[POMPONIUS libro uicensimo primo ad Quintum Mucium. ] §3.5.10.prSi negotia absentis et ignorantis geras, et culpam et dolum praestare debes.
[ポンポニウス、クィントゥス・ムキウス注解第二十一巻] もし不在でかつ[その管理を]知らない者の事務を管理するなら、過失と故意の双方について責任を負わなければならない。
sed Proculus interdum etiam casum praestare debere, ueluti si nouum negotium, quod non sit solitus absens facere, tu nomine eius geras: ueluti uenales nouicios coemendo uel aliquam negotiationem ineundo.
しかしプロクルスは、例えば、不在者が行う習慣のなかった新しい事務を、あなたが彼の名において管理する場合には、時には不可抗力に対しても責任を負わなければならない[と考えている]。 例えば、売りに出されている新人奴隷を買い集めたり、あるいは何らかの商業を開始したりすることによって[そうする場合がこれに当たる]。
nam si quid damnum ex ea re secutum fuerit, te sequetur, lucrum uero absentem: quod si in quibusdam lucrum factum fuerit, in quibusdam damnum, absens pensare lucrum cum damno debet.
なぜなら、もしそのことから何らかの損害が生じたなら、それはあなたに帰属し、他方、利益は不在者に帰属するからである。 そして、もしある事務においては利益が生じ、別の事務では損害が生じたなら、不在者は利益と損害を相殺しなければならない。