Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §41.4.1-41.4.8

ローマ軍による陣営奪還とヒストリア人の壊滅

1566 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官が旗手バエクロニウスに突撃を命じると、彼は防壁を越えて軍旗を投げ入れて門へと最初に入り、ローマ軍は陣営の奪還に成功する。泥酔したヒストリア兵が次々と討たれる中、彼らの王は逃亡し、ローマ軍は大部分の物資を無傷で取り戻す。

§41.4.1sub haec A. Baeculonium, signiferum suum, notae fortitudinis virum, inferre signum iussit.
これに続いて、執政官は、自分の旗手であり顕著な勇気で知られた男であるアウルス・バエクロニウスに、軍旗を突進させるよう命じました。
ille, si se sequerentur, quo celerius fieret, facturum dixit;
彼は、もし彼らが自分に従うならば、事をより速く運ぶためにそうするだろうと言いました。
§41.4.2conisusque cum trans vallum signum traiecisset, primus omnium portam intravit.
そして彼は、力を振り絞って防壁を越えて軍旗を投げ入れると、誰よりも早く門へと入りました。
§41.4.3et parte alia T. et C. Aelii, tribuni militum tertiae legionis, cum equitatu adveniunt.
また別の側では、第三軍団の軍事護民官ティトゥス・アエリウスとガイウス・アエリウスが騎兵を率いて到着しました。
confestim et quos binos oneraria in iumenta imposuerant secuti, et consul cum toto agmine.
ただちに、彼らが二人ずつ荷獣の上に乗せていた者たちも従い、執政官も全軍とともに従いました。
§41.4.4at Histrorum pauci, qui modice vino usi erant, memores fuerant fugae, aliis somno mors continuata est;
しかしヒストリア人のうち、ワインを控えめに嗜んでいたわずかな者たちは逃走を念頭に置いており、他の者たちにとっては、眠りに死がそのまま続きました。
integraque sua omnia Romani, praeterquam quod vini cibique absumptum erat, receperunt.
そしてローマ人たちは、消費されたワインと食糧を除いて、自分たちのすべてのものを無傷で取り戻しました。
§41.4.5aegri quoque milites, qui in castris relicti fuerant, postquam intra vallum suos senserunt, armis arreptis caedem ingentem fecerunt.
陣営に残されていた病気の兵士たちも、味方が防壁の内側に入ったのを感知すると、武器を手にして凄まじい虐殺を行いました。
§41.4.6ante omnes insignis opera fuit C. Popili equitis;
とりわけ、騎兵ガイウス・ポピリウスの働きが顕著でした。
Sabello cognomen erat.
彼にはサベッルスという添え名がありました。
is pede saucio relictus longe plurimos hostium occidit.
彼は足に傷を負って取り残されていましたが、敵の中で群を抜いて多くの者を殺しました。
§41.4.7ad octo milia Histrorum sunt caesa, captus nemo, quia ira et indignatio immemores praedae fecit.
およそ八千人のヒストリア人が殺され、捕虜になった者は一人もいませんでした。 怒りと憤激が彼らから戦利品への関心を忘れさせたからです。
rex tamen Histrorum temulentus ex convivio, raptim a suis in equum impositus, fugit.
しかし、ヒストリア人の王は、宴会で泥酔した状態で、配下たちによって急いで馬に乗せられて逃亡しました。
§41.4.8ex victoribus ducenti triginta septem milites perierunt, plures in matutina fuga quam in recipiendis castris.
勝者のうち二百三十七人の兵士が死亡しましたが、陣営を取り戻す際よりも、朝の逃走において、より多くの者が死亡しました。

語釈・文法注

  1. §41.4.1quo celerius fieret — 目的を表す副詞節。比較級 celerius が伴っているため、接続詞 ut の代わりに quo が用いられている。
  2. §41.4.1facturum dixit — dixit に導かれる間接話法で、主語の指示代名詞 se(Baeculonium を指す)と不定詞の esse が省略された対格不定詞構文(se facturum esse)。
  3. §41.4.3quos binos oneraria in iumenta imposuerant — 関係代名詞 quos の先行詞である指示代名詞(eos など)が省略されており、これが主節の動詞 secuti [sunt](省略されている)の主語となる。binos は配分数詞で「二人ずつ」を意味する。
  4. §41.4.4vini cibique absumptum erat — vini と cibique は、先行詞を含んだ中性関係代名詞 quod(absumptum erat の主語)に係っている部分属格。
  5. §41.4.7ira et indignatio immemores praedae fecit — 二つの名詞 ira と indignatio からなる複数主語に対し、動詞 fecit が単数形になっている。これは二つの概念が一体となって作用していると見なされているか、近い方の主語に一致しているため。immemores は省略された目的語(ローマ人たち)を修飾する形容詞で、属格 praedae を伴う。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §41.4.1-41.4.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.4.1-41.4.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。