§38.57.1haec vel in laudatione posita ingentem magnitudinem animi moderantis ad civilem habitum honoribus significarent, quae exprobrando inimicus fatetur.
敵が非難することによって認めているこれらの事柄は、たとえ追悼演説の中で述べられたとしても、名誉において市民としてのあり方に自らを律する、彼の精神の極めて大きな偉大さを指し示すであろう。
§38.57.2huic Graccho minorem ex duabus fiiis — nam maior P. Cornelio Nasicae haud dubie a patre collocata erat — nuptam fuisse convenit.
このグラックスに、二人の娘のうち下の娘が嫁いだということでは一致している。 というのも、上の娘は疑いなく父親によってP・コルネリウス・ナシカに嫁がされていたからである。
§38.57.3illud parum constat, utrum post mortem patris et desponsa sit et nupserit, an verae illae opiniones sint, Gracchum, cum L. Scipio in vincula duceretur, nec quisquam collegarum auxilio esset,
次のことはあまりはっきりしていない。 すなわち、父親の死後に婚約もし結婚もしたのか、それとも、L・スキピオが投獄されつつあり、同僚の誰も助けに入らないときに、グラックスが次のように誓ったというあの評判が真実なのか。
§38.57.4iurasse sibi inimicitias cum Scipionibus, quae fuissent, manere, nec se gratiae quaerendae causa quicquam facere, sed, in quem carcerem reges et imperatores hostium ducentem vidisset P. Africanum, in eum se fratrem eius duci non passurum.
すなわち、スキピオ家との間にあった敵対関係はそのまま残っており、自分は好意を求めるために何かしているのではないが、かつてP・アフリカヌスが敵の王や将軍たちを連行していくのを目にしたその同じ牢獄に、彼の弟が連行されるのを自分は許さない、と誓ったという評判である。
§38.57.5senatum eo die forte in Capitolio cenantem consurrexisse et petisse, ut inter epulas Graccho filiam Africanus desponderet.
また、元老院がその日たまたまカピトリウムで食事をしており、一同起立して、宴会の最中にアフリカヌスがグラックスに娘を婚約させるよう求めたという評判もある。
§38.57.6quibus ita inter publicum sollemne sponsalibus rite factis cum se domum recepisset, Scipionem Aemiliae uxori dixisse filiam se minorem despondisse.
このようにして公的な儀式の間に婚約が厳かに執り行われた後、彼が帰宅したとき、スキピオは妻のアエミリアに、自分が下の娘を婚約させたと語ったという。
§38.57.7cum illa, muliebriter indignabunda nihil de communi filia secum consultatum, adiecisset non, si Ti. Graccho daret, §38.57.8expertem consilii debuisse matrem esse, laetum Scipionem tam concordi iudicio ei ipsi desponsam respondisse.
彼女が、女らしく憤慨して、二人の共通の娘について自分に何の相談もなかったとし、たとえTi・グラックスに与えるのだとしても、母親が相談から除外されるべきではなかったと付け加えたとき、嬉しく思ったスキピオは、それほどまでに一致した判断に、まさにその男に婚約させたのだ、と答えたという。
haec de tanto viro quam et opinionibus et monumentis litterarum variarent, proponenda erant.
これほどの偉大な人物について、諸説や文字の記録がいかに異なっているか、これらは提示されねばならなかった。