Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §22.26.1-22.26.7

ワロによる指揮権同等化法案の可決とファビウスの帰陣

620 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

卑しい出自から弁護活動を通じて出世したガイウス・テレンティウス・ワロは、独裁官ファビウスへの不満を利用して指揮権均等化の法案を可決させる。ファビウスはその決定による侮辱に耐えつつ、指揮能力は法的に均等化されないと確信し、毅然として軍に戻る。

§22.26.1is iuvenis, ut iam ex eo genere quaestus pecunia a patre relicta animos ad spem liberalioris fortunae fecit togaque et forum placuere, §22.26.2proclamando pro sordidis hominibus causisque adversus rem et famam bonorum primum in notitiam populi,
この若者は、父親から遺されたその種の稼ぎによる金が、より自由な境遇への希望へと彼の心を奮い立たせ、トガとフォルム(法廷や政治の場)が気に入るようになると、卑しい人々やその訴訟を、名士たちの財産や名声に逆らって大声で擁護することによって、まず民衆に知られるようになり、次いで公職へと上り詰めた。
§22.26.3deinde ad honores pervenit, quaesturaque et duabus aedilitatibus, plebeia et curuli, postremo et praetura perfunctus iam ad consulatus spem cum adtolleret animos, §22.26.4haud parum callide auram favoris popularis ex dictatoria invidia petiit scitique plebis unus gratiam tulit.
財務官職、および平民とクルール(上級)の二つの按察官職、最後に法務官職をも務め上げて、今や執政官職への希望へと野心を高めていたとき、独裁官に対する憎悪から民衆の支持という風を非常に巧みに求め、平民会決議の可決という功績を単独で手に入れた。
§22.26.5omnes eam rogationem quique Romae quique in exercitu erant, aequi atque iniqui, praeter ipsum dictatorem in contumeliam eius latam acceperunt;
ローマにいる者も軍隊にいる者も、味方も敵も、すべての者が、独裁官自身を除いて、その法案が彼に対する侮辱として提出されたものと受け止めた。
§22.26.6ipse, qua gravitate animi criminantis se ad multitudinem inimicos tulerat, eadem et populi in se saevientis iniuriam tulit;
彼自身は、群衆の前で自分を非難する敵たちに耐えてきたのと同じ精神の重厚さをもって、自分に対して荒れ狂う民衆の不義をも耐え忍んだ。
acceptisque in ipso itinere litteris §22.26.7de aequato imperio, satis fidens haudquaquam cum imperii iure artem imperandi aequatam cum invicto a civibus hostibusque animo ad exercitum rediit.
そして、道中で指揮権の均等化に関する書簡を受け取ると、指揮の権利とともに指揮の技術が均等化されたわけでは決してないことを十分に確信し、市民によっても敵によっても挫かれることのない精神をもって、軍隊のもとへと戻った。

語釈・文法注

  1. §22.26.1pecunia a patre relicta — 主格名詞句であり、ut 節内において animos fecit(野心を抱かせた、元気づけた)の主語として機能している。一見、奪格絶対のようにも読めるが、relicta は主格女性単数であり、pecunia に一致している。
  2. §22.26.2proclamando — 動名詞 proclamare の奪格形であり、手段(〜することによって)を表す。この句全体が、後続する動詞 pervenit(達した、上り詰めた)に係る。
  3. §22.26.3perfunctus — 形式受動動詞 perfungor(果たす、務め上げる)の過去分詞であり、その目的語(支配格)として奪格の quaestura... aedilitatibus... praetura を従えている。
  4. §22.26.4unus — 主格形容詞でありながら、ここでは副詞的に「単独で」「彼一人で」の意味を強調するために使われている。
  5. §22.26.6qua gravitate animi... eadem — 関係代名詞 qua と指示形容詞 eadem(いずれも奪格)の相関構造。「〜と同じ重厚な精神をもって」という比較・一致の表現であり、gravitate animi を eadem が修飾する構造になっている。
  6. §22.26.7satis fidens haudquaquam cum imperii iure artem imperandi aequatam — 現在分詞 fidens(確信して)が対格不定詞句を導いている。aequatam の後ろに助動詞 esse が省略されており、haudquaquam... aequatam [esse](決して均等化されていないこと)という内容全体が fidens の直接目的語となっている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §22.26.1-22.26.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:22.26.1-22.26.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。