Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §42.58.1-42.58.14

カッリニクスの丘における両軍の布陣

1648 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ペルセウス王はローマ陣営の近くへ前進して不意打ちを試み、カッリニクスの丘の周辺にマケドニア軍を配置する。これに対してローマ執政官も即座に陣営から出撃し、両軍はそれぞれ騎兵、軽装兵、同盟軍からなる戦列を整えて対峙する。

§42.58.1postquam inceptum non succedebat, castra propius hostem movit rex et a quinque milibus passuum communivit.
この企てが成功しなかったため、王は陣営を敵のより近くへ移動させ、5マイル離れた場所に陣地を築いた。
§42.58.2inde luce prima in eodem, quo solebat, loco peditum acie instructa, equitatum omnem levemque armaturam ad castra hostium ducit.
そこから、夜明けとともに、いつもの場所で歩兵の戦列を整えさせ、すべての騎兵と軽装兵を敵の陣営へと率いた。
§42.58.3visus et plurium et propior solito pulvis trepidationem in castris Romanis fecit.
通常よりも量が多く、かつ近くに見えた砂塵が、ローマの陣営に動揺を引き起こした。
et primo vix creditum nuntianti est, quia prioribus continuis diebus numquam ante horam quartam hostis apparuerat;
そして最初、報告した者の言葉はほとんど信じられなかった。 なぜなら、その前の連日の間、敵は第4時前には一度も姿を現さなかったからである。
§42.58.4tum solis ortus erat.
その時はまだ日の出の時刻であった。
deinde ut plurium clamore et cursu a portis dubitatio exempta est, tumultus ingens oboritur.
その後、門から逃げ込んでくる多くの人々の叫び声と走りによって疑念が払拭されると、大混乱が巻き起こった。
tribuni praefectique et centuriones in praetorium, miles ad sua quisque tentoria discurrit.
将校や隊長、百人隊長たちは本営へ、兵士たちは各自の天幕へと四方に走り散った。
§42.58.5minus quingentos passus a vallo instruxerat Perseus suos circa tumulum, quem Callinicum vocant.
ペルセウスは、土塁から500歩未満のところ、カッリニクスと呼ばれる丘の周囲に自軍を配置していた。
§42.58.6laevo cornu Cotys rex praeerat cum omnibus suae gentis; equitum ordines levis armatura interposita distinguebat.
左翼はコテュス王が同族の全員を率いて指揮し、騎兵の隊列は、間に軽装兵を挟むことで区切られていた。
in dextro cornu Macedones erant equites, intermixti turmis eorum Cretenses;
右翼にはマケドニア人の騎兵がおり、彼らの騎兵隊にはクレタ人が混じっていた。
§42.58.7huic armaturae Midon Beroeaeus, equitibus et summae partis eius Meno Antigonensis praeerat.
この軽装兵たちをベロイアのミドンが指揮し、騎兵とその全軍の指揮をアンティゴネイアのメノンが執っていた。
§42.58.8proximi cornibus constiterant regii equites, et, mixtum genus, delecta plurium gentium auxilia;
両翼のすぐ隣には王の直属騎兵と、混成の部隊である、多くの民族から選ばれた補助兵が配置されていた。
Patrocles Antigonensis his et Paeoniae praefectus Didas erant praepositi.
アンティゴネイアのパトロクレスとパイオニアの長官ディダスが、彼らの指揮に当たっていた。
§42.58.9medius omnium rex erat; circa eum agema quod vocant, equitumque sacrae alae.
全員の中央に王がおり、彼の周囲にはアゲマと呼ばれる精鋭部隊と、騎兵の聖なる隊が控えていた。
§42.58.10ante se statuit funditores iaculatoresque: quadringentorum manus utraque numerum explebat;
王は自分の前方に投石兵と投槍兵を配置した。 双方の部隊はそれぞれ400名の数を満たしていた。
Ionem Thessalonicensem et Artemona Dolopem iis praefecit.
テッサロニケのイオンとドロピアのアルテモンを彼らの長官とした。
sic regii constiterant.
このようにして王の兵たちは配置についていた。
§42.58.11consul intra vallum peditum acie instructa et ipse equitatum omnem cum levi armatura emisit;
執政官も、土塁の内側で歩兵の戦列を整えさせると、自らもすべての騎兵を軽装兵とともに送り出した。
§42.58.12pro vallo instructi sunt.
彼らは土塁の前方に整列した。
dextro cornu praepositus C. Licinius Crassus, consulis frater, cum omni Italico equitatu, velitibus intermixtis;
右翼は、執政官の兄弟ガイウス・リキニウス・クラッススが指揮を執り、全イタリア人騎兵に軽装歩兵が混じっていた。
sinistro M. Valerius Laevinus sociorum ex Graecis populis equites habebat et eiusdem gentis levem armaturam;
左翼にはマルクス・ウァレリウス・ラエウィヌスがギリシア諸部族の同盟兵からなる騎兵と同民族の軽装兵を率いていた。
§42.58.13mediam autem aciem cum delectis equitibus extraordinariis tenebat Q. Mucius.
中央の戦列は、クィントゥス・ムキウスが選り抜きの特設部隊騎兵とともに保持していた。
ducenti equites Galli ante signa horum instructi et de auxiliis Eumenis Cyrtiorum gentis trecenti.
彼らの軍旗の前方には、200名のガリア人騎兵と、エウメネスの補助兵であるキュルティオイ族の300名が配置されていた。
§42.58.14Thessali quadringenti equites parvo intervallo super laevum cornu locati.
400名のテッサリア人騎兵が、左翼の少し上方に、わずかな間隔を置いて配置された。
Eumenes rex Attalusque cum omni manu sua ab tergo inter postremam aciem ac vallum steterunt.
エウメネス王とアッタロスは、すべての自軍を率いて、最後尾の戦列と土塁の間の後方に位置を取った。

語釈・文法注

  1. 42.58.1a quinque milibus passuum — 距離を表す前置詞 a/ab の用法。「〜から5マイル離れた場所に」を意味し、対峙する敵陣からの距離を示している。
  2. 42.58.3vix creditum nuntianti est — 与格を支配する動詞 *credere*(信じる)の非人称受動文。現在分詞 *nuntianti*(報告する者)は与格のままで保持され、「報告する者に対して、ほとんど信じられなかった」の意味となる。
  3. 42.58.7summae partis eius — *summa pars* は「右翼全体の総指揮」を指し、属格 *eius* は右翼(*dextro cornu*)を指す。この属格句は *Meno* の称号または職務を規定しており、*Meno... praeerat* の統治下にある。
  4. 42.58.12velitibus intermixtis — 絶対的奪格(名詞+分詞)であり、「軽装歩兵(ウェリテス)が混じった状態で」という意味を表す。
  5. 42.58.14super laevum cornu — 前置詞 *super*(対格支配)は、空間的な配置において「左翼の少し上方に(あるいはさらに外側に)」位置していることを表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §42.58.1-42.58.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.58.1-42.58.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。