§587bRes parata est, sequere me.
「準備はできた、ついておいで。
— §588Súmne ego homo miser, qui nusquam bene queo quiescere?
」私はなんと惨めな人間なのだろう、どこにいても心安らかに休むことができないとは。
§589si domi sum, foris est animus, sin foris sum, animus domist.
家にいれば心は外にあり、外にいれば心は家にある。
§590ita mi in pectore atque in corde facit amor incendium:
このように愛が私の胸の、そして心の中に火を放っているのだ。
§591ni ex oculis lacrumae defendant, iam ardeat credo caput.
もし目から涙が溢れ出て防いでくれなければ、もう頭が燃え上がってしまっていると私は信じる。
§592spem teneo, salutem amisi;
希望は抱いているが、救いを失ってしまった。
redeat an non, nescio:
それが戻ってくるか否か、私にはわからない。
§593si opprimit pater quod dixit, exsulatum abiit salus;
もし父が言ったことを実行に移して私を押しつぶすなら、救いは亡命へと去ってしまったのだ。
§594sin sodalis quod promisit fecit, non abiit salus.
だが、もし友が約束したことを果たしてくれたなら、救いは去ってはいない。
それにしても、たとえエウティクスが痛風の足であったとしても、もう港から戻って来られたはずだ。
id illi vitium maxumumst, §597quod nimis tardus est advorsum mei animi sententiam.
彼には最大の欠点がある、私の心の切なる願いに対して、あまりにも遅すぎるということが。
§598sed in est, quem currentem video? ípsus est.
だが、あそこに走っているのが見えるのは誰だ? 彼本人だ。
ibo obviam.
迎えに行こう。
§599nunc, quod restat, ei disperii: voltus neutiquam huius placet;
さて、残された事態はといえば――ああ、私はおしまいだ。 彼の表情は少しもよろしくない。
§600tristis incédit (pectus ardet, haereo), quassat caput.
悲しげに歩いてくる(胸が焦げる、私は立ちすくむ)、首を振っている。
§601Eutyche.
エウティクス!
§601bEu, Charine.
おお、カリヌス。
§601cPrius quam recipias anhelitum,
息を整える前に、一言で言ってくれ。
§602uno verbo eloquere: ubi égo sum? hicine an apud mortuos?
私はどこにいる? ここにいるのか、それとも死者たちの間にいるのか?
§603Neque apud mortuos neque hic es.
死者たちの間でもなければ、ここでもない。
§603bSalvos sum, immortalitas
私は助かった、不死が私に与えられたのだ。
§604mihi data est: hic emit illam, pulchre os sublevit patri.
この男が彼女を買い、見事に父親の顔に泥を塗って(騙して)くれたのだ。
§605impetrabilior qui vivat nullus est.
これほど願いを叶えるのが上手な男は世にいない。
dice, obsecro: §606si neque hic neque Acherunti sum, úbi sum?
頼むから言ってくれ、もし私がここにもアケローンにもいないなら、私はどこにいるのだ?
§606bNusquam gentium.
この世のどこにもいない。
§607Disperii, illaec interemit me modó oratio.
おしまいだ、たった今の言葉が私を殺してしまった。
§608Odiosast oratio, cum rém agas longinquom loqui.
重大な局面において、遠回しな話し方をする言葉は忌まわしい。
§609Quidquid est, ad capita rerum perveni.
何であれ、ことの核心に達してくれ。
§610bQuin tu illud potius nuntias quod nescio?
それよりも、私が知らないことを知らせてくれたらどうだ?
§611Mulier alienata est abs te.
あの女はお前から引き離されてしまった(他人のものになった)。
§611bEutyché, capital facis.
エウティクス、お前は死罪に値することをしているぞ。
§612Qui?
なぜだ?
§612bQuia aequalem et sodalem, liberum civem, enicas.
同い年の友、自由市民である私を、苦しめ殺そうとしているのだから。
§613Ne di sierint.
神々がそんなことをお許しになりませんように。
§613bDemisisti gladium in iugulum: iam cadam.
お前は私の喉元に剣を突き立てたのだ。 私は今にも倒れるだろう。
§614Quaeso hercle, animum ne desponde.
