§1Ἡσυχίαν μὲν λόγοις ἐπιτήδευε, ἡσυχίαν δὲ ἔργοις, ὡσαύτως δὲ ἐν γλώττῃ καὶ βαδίσματι·
言葉においては静けさを修め、行いにおいても静けさを(修めよ)。 同じように言葉遣いや歩き方においても。
σφοδρότητα δὲ ἀπόφευγε προπετῆ·
軽率な激しさは避けよ。
οὕτως γὰρ ὁ νοῦς διαμενεῖ βέβαιος, καὶ οὐχ ὑπὸ τῆς σφοδρότητος ταραχώδης γενόμενος ἀσθενὴς ἔσται καὶ βραχὺς περὶ φρόνησιν καὶ σκοτεινὸν ὁρῶν οὐδὲ ἡττηθήσεται μὲν γαστριμαργίας, ἡττηθήσεται δὲ ἐπιζέοντος θυμοῦ, ἡττηθήσεται δὲ τῶν ἄλλων παθῶν, ἕτοιμον αὐτοῖς ἅρπαγμα προκείμενος.
なぜなら、このようにすれば知性は確固としたまま留まり、激しさによって掻き乱されて弱くなり、思慮において不十分となり、暗闇を見るようになることもなく、大食に屈することもなく、激する怒りに屈することもなく、他の情念に屈することもなく、それらの情念の格好の獲物として差し出されることもないからである。
τὸν γὰρ νοῦν δεῖ τῶν παθῶν ἐπικρατεῖν ὑψηλὸν ἐπὶ ἡσύχου θρόνου καθήμενον ἀφορῶντα πρὸς θεόν.
なぜなら、知性は、静かな王座に高く座し、神を仰ぎ見つつ、諸々の情念を支配しなければならないからである。
μηδὲν ὀξυχολίας ἀνάπλεος ἔσο περὶ ὀργάς, μηδὲ νωθρὸς ἐν λόγοις, μηδὲ ἐν βαδίσμασιν ὄκνου πεπληρωμένος, ἵνα σοι ῥυθμὸς ἀγαθὸς τὴν ἡσυχίαν κοσμῇ καὶ θειῶδές τι καὶ ἱερὸν τὸ σχῆμα φαίνηται.
怒りに関して些かも短気で満たされることのないようにせよ。 言葉において怠惰であってはならず、歩き方において躊躇に満ちていてもならない。 それは、優れた秩序があなたのために静けさを飾り、あなたの姿が神聖で神々しいものと見えるためである。
φυλάττου δὲ καὶ τῆς ὑπερηφανίας τὰ σύμβολα, σχῆμα ὑψαυχενοῦν καὶ κεφαλὴν ἐξηρμένην καὶ βῆμα ποδῶν ἁβρὸν καὶ μετέωρον.
また、傲慢さの印、すなわち首を高く反らせた姿、持ち上げられた頭、贅沢で浮ついた足取りをも警戒せよ。
§2Ἤπιά σοι πρὸς τοὺς ἀπαντῶντας ἔστω τὰ ῥήματα, καὶ προσηγορίαι γλυκεῖαι·
出会う人々に対するあなたの言葉は穏やかであり、挨拶は親切であるように。
αἰδὼς δὲ πρὸς γυναῖκας καὶ βλέμμα τετραμμένον εἰς γῆν.
女性たちに対しては慎みを持ち、視線は地面に向けられるように。
λάλει δὲ περιεσκεμμένως ἅπαντα, καὶ τῇ φωνῇ τὸ χρήσιμον ἀποδίδου, τῇ χρείᾳ τῶν ἀκουόντων τὸ φθέγμα μετρῶν, ἄχρι ἂν καὶ ἐξάκουστον ᾖ, καὶ μήτε διαφεῦγον τὴν ἀκοὴν τῶν παρόντων ὑπὸ σμικρότητος, μήτε ὑπερβάλλον μείζονι τῇ κραυγῇ.
