Humanitext Reader

ホラティウス · 世紀祭の歌 §1-76

アポロンとディアーナへのローマ繁栄の祈願

1 / 1 箇所 · ラテン語

要旨

アポロンとディアーナをはじめとするローマの神々に対し、国家の繁栄、子孫繁栄、平和、そしてアウグストゥスによる統治の永続を少年少女の合唱が祈願する。

§1Phoebe silvarumque potens Diana, §2Lucidum caeli decus, o colendi §3Semper et culti, date quae precamur §4Tempore sacro, §5Quo Sibyllini monuere versus §6Virgines lectas puerosque castos §7Dis quibus septem placuere colles §8Dicere carmen.
ポエブスよ、そして森を支配するディアーナよ、天の輝かしい誉れよ、おお、常に崇められるべきまた崇められてきた神々よ、私たちが祈るものを与え給え、神聖なこの時に、シビュラの詩が勧めたこの時に、選ばれた乙女たちと清らかな少年たちが七つの丘を愛された神々に向けて賛歌を歌うことを。
§9Alme Sol, curru nitido diem qui §10Promis et celas aliusque et idem §11Nasceris, possis nihil urbe Roma §12Visere maius!
恵み深き太陽よ、輝く戦車に乗って一日を生み出し、また隠し、他者として、また同じものとして生まれ出ずる者よ、ローマの街よりも大いなるものを目にすることがありませんように!
§13Rite maturos aperire partus §14Lenis, Ilithyia, tuere matres, §15Sive tu Lucina probas vocari §16Seu Genitalis:
儀礼に従って、満ちた胎児を優しく出産させるイリテュイアよ、母親たちを守り給え、あなたがルーキーナと呼ばれることを好むにせよ、あるいはゲニタリスと呼ばれることを好むにせよ。
§17Diva, producas subolem patrumque §18Prosperes decreta super iugandis §19Feminis prolisque novae feraci §20Lege marita,
女神よ、子孫を繁栄させ、女性を娶ることに関する父たちの決定を、そして新たな子孫を豊かに生み出す婚姻法を成功へと導き給え。
§21Certus undenos deciens per annos §22Orbis ut cantus referatque ludos §23Ter die claro totiensque grata §24Nocte frequentes.
十一回にわたる十年ごとに、決まった周期が、賛歌と競技を再びもたらすように、晴れやかな昼に三度、そして同じく喜ばしい夜に、群れ集う人々へと。
§25Vosque veraces cecinisse, Parcae, §26Quod semel dictumst stabilisque rerum §27Terminus servet, bona iam peractis §28Iungite fata.
そして、一度告げられたことは、万物の揺るぎない境界が保持するであろうと、真実を歌ってきたパルカよ、既に過ぎ去った良き運命に、新たなる良き運命を繋ぎ合わせ給え。
§29Fertilis frugum pecorisque tellus §30Spicea donet Cererem corona;
作物と家畜を豊かに実らせる大地が、麦の穂の冠をケレースに捧げんことを。
§31Nutriant fetus et aquae salubres §32Et Iovis aurae.
そして、健康に良い水とユピテルの風が、作物を育てんことを。
§33Condito mitis placidusque telo §34Supplices audi pueros, Apollo;
弓を収めて穏やかに、優しく、哀願する少年たちの声を聞き給え、アポロンよ。
§35Siderum regina bicornis, audi, §36Luna, puellas:
二つの角を持つ星々の女王、ルーナよ、少女たちの声を聞き給え。
§37Roma si vestrumst opus, Iliaeque §38Litus Etruscum tenuere turmae, §39Iussa pars mutare Lares et urbem §40Sospite cursu, §41Cui per ardentem sine fraude Troiam §42Castus Aeneas patriae superstes §43Liberum munivit iter, daturus §44Plura relictis:
もしローマがあなた方の作品であり、イリアの軍勢がエトルリアの海岸に辿り着いたのなら、家政の神々と都市を、安全な航海によって移すよう命じられた一派が、燃え盛るトロイアを、害されることなく通り抜け、祖国を生き延びた、清らかなアイネイアースが、自由な道を切り開き、残されたものよりも多くのものを与えようとした、その者たちのために。
