Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §21.27.1-21.27.9

ハンノンの迂回渡河とハニバル本隊のローヌ川渡河開始

558 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ハンニバルはハンノンに軍勢の一部を率いさせて上流から密かに渡河させ、背後から敵を襲撃する準備を整えさせる。翌日、ハンノンらからの合図を受け取ったハンニバルは、川の流れを和らげるために大船を上流に配しつつ、本隊の渡河を開始する。

§21.27.1iamque omnibus satis conparatis ad traiciendum terrebant ex adverso hostes omnem ripam equites virique obtinentes.
そして、渡河のためのすべての準備が十分に整うと、向こう岸からは敵が、騎兵や歩兵で岸全体を占拠して脅かしてきた。
§21.27.2quos ut averteret, Hannonem Bomilcaris filium vigilia prima noctis cum parte copiarum,
彼らの注意をそらすために、ハンニバルは、夜の第一の保哨のときに、ボミルカルの息子ハンノンに、軍勢の一部、とりわけヒスパニア兵を率いて、川をさかのぼって1日の行程を進むよう命じた。
§21.27.3maxime Hispanis, adverso flumine ire iter unius diei iubet et, ubi primum possit, quam occultissime traiecto amni circumducere agmen, ut, cum opus facto sit, adoriatur ab tergo hostes.
そして、最初に渡河が可能な場所で、できる限り隠密に川を渡って軍勢を迂回させ、行動が必要になったときには背後から敵を襲撃するようにと命じた。
§21.27.4ad id dati duces Galli edocent, inde milia quinque et viginti ferme supra parvae insulae circumfusum amnem latiore, ubi dividebatur, eoque minus alto alveo transitum ostendere.
そのために案内人として与えられたガリア人たちが説明するには、そこから約25マイル上流で、小さな島の周囲を流れる川が、川の分かれている場所でより広くなっており、それゆえに川床が浅くなって渡河場所を提供している、ということであった。
§21.27.5ibi raptim caesa materia ratesque fabricatae, in quibus equi virique et alia onera traicerentur.
そこで急いで木材が伐採され、馬や人間、その他の荷物を渡すためのいかだが組み立てられた。
Hispani sine ulla mole in utres vestimentis coniectis ipsi caetris superpositis incubantes flumen tranavere.
ヒスパニア兵たちは何の困難もなく、衣類を革袋の中に詰め込み、自らはその上に置いた盾に身をゆだねて川を泳ぎ渡った。
§21.27.6et alius exercitus ratibus iunctis traiectus, castris prope flumen positis, nocturno itinere atque operis labore fessus quiete unius diei reficitur, intento duce ad consilium opportune exsequendum.
その他の軍勢も、繋ぎ合わされたいかだによって渡河し、川の近くに陣営を設営すると、夜間の行軍といかだ製作の労働による疲労を1日の休息で回復させた。 その間、指揮官は計画を時宜にかなって実行することに神経を集中させていた。
§21.27.7postero die profecti ex composito fumo significant transisse et haud procul abesse.
翌日、出発した彼らは、約束通りに煙によって自分たちが川を渡って遠くないところにいることを合図した。
quod ubi accepit Hannibal, ne tempori deesset, dat signum ad traiciendum.
これをハンニバルが知ると、好機を逃すまいと、渡河の合図を出した。
§21.27.8iam paratas aptatasque habebat pedes lintres, eques fere propter equos naves.
すでに歩兵は準備の整った小舟を、騎兵は主として馬のために大型の船を確保していた。
navium agmen ad excipiendum adversi impetum fluminis parte superiore transmittens tranquillitatem infra traicientibus lintribus praebebat.
船の船列を、向かってくる川の勢いを受け止めるために上流で渡らせることで、下流で渡河する小舟に流れの平穏を提供した。
§21.27.9equorum pars magna nantes loris a puppibus trahebantur praeter eos, quos instratos frenatosque, ut extemplo egresso in ripam equiti usui essent, inposuerant in naves.
馬の大部分は、船尾から手綱で引かれて泳いで渡ったが、岸に上がった騎兵がすぐに使用できるように、鞍を置き轡をはめた状態で船に載せられていた馬たちは例外であった。

語釈・文法注

  1. 21.27.3cum opus facto sit — 名詞 opus と完了分詞中性単数奪格 facto を組み合わせた「〜することが必要である」という慣用表現。facto は実質的に名詞「行動」のように機能している。
  2. 21.27.4latiore, ubi dividebatur, eoque minus alto alveo — 性質または手段の奪格。latiore...alveo(より広い川床によって)と eoque minus alto(それゆえにより浅い)が、川が島で分かれているために水幅が広がり、結果として水深が浅くなっている物理的状態を説明している。
  3. 21.27.5caetris superpositis incubantes — superpositis は「(革袋などの上に)置かれた」の意。Hispani は、衣類を詰めて浮袋にした革袋の上に、さらに自分の盾(caetra)を載せ、その上にうつ伏せになって(incubantes)泳いだ。
  4. 21.27.8pedes lintres, eques fere propter equos naves — 動詞 habebat の目的語となる対格句が二つ並置されている。歩兵(pedes、集合単数)は lintres(小舟・丸木舟)を、騎兵(eques)は馬を積むために naves(大型の船)を確保していた。
  5. 21.27.9equorum pars magna nantes loris a puppibus trahebantur — 意味上の複数一致(constructio ad sensum)。主語は単数の pars magna であるが、内容が複数の馬(equorum)を指すため、分詞 nantes と動詞 trahebantur は複数形をとる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §21.27.1-21.27.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.27.1-21.27.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。