ヘラクレスにかけて頼む、がっかりしないでくれ。
§614bNullust quem despondeam.
奮い立たせるような心はもう残っていない。
§615loquere porro aliam malam rem.
さらに別の悪い知らせを語ってくれ。
cui est empta?
彼女は誰に買われたのだ?
§615bNescio.
わからない。
§616iam addicta atque abducta erat, quom ad portum venio.
私が港に着いたときには、彼女はすでに競り落とされ、連れ去られていたのだ。
§616bVae mihi,
ああ、哀れな私よ!
§617montis tu quidem mali in me ardentis iam dudum iacis.
お前は、燃え盛る災いの山々を、とっくから私の上に投げつけているのだ。
§618perge, excrucia, carnufex, quandoquidem occepisti semel.
続けろ、苦しめるがよい、拷問人め、一度始めてしまったからにはな。
§625Quid ego feci?
私は何をしたというのだ?
§625bPerdidisti me et fidem mecum tuam.
私を台無しにし、私に対するお前の信義をも台無しにしたのだ。
§626Di sciunt culpam meam istanc non esse ullam.
神々は、私にそんな非はこれっぽっちもないことをご存じだ。
§626bEugepae,
へえ、大したもんだ。
§627deos absentis testis memoras: quí ego istuc credam tibi?
ここにいない神々を証人として引き合いに出すとは。 どうやって私がそんなことを信じられるのだ?
§628Quia tibi in manu est quod credas, ego quod dicam, id mi in manust.
お前には信じるかどうかの自由があり、私には言うべきことを言う自由が手の内にあるからだ。
§629De istac ré argutus es, ut par pari respondeas, §630ad mandata claudus caecus mutus mancus debilis.
その件については、お前は実に弁が立ち、売り言葉に買い言葉で応じるが、頼み事に対しては、足が不自由で、盲目で、口がきけず、手が不自由で、弱り果てている。
§631promittebas te os sublinere meo patri: egomet credidi
お前は私の父親を騙してやると約束した。
§632homini docto rem mandare, is lapidi mando maximo.
私は私で、心得のある人間に仕事を任せたつもりだったが、とんでもない大石に仕事を任せてしまったのだ。
§633Quid ego facerem?
私に何ができたというのだ?
§633bQuid tu faceres? men rogas? requireres,
お前に何ができたかだと? 私に聞くのか?
探し出すべきだったのだ、その男が誰なのか、どこから来たのか、いかなる家柄なのかと、繰り返し尋ね回るべきだったのだ、市民なのか異邦人なのかをな。
§635bCivem esse aibant Atticum.
アッティカの市民だと言っていたぞ。
§636Vbi habitaret invenires saltem, si nomen nequis.
名前がわからないなら、せめてどこに住んでいるかだけでも見つけ出すべきだったのだ。
§637Nemo aiebat scire.
誰も知らないと言っていたのだ。
§637bAt saltem hóminis faciem exquireres.
だが、せめて男の風貌くらいは聞き出すべきだったろう。
§638Feci.
聞いたよ。
§638bQua forma esse aiebant igitur?
では、どんな容姿だと言っていたのだ?
§638cEgo dicam tibi:
お前に言おう。
§639canum, varum, ventriosum, bucculentum, breviculum, §640subnigris oculis, oblongis malis, pansam aliquantulum.
白髪交じりで、がに股で、太鼓腹で、頬が膨らんでいて、小柄で、目は黒ずんでいて、面長で、少し扁平足だとな。
§641Non hominem mihi, sed thensaurum nescio quem memoras mali.
お前は私に人間ではなく、何やら災難の宝庫を語っているのだな。
§642numquid est quod dicas aliud de illo?
彼について、他に何か言えることはないのか?
§642bTantum, quod sciam.
私の知る限りでは、それだけだ。
§643Edepol ne ille oblongis malis mihi dedit magnum malum.
おやまあ、あの面長の男は、私に大きな災いをもたらしてくれたものだ。
§644non possum durare, certumst exulatum hinc ire me.
私は耐えられない。 ここから亡命することが私の決意だ。
§645sed quam capiam civitatem, cogito, potissimum:
だが、どの国へ行くのが一番よいか、私は考えている。