§45Di, probos mores docili iuventae, §46Di, senectuti placidae quietem, §47Romulae genti date remque prolemque §48Et decus omne.
神々よ、素直な若者たちに正しき品性を、神々よ、穏やかな老年に安息を、ロームルスの民に、富と子孫とすべての栄誉を与え給え。
§49Quaeque vos bobus veneratur albis §50Clarus Anchisae Venerisque sanguis,
そして、白い雄牛をもってあなた方を敬う、アンキーセースとウェヌスの輝かしい血統が、それを勝ち得んことを。
§51Impetret, bellante prior, iacentem §52Lenis in hostem.
彼は戦う者には立ち向かい、倒れた敵には慈悲深くある。
§53iam mari terraque manus potentes §54Medus Albanasque timet secures, §55Iam Scythae responsa petunt superbi §56Nuper, et Indi.
今や海でも陸でも、彼の強力な手とアルバの執政官の斧を、メディア人は恐れ、今や、かつて傲慢であったスキティア人や、インド人たちが、神託を求めている。
§57Iam Fides et Pax et Honor Pudorque §58Priscus et neglecta redire Virtus §59Audet, adparetque beata pleno §60Copia cornu.
今や、忠義と平和と名誉と、古き良き貞節と、顧みられなかった徳が敢えて戻ってきており、満ち足りた豊穣の角を持った、恵み豊かな豊穣が姿を現している。
§61Augur et fulgente decorus arcu §62Phoebus acceptusque novem Camenis, §63Qui salutari levat arte fessos §64Corporis artus, §65Si Palatinas videt aequus arces, §66Remque Romanam Latiumque felix §67Alterum in lustrum meliusque semper §68Prorogat aevum.
予言者であり、光り輝く弓で飾られ、九人のカメーナたちに愛されるポエブスが、治癒の技術をもって、疲れた身体の四肢を癒やす彼が、もしパラティウムの砦を好意的に見つめているならば、ローマの国力と幸運なラティウムを、次の五年へ、そして常に更なる良き時代へと、延ばし給え。
§69Quaeque Aventinum tenet Algidumque, §70Quindecim Diana preces virorum §71Curat et votis puerorum amicas §72Adplicat aures.
そしてアウェンティヌスとアルギドゥスを支配するディアーナが、十五人の男たちの祈りに配慮し、少年たちの願いに、好意的な耳を傾け給え。
§73Haec Iovem sentire deosque cunctos §74Spem bonam certamque domum reporto, §75Doctus et Phoebi chorus et Dianae §76Dicere laudes.
ユピテルとすべての神々がこれを聞き届けてくださるという、確かな良き希望を、私は家へと持ち帰る、ポエブスとディアーナの賛歌を歌うよう教えられた合唱隊として。

語釈・文法注

  1. §5Quo — quoは先行するtempore sacro(§4)を先行詞とする関係副詞的に機能する。関係節内では、Sibyllini versusが主語であり、monuere(警告した、指示した)の目的語として対格不定詞句virgines... puerosque... dicere carmen(§6-8)が続く構造をとる。
  2. §13aperire — 不定詞aperireは形容詞lenis(§14)を修飾する、ギリシア語風の叙述不定詞(〜するのに優しい)である。散文におけるlenis ad aperiendumに相当する。
  3. §25cecinisse — 不定詞完了形cecinisseは形容詞veracesに係り、「真実を歌ってきた(告げてきた)」という性質を表す。
  4. §43daturus — 未来能動分詞daturusは主語であるAeneas(§42)を修飾し、彼がトロイアからの生存者たちに「(失ったものよりも多くのものを)与えようとする、与える運命にある」という意図や運命を表す。
  5. §73sentire — sentireは対格不定詞句Iovem sentire deosque cunctosの動詞で、全体として先行する名詞spem(§74)の内容を説明する同格名詞節(〜という希望)を構成する。

この箇所を引用する

ホラティウス, 世紀祭の歌 §1-76. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0893.phi002.humanitext-lat2:1-76

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。