Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §31.23.1-31.23.12

クラウディウスによるカルキス奇襲と破壊

1050 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

カルキスからの亡命者たちの情報に基き、クラウディウス率いるローマ軍はカルキスを急襲して占領・破壊し、多大な戦利品を確保してアテナイへと帰還した。

§31.23.1exules ab Chalcide, regiorum iniuriis pulsi, attulerunt occupari Chalcidem sine certamine ullo posse;
カルキスからの亡命者たちで、王の家臣たちの不法によって追放されていた者たちが、カルキスは何の戦闘もなしに占領されうると報じた。
§31.23.2nam et Macedonas, quia nullus in propinquo sit hostium metus, vagari passim, et oppidanos, praesidio Macedonum fretos, §31.23.3custodiam urbis neglegere.
というのも、マケドニア兵たちは近くに敵の恐怖がないためにあちこちを彷徨っており、住民もマケドニアの守備隊を頼りにして、都市の防備を怠っているからだという。
his auctoribus profectus quamquam Sunium ita mature pervenerat, ut inde provehi ad primas angustias Euboeae posset, ne superato promunturio conspiceretur, classem in statione usque ad noctem tenuit;
彼らの勧告によって出発したクラウディウスは、スニオン岬には、そこからエウボイアの最初の狭水路へと進むことができるほど早く到着していたものの、岬を越えたことで姿を見られないようにするために、夜まで艦隊を錨地に留めておいた。
§31.23.4primis tenebris movit et tranquillo pervectus Chalcidem paulo ante lucem, qua infrequentissima urbis sunt, paucis militibus turrim proximam murumque circa scalis cepit alibi sopitis custodibus, alibi nullo custodiente.
最初の闇が訪れると彼は動き出し、穏やかな海を進んで夜明けの少し前に、都市の中で最も人の少ない場所に到着し、わずかな兵士たちとともに、はしごを使って最も近い塔とその周囲の壁を奪取した。 ある場所では守衛たちが眠り込んでおり、別の場所では誰も見張っていなかった。
§31.23.5progressi inde ad frequentia aedificiis loca custodibus interfectis refractaque porta ceteram multitudinem armatorum acceperunt.
そこから、建物が密集している場所へと進み、守衛たちを殺害し、門を打ち破って、残りの武装した兵の大群を迎え入れた。
§31.23.6inde in totam urbem discursum est aucto etiam tumultu, quod circa forum ignis tectis iniectus erat.
そこから街全体へと兵たちが散らばり、広場の周囲で家に火が放たれたことで、騒乱はさらに増大した。
§31.23.7conflagrarunt et horrea regia et armamentarium cum ingenti apparatu machinarum tormentorumque.
王の穀物倉庫と、巨大な兵器や投石機の装備を備えた兵器庫も燃え上がった。
caedes inde passim fugientium pariter ac repugnantium fieri coepta est.
そこから、逃亡する者も抵抗する者も同様に、あちこちで虐殺が始まった。
§31.23.8nec ullo iam, qui militaris aetatis esset, non aut caeso aut fugato, Sopatro etiam Acarnane, praefecto praesidii, interfecto praeda omnis primo in forum collata, deinde in naves imposita.
そして、軍役に適した年齢の者で、殺されるか逃亡させられるかしていない者はもはや一人もおらず、また守備隊長であるアカルナニア人のソパトロスも殺害されると、すべての戦利品はまず広場に集められ、それから船に積み込まれた。
§31.23.9carcer etiam ab Rhodiis refractus, emissique captivi, quos Philippus tamquam in tutissimam custodiam condiderat.
牢獄もまたロドス兵たちによって破られ、フィリッポスがまるで最も安全な監禁場所であるかのように閉じ込めていた囚人たちが解放された。
§31.23.10statuis inde regis deiectis truncatisque, signo receptui dato conscenderunt naves et Piraeum, unde profecti erant, §31.23.11redierunt.
そこから王の像が引き倒され、切り刻まれると、撤退の合図が与えられ、彼らは船に乗り込み、出発地であったペイライエウスへと帰還した。
quod si tantum militum Romanorum fuisset, ut et Chalcis teneri et non deseri praesidium Athenarum potuisset, magna res principio statim belli, §31.23.12Chalcis et Euripus adempta regi forent;
だが、もしローマ兵の数が、カルキスを維持しつつアテナイの防衛をも放棄しないでおくことができるほど十分にいたならば、戦争の開始早々にして偉大な成果として、カルキスとエウリポスは王から奪われていただろう。
nam ut terra Thermopylarum angustiae Graeciam, ita mari fretum Euripi claudit.
なぜなら、陸においてテルモピュライの狭水路がギリシアを閉ざしているように、海においてはエウリポス海峡がそれを閉ざしているからである。

語釈・文法注

  1. 31.23.1regiorum — 形容詞 `regius`(王の)の男性複数属格で、名詞的に用いられて「王の部下たち」「王の家臣たち」を指す。主格の `exules` にかかる `pulsi`(追放された)の原因を示す奪格 `iniuriis`(不法、虐待)に対する所有または主格的属格として機能している。
  2. 31.23.4tranquillo — 形容詞 `tranquillus`(穏やかな)の中性単数奪格で、天候や海の状況を表す名詞(例えば `mari` や `caelo`)が省略された、あるいは「穏やかな天候において」という状況内包の奪格(または副詞的表現)として用いられている。
  3. 31.23.8nec ullo iam, qui militaris aetatis esset, non aut caeso aut fugato — `nec` と `non` による二重否定(「〜で、殺されるか逃亡させられない者はもはや誰もいなかった」=「全員が殺されるか逃亡した」)を伴う独立奪格。関係節 `qui... esset` の動詞が接続法未完了過去(`esset`)になっているのは、先行詞 `ullo` の性質を描写する制限的(または描写の)関係節だからである。
  4. 31.23.12adempta regi forent — `forent` は `essent` の代替形で、主節の条件文(反実仮想過去完了)の動詞を形成する。`regi` は「分離の与格(dative of separation)」であり、奪格の代わりに動詞 `adempta`(奪われた)とともに用いられて「王から奪われた」という意味を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §31.23.1-31.23.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.23.1-31.23.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。