すべてのことを慎重に語り、声においては有益なものを与え、聞く者の必要に応じて発声を調節せよ。 それは十分に聞こえる程度であり、小さすぎて居合わせた人々の聴覚から逃れることもなく、大きすぎる叫び声となって度を越すこともないように。
φυλάττου δὲ ὅπως μηδέν ποτε λαλήσῃς ὃ μὴ προεσκέψω καὶ προενόησας·
あらかじめ考え、予見しなかったことを、決して口にしないよう用心せよ。
μηδὲ προχείρως καὶ μεταξὺ τῶν τοῦ ἑτέρου λόγων ὑπόβαλλε τοὺς σαυτοῦ δεῖ γὰρ ἀνὰ μέρος ἀκούειν καὶ διαλέγεσθαι, χρόνῳ μερίζοντα λόγον καὶ σιωπήν·
軽率に、また他人の言葉の途中に、自分の言葉を差し挟んではならない。 交代で聞き、かつ対話すべきであり、時間によって言葉と沈黙を分かつべきだからである。
μάνθανε δὲ ἀσμένως, καὶ ἀφθόνως δίδασκε, μηδὲ ὑπὸ φθόνου ποτὲ σοφίαν ἀποκρύπτου πρὸς τοὺς ἑτέρους, μηδὲ μαθήσεως ἀφίστασο δι’ αἰδῶ.
喜んで学び、惜しみなく教えよ。 決して嫉妬から他者に対して知恵を隠してはならず、恥ずかしさから学習を遠ざけてはならない。
ὕπεικε πρεσβυτέροις ἴσα πατράσιν·
父親に対するのと同様に年長者に従え。
τίμα θεράποντας θεοῦ·
神の仕え人たちを敬え。
κάταρχε σοφίας καὶ ἀρετῆς.
知恵と徳を率先して行え。
μηδὲ ἐριστικὸς ἔσο πρὸς τοὺς φίλους, μηδὲ χλευαστὴς κατ’ αὐτῶν καὶ γελωτοποιός·
友人たちに対して議論好きであってはならず、彼らを嘲る者や道化であってもならない。
ψεῦδος δὲ καὶ δόλον καὶ ὕβριν ἰσχυρῶς παραίτου·
嘘と欺瞞と傲慢は強く退けよ。
σὺν εὐφημίᾳ δὲ φέρε καὶ τὸν ὑπερήφανον καὶ ὑβριστὴν ὡς πρᾷός τε καὶ μεγαλόψυχος ἀνήρ.
柔和で気高い男として、傲慢な者や無礼な者をも、穏やかな言葉をもって耐え忍べ。
§3Κείσθω δέ σοι πάντα εἰς θεὸν καὶ ἔργα καὶ λόγοι, καὶ πάντα ἀνάφερε Χριστῷ τὰ σαυτοῦ, καὶ πυκνῶς ἐπὶ θεὸν τρέπε τὴν ψυχήν, καὶ τὸ νόημα ἐπέρειδε τῇ Χριστοῦ δυνάμει ὥσπερ ἐν λιμένι τινὶ τῷ θείῳ φωτὶ τοῦ σωτῆρος ἀναπαυόμενον ἀπὸ πάσης λαλιᾶς τε καὶ πράξεως.
あなたのすべての行いも言葉も、神に向けられるようにせよ。 あなたのすべてのことをキリストに帰せよ。 しばしば魂を神へと向け、知性をキリストの力に寄りかからせよ。 あたかも港において、救い主の神聖な光の中で、あらゆる語らいや行いから休息するかのように。
καὶ μεθ’ ἡμέραν πολλάκις μὲν ἀνθρώποις κοίνου τὴν σεαυτοῦ φρόνησιν, θεῷ δὲ ἐπὶ πλεῖστον ἐν νυκτὶ ὁμοίως καὶ ἐν ἡμέρᾳ·
そして、昼の間はしばしば人々に対して自分の知恵を分かち合い、神に対しては、夜においても昼と同様に、最も多くの時間を共にせよ。
μὴ γὰρ ὕπνος σε ἐπικρατείτω πολὺς τῶν πρὸς θεὸν εὐχῶν τε καὶ ὕμνων·
なぜなら、多くの睡眠が、神への祈りや賛美に勝ることがあってはならないからである。
θανάτῳ γὰρ ὁ μακρὸς ὕπνος ἐφάμιλλος.
