句，“本定会建造……”），而属格独立结构 τοιούτου διαδοθέντος λόγου（“倘若传开这样的传言”）充当了条件从句。
8.2.73ὡς εἰς Μεσσήνην
置于介词短语（εἰς Μεσσήνην）之前的 ὡς 具有副词性功能，表示移动的目的地或主观意图（“仿佛前往墨塞涅”或“朝着墨塞涅而去”）。
8.2.76ὡς ἂν ἀϊδίου τῆς τοιαύτης διακοσμήσεως οὔσης
ὡς ἄν 接属格独立结构（ἀϊδίου ... οὔσης）的构式。此处带有一种假定色彩，表达说话者所认定的主观理由或前提假设（“仿佛这样的宇宙秩序乃是永恒的”）。

模型：gemini-3.8-flashurn:cts:greekLit:tlg0004.tlg001.humanitext-grc2:8.2.71-8.2.77