Humanitext Reader

大セネカ · 断片集 §1.-4.

クインティリアヌスによる修辞と文学の引用

1 / 1 箇所 · ラテン語

要旨

クインティリアヌスによる、ポンポニウスとセネカの劇作上の議論、大セネカの弁論演習の劇的な表現、誓いに関する見解、そして詩人モンタヌスによるウェルギリウスの朗読技術への賛辞などの様々な引用。

§1."nam memini iuuenis admodum inter Pomponium ac Senecam etiam praefationibus esse tractatum an “gradus eliminat” in tragoedia dici oportuisset. "
「というのも、私がごく若かった頃、ポンポニウスとセネカの間で、序文においてさえ、悲劇において “gradus eliminat” という表現を用いるべきであったかどうかについて議論されたことを覚えているからである。
§2."noui uero et praecipue declamatores audacius nec mehercule sine motu quodam imaginantur, ut Seneca in controuersia cuius summa est, quod pater filium et nouercam inducente altero filio in adulterio deprensos occidit: “duc, sequor: accipe hanc senilem manum et quocumque uis inprime” et post paulo: “aspice, inquit, quod diu non credidisti.
」「これに対して、現代の、とりわけ演説練習者たちは、より大胆に、そして実に、ある種の感情の揺らぎを伴って、心像を描き出している。 たとえばセネカが、ある父親が、もう一人の息子に手引きされて、姦通の現場で捕らえた息子と継母を殺害した、という要旨の弁論演習において次のようにしているように。 すなわち、『導け、私は従う。 この老いた手を取り、お前の望むところどこにでも押し当てるがよい』、そして少し後に、彼は言う、『見よ、お前が長い間信じなかったものを。
ego uero non uideo, nox oboritur et crassa caligo. ”"
だが私は見えない、夜が立ち込め、濃い霧が立ち込めている。
§3."nam et in totum iurare, nisi ubi necesse est, graui uiro parum conuenit, et est a Seneca dictum eleganter, non patronorum hoc esse sed testium. "
』」「というのも、一般に、どうしても必要な場合を除いて、誓いを立てることは、思慮深い人物にはほとんどふさわしくないからであり、またセネカによって見事に言われているように、これは弁護人のなすべきことではなく、証人のなすべきことだからである。
§4."et Seneca tradidit Iulium Montanum poetam solitum dicere, inuolaturum se Vergilio quaedam si et uocem posset et os et hypocrisin: eosdem enim uersus ipso pronuntiante bene sonare, sine illo inanes esse mutosque. "
」「また、セネカは、詩人のユリウス・モンタヌスがよくこう言っていたと伝えている。 もし自分(モンタヌス)が(ウェルギリウスの)声と、口元と、演技力をも手に入れることができるなら、ウェルギリウスからいくつかの詩句を奪い取るつもりだ、と。 なぜなら、同じ詩句であっても、彼(ウェルギリウス)自身が朗読すれば素晴らしく響くが、彼がいなければ、それらは空虚で口の利けないものになってしまうからである。 」

語釈・文法注

  1. §1memini iuuenis admodum ... esse tractatum — 動詞 `memini` はここでは対格不定詞構文(`tractatum esse`)を支配している。`iuuenis admodum`(ごく若い時に)は主節の隠れた主語 `ego` と同格であり、過去の自己の状態を叙述的に説明している。
  2. §2inducente altero filio — 名詞 `altero filio` と現在分詞 `inducente` からなる奪格絶対構文(「もう一人の息子が案内(手引き)する中で」)であり、父親を姦通の現場へと導いた当時の状況を説明している。
  3. §3non patronorum hoc esse sed testium — 間接話法における対格不定詞構文。名詞の属格 `patronorum` および `testium` は所有(職分・性質)を意味し、「弁護人のなすべきことではなく、証人のなすべきことである」と訳される。主語は指示代名詞 `hoc`(誓いを立てること)である。
  4. §4si et uocem posset et os et hypocrisin — 条件節(`si` 節)において助動詞 `posset`(接続法未完了)が単独で用いられており、文脈から `habere`(手に入れる)や `imitari`(模倣する)といった動詞が省略されていることが分かる。

この箇所を引用する

大セネカ, 断片集 §1.-4.. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi1014.phi004.humanitext-lat1:1.-4.

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。