長い眠りは死に匹敵するからである。
μέτοχος Χριστοῦ ἀεὶ καθίστασο τοῦ τὴν θείαν αὐγὴν καταλάμποντος ἐξ οὐρανοῦ·
天から神聖な光を放ち輝かせるキリストの分け前に、常に与かる者となれ。
εὐφροσύνη γὰρ ἔστω σοι διηνεκὴς καὶ ἄπαυστος ὁ Χριστός.
なぜなら、絶え間なく、やむことのないあなたの喜びは、キリストであるべきだからである。
§4Μηδὲ λῦε τὸν τῆς ψυχῆς τόνον ἐν εὐωχίᾳ καὶ ποτῶν ἀνέσει, ἱκανὸν δὲ ἡγοῦ τῷ σώματι τὸ χρειῶδες.
宴会や飲酒による緩みにおいて魂の緊張を弛めてはならない。 身体には必要なものだけで十分であると見なせ。
καὶ μὴ πρόσθεν ἐπείγου πρὸς τροφὰς πρὶν ἢ καὶ δείπνου παρῇ καιρός·
そして、夕食の時が訪れる前に、食事へと急いではならない。
ἄρτος δὲ ἔστω σοι τὸ δεῖπνον, καὶ πόαι γῆς προσέστωσαν καὶ τὰ ἐκ δένδρων ὡραῖα·
あなたの夕食はパンであるように。 そして大地の草や木々の果実がそれに添えられるように。
ἴθι δὲ ἐπὶ τὴν τροφὴν εὐσταθῶς καὶ μὴ λυσσώδη γαστριμαργίαν ἐπιφαίνων·
落ち着きを持って食事に赴き、狂気じみた大食を示してはならない。
μηδὲ σαρκοβόρος μηδὲ φίλοινος ἔσο, ὁπότε μὴ νόσος τις ἴασιν ἐπὶ ταύτην ἄγοι.
肉食を好む者、あるいは酒を好む者であってはならない。 ただし、何らかの病気があり、その治療がこれらに導く場合は別である。
ἀλλ’ ἀντὶ τῶν ἐν τούτοις ἡδονῶν τὰς ἐν λόγοις θείοις καὶ ὕμνοις εὐφροσύνας αἱροῦ τῇ παρὰ θεοῦ σοι χορηγουμένας σοφίᾳ, οὐράνιός τε ἀεί σε φροντὶς ἀναγέτω πρὸς οὐρανόν.
むしろ、これらの中にある快楽の代わりに、神からあなたに与えられる知恵によって、神聖な言葉や賛美の中にある喜びを選び取れ。 そして天への思いが、常にあなたを天へと高めるように。
§5Καὶ τὰς πολλὰς περὶ σώματος ἀνίει μερίμνας τεθαρσηκὼς ἐλπίσι ταῖς πρὸς θεόν, ὅτι σοί γε τὰ ἀναγκαῖα παρέξει διαρκῆ τροφήν τε τὴν εἰς ζωὴν καὶ κάλυμμα σώματος καὶ χειμερινοῦ ψύχους ἀλεξητήρια.
また、身体に関する多くの心配を和らげ、神への希望を確信せよ。 神はあなたに、十分な生命維持のための食物や身体の覆い、また冬の寒さを防ぐ防寒具など、必要なものを必ず提供してくださるからである。
τοῦ γὰρ δὴ σοῦ βασιλέως γῆ τε ἅπασα καὶ ὅσα ἐκφύεται·
なぜなら、全大地とそこに生え出るすべてのものは、実にあなたの王のものだからである。
ὡς μέλη δὲ αὑτοῦ τῶν αὑτοῦ θεραπόντων ὑπερβαλλόντως περιέπει καθάπερ ἱερὰ καὶ ναοὺς αὑτοῦ.
