Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §33.15.1-33.15.16

ネメア川での追撃戦とアカイア同盟の安全確保

1133 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ニコストラトスは敵が略奪のために軍を分散させた隙を突いて急襲し、川のほとりでアンドロステネスの軍を破る。敗走する敵や分散していた略奪兵も徹底的に討たれ、アカイアは脅威から解放される。

§33.15.1Androsthenes omnium ignarus Corintho profectus ad Nemeam — amnis est Corinthium et Sicyonium interfluens agrum castra locat.
アンドロステネスは何も知らずにコリントスから出発し、コリントス領とシキュオン領の間を流れる川であるネメア川のほとりに陣を張った。
§33.15.2ibi partem dimidiam exercitus, divisam trifariam, et omnes equites discurrere ad depopulandos simul Pellenensem Sicyoniumque agros et Phliasium iubet.
そこで彼は、全軍の半分を三つに分割し、すべての騎兵とともに、ペレネ領、シキュオン領、およびプリアス領を同時に略奪するために散開するよう命じた。
§33.15.3haec tria diversa agmina discessere.
これら三つの異なる隊列が出発した。
quod ubi Cleonas ad Nicostratum perlatum est, extemplo validam mercennariorum manum praemissam ad occupandum saltum,
このことがクレオナイからニコストラトスのもとへ伝えられると、彼は直ちに傭兵の強力な一隊を、峠を占領するために先発させた。
§33.15.4per quem transitus in Corinthium est agrum, ante signa equitibus, ut praegrederentur, locatis ipse confestim agmine duplici sequitur.
その峠を通ってコリントス領への通路があるのだが、騎兵たちを前衛に配置して先行させた上で、彼自身は直ちに二列の隊列で追随した。
§33.15.5parte una mercennarii milites ibant cum levi armatura, altera clipeati;
一方の側には軽装兵を伴う傭兵たちが進み、もう一方には円盾持ちが進んだ。
id in illarum gentium exercitibus robur erat.
これがそれらの民族の軍勢における主戦力であった。
§33.15.6iam haud procul castris aberant pedites equitesque et Thracum quidam in vagos palatosque per agros hostis impetum fecerant, cum repens terror castris infertur.
歩兵と騎兵はすでに陣営から遠くないところにおり、トラキア兵の一部は野に散らばりさまよっている敵に突撃を仕掛けていたが、そのとき、不意の恐怖が陣営を襲った。
§33.15.7trepidare dux, ut qui hostes nusquam nisi raros in collibus ante Sicyonem non audentis agmen demittere in campos vidisset, ab Cleonis quidem accessuros numquam credidisset.
将軍は狼狽した。 なぜなら、彼は敵を、シキュオンの手前の丘陵地帯にまばらにいて平野に隊列を降ろす勇気もない者たちとしてしか見ておらず、まさかクレオナイから接近してくるとは決して信じていなかったからである。
§33.15.8revocari tuba iubet vagos a castris dilapsos;
彼はラッパによって、陣営から散り散りになっていた略奪兵たちを呼び戻すよう命じる。
ipse raptim capere arma iussis militibus infrequenti agmine porta egressus super flumen instruit aciem.
自身は、兵士たちに大急ぎで武器を取るよう命じると、まだ十分に揃っていない隊列で門から出て、川の岸に戦列を整えた。
§33.15.9ceterae copiae, vix conligi atque instrui cum potuissent, primum hostium impetum non tulerunt;
その他の軍勢は、集結して整列することさえほとんどできなかったため、敵の最初の突撃に耐えられなかった。
§33.15.10Macedones et maxime omnium frequentes ad signa fuerant et diu ancipitem victoriae spem fecerunt;
マケドニア兵たちは、誰よりも多く軍旗のもとに集まっており、長い間、勝利の行方を不確かにした。
§33.15.11postremo fuga ceterorum nudati, cum duae iam acies hostium ex diverso, levis armatura ab latere, clipeati caetratique a fronte urgerent, et ipsi re inclinata primo rettulere pedem,
最後には他者の敗走によって側面を露呈され、すでに敵の二つの戦列が異なる方向から、すなわち軽装兵が側面から、円盾持ちと小盾持ちが正面から圧迫してきたため、彼ら自身も戦況が傾くと、最初は後退した。
§33.15.12deinde inpulsi terga vertunt et plerique abiectis armis, nulla spe castrorum tenendorum relicta, Corinthum petierunt.
次いで押し込まれて敗走し、大半は武器を投げ捨て、陣営を維持する望みも全く残されていないため、コリントスへと逃れた。
§33.15.13Nicostratus mercennariis militibus ad hos persequendos, equitibus Thracumque auxiliis in populatores agri Sicyonii missis magnam ibi quoque caedem edidit, maiorem prope quam in proelio ipso.
ニコストラトスは、彼らを追撃するために傭兵たちを送り、シキュオン領の略奪者たちに対しては騎兵とトラキアの支援兵を派遣して、そこでも大虐殺を行い、それは戦闘自体におけるものよりもほぼ大規模であった。
§33.15.14ex iis quoque, qui Pellenen Phliuntaque depopulati erant, incompositi partim omniumque ignari ad castra revertentes in hostium stationes tamquam in suas inlati sunt,
ペレネとプリアスを略奪していた者たちの中からも、一部は隊列を乱し、何が起きているか全く知らずに陣に戻ってきて、まるで自分たちの陣であるかのように敵の警備線へと突っ込んでいった。
§33.15.15partim ex discursu id, quod erat, suspicati ita se in fugam passim sparserunt, ut ab ipsis agrestibus errantes circumvenirentur.
他の一部は、散開して逃げる様子から事実を察知し、あちこちへ逃走して散り散りになったため、彷徨っているところを地元の農民たちによって取り囲まれた。
§33.15.16ceciderunt eo die mille et quingenti, capti trecenti.
この日、1500人が戦死し、300人が捕虜となった。
Achaia omnis magno liberata metu.
アカイア全土は大きな恐怖から解放された。

語釈・文法注

  1. §33.15.3Cleonas — ここでの `Cleonas` は女性複数名詞 `Cleonae` の対格複数形。小都市名が前置詞なしで方向を表す文法規則に従い、`ad Nicostratum` とともに「クレオナイにいるニコストラトスのもとへ」という宛先・到着地を示している(ニコストラトスは前章 33.14.11 でクレオナイに到着し待機していた)。
  2. §33.15.7ut qui... vidisset — `ut qui` に接続法過去完了(`vidisset` および `credidisset`)が続く構成は、主語の理由や主観的背景を説明する関係節(因果関係節)。`non audentis` は先行詞 `hostes` にかかる現在分詞対格複数形(`-is` は `-es` の古風な表記)で、`demittere` はその補語不定詞。「平野に隊列を降ろす勇気のない(敵)」を意味する。
  3. §33.15.8iussis militibus — `iubere`(命じる)の完了受動分詞を用いた独立奪格(ablative absolute)。通常 `iubere` は「対格+不定詞」の構文を取るため、受動態の分詞を用いた独立奪格は「兵士たちが命じられたうえで」という受動の直訳になるが、文脈上は主語である将軍アンドロステネスによる使役・命令(「兵士たちに武器を取るよう命じて」)を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §33.15.1-33.15.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:33.15.1-33.15.16

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。