Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §6.26.1-6.26.8

トゥスクルム使節の弁明とローマ市民権の獲得

340 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

カミルスはトゥスクルム人の平和的な対応を受けて彼らをローマの元老院へと送り、ローマに到着した使節は無抵抗と忠誠を訴え、元老院から平和と市民権を獲得する。

§6.26.1victus igitur patientia hostium senatum eorum vocari iussit.
それゆえ、敵の忍耐に負かされたカミルスは、彼らの元老院を召集するように命じた。
“soli adhuc” inquit, “Tusculani, vera arma verasque vires, quibus ab ira Romanorum vestra tutaremini, invenistis.
「トゥスクルムの人々よ」と彼は言った。 「あなた方だけが、これまでに、ローマ人の怒りからあなた方のものを守るための、真の武器と真の力を見出したのだ。
§6.26.2ite Romam ad senatum;
ローマの元老院のもとへ行きなさい。
aestimabunt patres, utrum plus ante poenae an nunc veniae meriti sitis;
議員たちは、あなた方が以前により多くの罰に値したのか、それとも今より多くの許しに値するのかを判断するであろう。
non praecipiam gratiam publici beneficii;
私は国家の恩恵による感謝を先取りするつもりはない。
deprecandi potestatem a me habueritis;
あなた方は私から懇願する機会を得たのだ。
precibus eventum vestris senatus, quem videbitur, dabit.
元老院は、適切と思われる結果をあなた方の懇願に対して与えるであろう。
§6.26.3postquam Romam Tusculani venerunt senatusque paulo ante fidelium sociorum maestus in vestibulo curiae est conspectus, moti extemplo patres vocari eos iam tum hospitaliter magis quam hostiliter iussere.
」トゥスクルム人がローマに到着し、少し前までは忠実な同盟者であった彼らの元老院の悲しげな姿が議事堂の前庭で目撃されると、議員たちは直ちに心を動かされ、今や敵としてではなく、むしろ温かく迎え入れるように彼らを召し出すことを命じた。
dictator Tusculanus ita verba fecit:
トゥスクルムの最高政務官は次のように述べた。
§6.26.4“quibus bellum indixistis intulistisque, patres conscripti, sicut nunc videtis nos stantes in vestibulo curiae vestrae, ita armati paratique obviam imperatoribus legionibusque vestris processimus.
「元老院議員諸公よ、あなた方が戦争を布告し、それを仕掛けた相手に対して、あなた方が今、私たちがあなた方の議事堂の前庭に立っているのを見ているように、私たちはそのように武装し、準備を整えて、あなた方の将軍たちと軍団を迎えに進み出たのです。
§6.26.5hic noster, hic plebis nostrae habitus fuit eritque semper, nisi si quando a vobis proque vobis arma acceperimus.
これが私たちの、そして私たちの市民のあり様であり、あなた方から、またあなた方の利益のために武器を受け取る時を除けば、常にそうであり続けるでしょう。
gratias agimus et ducibus vestris et exercitibus, quod oculis magis quam auribus crediderunt et, ubi nihil hostile erat, ne ipsi quidem fecerunt.
私たちはあなた方の将軍たちと軍隊に感謝いたします。 なぜなら、彼らは耳よりも目を信じ、敵対的なものが何もないところでは、自らも敵対行為を行わなかったからです。
§6.26.6pacem, quam nos praestitimus, ea a vobis petimus;
私たちが提供した平和、それを私たちはあなた方に求めます。
bellum eo, sicubi est, avertatis precamur;
戦争は、もしどこかにあるならば、そちらへとそらしてくださるよう懇願します。
in nos quid arma polleant vestra, si patiendo experiundum est, inermes experiemur.
あなた方の武器が私たちに対してどれほど強力であるかを、もし耐え忍ぶことによって経験しなければならないのであれば、私たちは無武装のままでそれを経験しましょう。
haec mens nostra sit, di inmortales faciant, tam felix, quam pia.
不死の神々が、私たちのこの心を、敬虔であるのと同様に幸運なものとしてくださいますように。
§6.26.7quod ad crimina attinet, quibus moti bellum indixistis, etsi revicta rebus verbis confutare nihil attinet, tamen, etiam si vera sint, vel fateri nobis ea, cum tam evidenter paenituerit, tutum censemus.
あなた方がそれによって動かされて戦争を布告した罪状に関しては、事実によってすでに論破されたものを言葉で反駁しても何の意味もありませんが、それでも、たとえそれが真実であったとしても、これほど明白に悔い改めている以上、それを認めることさえ私たちにとって安全なことであると考えます。
peccetur in vos, dum digni sitis, quibus ita satisfiat.
あなた方が、このようにして謝罪されるに値する人々である限り、あなた方に対して過ちが犯されるのもよいでしょう。
§6.26.8tantum fere verborum ab Tusculanis factum.
」トゥスクルム人によって語られたのは、ほぼこれだけの言葉であった。
pacem in praesentia nec ita multo post civitatem etiam impetraverunt.
彼らは当面は平和を、そしてそれからそれほど経たないうちに市民権をも獲得した。
ab Tusculo legiones reductae.
軍団はトゥスクルムから撤退した。

語釈・文法注

  1. 6.26.1quibus ab ira Romanorum vestra tutaremini — 先行詞 `vera arma verasque vires` を伴う関係代名詞 `quibus` に導かれる節の中で、接続法未完了過去 `tutaremini` が使われており、目的または特性・適合を表す。また、`vestra` は所有形容詞の中性複数対格で、「あなた方の財産、あなた方のもの」を意味する名詞的用法である。
  2. 6.26.2plus ante poenae an nunc veniae meriti sitis — `utrum... an...` に導かれる二重の間接疑問文であり、主節の `aestimabunt` に依存するため `sitis` は接続法(完了)となっている。また、`poenae` および `veniae` は、それぞれ比較級 `plus` と、副詞 `nunc` の背後に想定される分量(「現在の許し」)に係る部分属格である。
  3. 6.26.4quibus bellum indixistis intulistisque... obviam — 関係代名詞 `quibus` の先行詞(指示代名詞 `eis`)が省略されており、これは `obviam`(「〜を迎えに」)が要求する与格、または動詞 `indixistis` および `intulistisque` が支配する与格(「〜に対して戦争を布告し、仕掛ける」)を兼ねている。
  4. 6.26.6pacem, quam nos praestitimus, ea a vobis petimus — 目的語となる名詞 `pacem` が文頭に引き出され、関係節 `quam nos praestitimus` が続いた後、主節の動詞 `petimus` の直接目的語として指示代名詞 `ea` によって重複して受け直されている。これは強調のための先取り(prolepsis)あるいは文構造の転置である。
  5. 6.26.7peccetur in vos, dum digni sitis, quibus ita satisfiat — `peccetur` は自動詞 `pecco` の接続法現在受動態の3人称単数で、非人称的に「過ちが犯される」という意味で譲歩を表す。`dum`(〜である限りは)は制限を表す条件節を導き、接続法 `sitis` を伴う。`quibus` 節は形容詞 `digni` を補足する関係節で、接続法 `satisfiat`(satisfacio の受動非人称)が用いられている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §6.26.1-6.26.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:6.26.1-6.26.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。