[ULPIANUS libro quinquagensimo quinto ad edictum.
[ウルピアーヌス、告示注解第55巻において。
] §7.7.6.prCum de serui operis artificis agitur, pro modo restituendae sunt, sed mediastini secundum ministerium: et ita Mela scribit.
] 技能を持つ奴隷の労務が問題とされる場合、それらはその度合いに応じて返還されなければならないが、雑役奴隷の労務は、その奉仕に応じて返還されなければならない。 そしてメラもそのように書いている。
§7.7.6.1Si minor annis quinque uel debilis seruus sit uel quis alius, cuius nulla opera esse apud dominum potuit, nulla aestimatio fiet.
もし奴隷が5歳未満であるか、あるいは病弱であるか、あるいは主人のもとでその労務が全くあり得なかったようなその他の者である場合には、評価は行われないものとする。
§7.7.6.2Item uoluptatis uel affectionis aestimatio non habebitur, ueluti si dilexerit eum dominus aut in deliciis habuerit.
同様に、快楽や愛着の評価は考慮されないものとする。 例えば、主人がその者を愛していた、あるいは寵児として扱っていた場合がこれに当たる。
§7.7.6.3Ceterum deductis necessariis impensis fiet aestimatio.
なお、必要な経費を控除した上で評価が行われるものとする。