[SCAEUOLA libro secundo digestorum. ] §4.3.32.prFilius legatum sibi seruum per praeceptionem rogatus manumittere post certum tempus, posteaquam rationes ipsi et coheredibus fratribus reddidisset, ante diem et ante redditas rationes ad libertatem uindicta manumittendo perduxerat: quaesitum est, an ex fideicommisso fratribus tenetur, ut rationes eorum pro portionibus redderet.
[SCAEUOLA libro secundo digestorum.] 先取遺贈(praeceptio)によって自身に遺贈された奴隷について、一定の期間が経過したのち、また彼自身と共同相続人である兄弟たちに会計報告を行ったのちに解放することを信託(fideicommissum)によって求められていた息子が、その期日前、かつ会計報告を行う前に、ウインディクタによる解放を行うことで(奴隷を)自由の身に導いていた。 そこで、彼が兄弟たちに対して、それぞれの持分に応じて会計報告を行うという義務を、信託遺贈に基づき負うのかどうかが問われた。
respondi, cum liberum fecisset, ex causa quidem fideicommissi non teneri: uerum si ideo properasset manumittere, ne rationes fratribus redderet, posse de dolo actionem in eum exercere.
私は回答した。 彼が自由にした以上は、確かに信託遺贈を原因とする義務を負うことはない。 しかし、もし兄弟たちに会計報告をしないために、急いで解放したのであれば、彼に対して悪意訴訟を提起することができる。