Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.58.1-37.58.8

監察官選出とレギッルスの凱旋式およびスキピオの帰還

1385 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

グラブリオの訴追が断念されてフラミニヌスらが監察官に選ばれ、レギッルスが海戦の凱旋式を挙行した。続いてスキピオが帰還し、「アジアティクス」を名乗ったが、彼の戦争の真の規模を巡っては評価が分かれた。

§37.58.1centum milium multa irrogata erat; bis de ea certatum est;
十万アスの罰金が課されていたが、それについて二度争われた。
tertio, cum de petitione destitisset reus, nec populus de multa suffragium ferre voluit, et tribuni eo negotio destiterunt.
三度目に、被告が立候補を辞退したとき、人民も罰金についての投票を望まず、護民官たちもその件から手を引いた。
§37.58.2censores T. Quinctius Flamininus M. Claudius Marcellus creati.
監察官にはティトゥス・クィンクティウス・フラミニヌスとマルクス・クラウディウス・マルケッルスが選出された。
§37.58.3per eos dies L. Aemilio Regillo, qui classe praefectum Antiochi regis devicerat, extra urbem in aede Apollinis cum senatus datus esset, auditis rebus gestis eius, quantis cum classibus hostium dimicasset, quot inde naves demersisset aut cepisset, magno consensu patrum triumphus navalis est decretus.
そのころ、艦隊によってアンティオコス王の長官を破ったルキウス・アエミリウス・レギッルスに対し、市外のアポロ神殿で元老院との会見が与えられた。 彼の事績、すなわち彼がいかに強大な敵の艦隊と戦い、そこから何隻の船を沈没させ、あるいは捕獲したかが聴取されると、父老たちの大きな合意によって海戦の凱旋式が議決された。
§37.58.4triumphavit Kal. Februariis.
彼は二月一日に凱旋式を挙行した。
in eo triumpho undequinquaginta coronae aureae translatae sunt, pecunia nequaquam pro specie regii triumphi, tetrachma Attica triginta quattuor milia ducenta, cistophori centum triginta duo milia trecenti.
その凱旋式では、四十九個の金の冠が運ばれたが、貨幣は王に対する凱旋式の見事さに比べれば決して多くはなく、アッティカのテトラドラクマ銀貨三万四千二百枚、キストポロス銀貨十三万二千三百枚であった。
§37.58.5supplicationes deinde fuerunt ex senatus consulto, quod L. Aemilius in Hispania prospere rem publicam gessisset.
その後、ルキウス・アエミリウスがヒスパニアにおいて首尾よく国事を遂行したことに対し、元老院決議に基づいて感謝祭が行われた。
§37.58.6haud ita multo post L. Scipio ad urbem venit;
それからそれほど経たないうちに、ルキウス・スキピオが都にやって来た。
qui ne cognomini fratris cederet, Asiaticum se appellari voluit.
彼は兄の添え名に劣るまいとして、自らを「アジアティクス」と呼ばせることを望んだ。
§37.58.7et in senatu et in contione de rebus ab se gestis disseruit.
彼は元老院でも民会でも、自らの事績について演説した。
erant qui fama id maius bellum quam difficultate rei fuisse interpretarentur: uno memorabili proelio debellatum, gloriamque eius victoriae praefloratam ad Thermopylas esse.
その戦争は、実際の困難さよりも評判において大きかったのだと解釈する者たちもいた。 すなわち、ただ一度の特筆すべき戦闘によって戦争は終結し、その勝利の栄光はテルモピュライにおいてあらかじめ損なわれていたというのである。
§37.58.8ceterum vere aestimanti Aetolicum magis ad Thermopylas bellum quam regium fuit;
しかし、正しく評価する者にとっては、テルモピュライでの戦争は王との戦いというよりはむしろアイトリア人との戦いであった。
quota enim parte virium suarum ibi dimicavit Antiochus? in Asia totius Asiae steterunt vires ab ultimis Orientis finibus omnium gentium contractis auxiliis.
なぜなら、アンティオコスはそこで自らの軍事力のどれほどの部分をもって戦ったというのだろうか。 アジアにおいては、東方の最果ての地からあらゆる民族の支援軍を集めて、全アジアの軍事力が立ち塞がったのである。

語釈・文法注

  1. 37.58.1centum milium multa — 貨幣単位である「青銅貨アス(aeris)」が省略されており、「十万アスの罰金」を指す。
  2. 37.58.3L. Aemilio Regillo... triumphus navalis est decretus — 主文の骨格は L. Aemilio Regillo... triumphus navalis est decretus(ルキウス・アエミリウス・レギッルスに海戦の凱旋式が議決された)という構成。中間に cum 節(cum senatus datus esset)と絶対的奪格(auditis rebus gestis eius)、およびそれに続く間接疑問節が長く挿入されている。
  3. 37.58.7uno memorabili proelio debellatum — 非人称受動の完了不定詞 debellatum [esse](戦争が終結させられたこと)であり、前の動詞 interpretarentur に導かれる対格不定詞句(間接話法)の主文を構成している。後続の gloriamque... praefloratam... esse も同様に間接話法の一部である。
  4. 37.58.8vere aestimanti — 「判断の与格」(dative of the person judging)の用法。現在分詞 aestimanti(見積もる、評価する)の与格であり、「真実に評価する者にとっては」という条件的な制限を提示している。
  5. 37.58.8quota... parte — 疑問形容詞 quotus が女性単数奪格で parte と一致しており、「(軍事力の)どれほど小さな部分で」を意味する。反語的な修辞疑問を形成しており、「極めて僅かな部分でしか戦わなかった」という含みを持つ。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.58.1-37.58.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.58.1-37.58.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。