Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §1.1.1-1.1.7

ガリアの三分とそこに住む諸部族

1 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

ガリアの三つの地域とそこに住む諸部族(ベルガエ人、アクィターニー人、ガリア人)の地理的分布、およびそれぞれの特徴や隣接する部族との関係について説明している。

§1.1.1Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur.
ガリアは全体として三つの部分に分かれており、そのうちの一つにはベルガエ人が、他にはアクィターニー人が、第三の部分には自らの言語ではケルト人、我々の言語ではガリア人と呼ばれる人々が住んでいる。
§1.1.2Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se differunt.
これらすべての民は、言語、制度、法律において互いに異なっている。
Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et Sequana dividit.
ガリア人をアクィターニー人からガロンナ川が、ベルガエ人からはマトロナ川とセクアナ川が分けている。
§1.1.3Horum omnium fortissimi sunt Belgae, propterea quod a cultu atque humanitate provinciae longissime absunt, minimeque ad eos mercatores saepe commeant atque ea quae ad effeminandos animos pertinent important, §1.1.4proximique sunt Germanis, qui trans Rhenum incolunt, quibuscum continenter bellum gerunt.
これらすべての中で最も勇敢なのはベルガエ人である。 なぜなら、彼らは属州の文明や教養から最も遠く離れて暮らしており、商人が彼らのもとへ頻繁に往来して精神を軟弱にするようなものを持ち込むことが最も少ないからであり、またライン川の向こうに住むゲルマニア人に最も近く、彼らと絶えず戦争を行っているからである。
Qua de causa Helvetii quoque reliquos Gallos virtute praecedunt, quod fere cotidianis proeliis cum Germanis contendunt, cum aut suis finibus eos prohibent aut ipsi in eorum finibus bellum gerunt.
この理由から、ヘルウェティイ人もまた、日々の戦いにおいてほぼゲルマニア人と競い合っており、自分たちの領土から彼らを防ぎ止めるか、あるいは自ら彼らの領土で戦争を行っているため、勇気において残りのガリア人たちに勝っているのである。
§1.1.5[Eorum una pars, quam Gallos obtinere dictum est, initium capit a flumine Rhodano, continetur Garumna flumine, Oceano, finibus Belgarum, attingit etiam ab Sequanis et Helvetiis flumen Rhenum, vergit ad septentriones.
[これらのうち、ガリア人が領有していると言われている一部分は、ロダヌス川から始まり、ガロンナ川、大洋、ベルガエ人の領土によって囲まれており、セクアニー人とヘルウェティイ人の側でライン川にも接し、北方に傾いている。
§1.1.6Belgae ab extremis Galliae finibus oriuntur, pertinent ad inferiorem partem fluminis Rheni, spectant in septentrionem et orientem solem.
ベルガエ人はガリアの最も遠い国境から始まり、ライン川の下流部分にまで達し、北と日の上る方を向いている。
§1.1.7Aquitania a Garumna flumine ad Pyrenaeos montes et eam partem Oceani quae est ad Hispaniam pertinet; spectat inter occasum solis et septentriones.
アクィターニアはガロンナ川からピレネー山脈、およびヒスパニアに面した大洋の一部にまで達し、日の沈む方と北の間を向いている。
]

語釈・文法注

  1. 1.1.1Gallia est omnis divisa — omnis は主格単数女性で Gallia に一致している。これを「ガリア全体が」と名詞を直接修飾する形でも訳せるが、文頭での位置から、述語的に「ガリアは全体として…に分かれている」と解釈するのが一般的である。
  2. 1.1.1qui ipsorum lingua Celtae — 関係代名詞 qui の先行詞となる名詞や代名詞(ここでは「第三の部分に住む人々」を指す ii や ei)が省略されている。また ipsorum は qui の指す人々自身を指す属格である。
  3. 1.1.3ad effeminandos animos — 前置詞 ad と、名詞 animos に性・数・格を一致させた動形容詞(動名詞的形容詞)effeminandos が結びつき、目的(「精神を軟弱にするための、するような」)を表現している。
  4. 1.1.5quam Gallos obtinere dictum est — 関係節 quam ... dictum est において、非人称受動態 dictum est(〜と言われている)の主語(実質的な内容)として、対格不定詞句 Gallos obtinere(ガリア人が領有していること)が置かれている。先行詞は una pars。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §1.1.1-1.1.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:1.1.1-1.1.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。