そして神は、ご自身の僕たちを、ご自身の部位として、あたかもご自身の聖所や神殿であるかのように、格別に大切にお守りになる。
διὰ δὴ τοῦτο μηδὲ νόσους ὑπερβαλλούσας δέδιθι μηδὲ γήρως ἔφοδον χρόνῳ προσδοκωμένου·
それゆえに、過度の病を恐れてはならず、時とともに予期される老いの到来をも恐れてはならない。
παύσεται γὰρ καὶ νόσος, ὅταν ὁλοψύχῳ προθέσει ποιῶμεν τὰς αὐτοῦ ἐντολάς.
なぜなら、私たちが魂を尽くした志をもって神の戒めを行うとき、病さえも止むからである。
§6Ταῦτα εἰδὼς καὶ πρὸς νόσους ἰσχυρὰν κατασκεύαζε τὴν ψυχήν, εὐθάρσησον ὥσπερ τις ἀνὴρ ἐν σταδίοις ἄριστος ἀτρέπτῳ τῇ δυνάμει τοὺς πόνους ὑφίστασθαι.
これらのことを知って、病に対しても魂を強く備えよ。 競技場における最も優れた男のように、揺るぎない力をもって苦難に耐え抜く勇気を持て。
μηδὲ ὑπὸ λύπης πάνυ πιέζου τὴν ψυχήν, εἴτε νόσος ἐπικειμένη βαρύνει εἴτε ἄλλο τι συμπίπτει δυσχερές, ἀλλὰ γενναίως ἀνθίστα τοῖς πόνοις τὸ νόημα, χάριτας ἀνάγων θεῷ καὶ ἐν μέσοις τοῖς ἐπιπόνοις πράγμασι ἅτε δὴ σοφώτερά τε ἀνθρώπων φρονοῦντι καὶ ἅπερ οὐ δυνατὸν οὐδὲ ῥᾴδιον ἀνθρώποις εὑρεῖν.
また、差し迫った病が重荷となろうとも、他の困難なことが起ころうとも、悲しみによって魂を甚だしく痛めつけられてはならない。 むしろ、神に感謝を捧げつつ、知性をもって勇気をもってそれらの苦難に対抗せよ。 たとえ困難な事柄のただ中にあっても、神は人間よりも賢いことを思索し、かつ人間には見出すことも容易でもないことを考えておられるからである。
ἐλέει δὲ κακουμένους, καὶ τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ βοήθειαν ἐπ’ ἀνθρώποις αἰτοῦ·
苦しんでいる人々を憐れみ、人々のために神からの助けを求めよ。
ἐπινεύσει γὰρ αἰτοῦντι τῷ φίλῳ τὴν χάριν, καὶ τοῖς κακουμένοις ἐπικουρίαν παρέξει, τὴν αὑτοῦ δύναμιν γνώριμον ἀνθρώποις καθιστάναι βουλόμενος, ὡς ἂν εἰς ἐπίγνωσιν ἐλθόντες ἐπὶ θεὸν ἀνίωσιν καὶ τῆς αἰωνίου μακαριότητος ἀπολαύσωσιν, ἐπειδὰν ὁ τοῦ θεοῦ υἱὸς παραγένηται ἀγαθὰ τοῖς ἰδίοις ἀποκαθιστῶν.
なぜなら、神は求める友に恵みをもって同意し、苦しむ人々に救いの手を差し伸べられるからである。 それは、ご自身の力を人々に知らせることを望み、彼らが認識に至って神のもとへと昇り、永遠の至福を享受するためである。 神の御子が到来し、ご自身の者たちに善きものを回復してくださる時に。