- 底本
- Hippocrates. Oeuvres complètes d'Hippocrate, Vol. 6. Littré, Émile, editor. Paris: Baillière, 1849
- 翻訳
- AI生成(gemini-3.5-flash) — 機械翻訳のため誤りを含む場合があります
- 言語
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:greekLit:tlg0627.tlg030.humanitext-grc1:9-10
- 出力
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
直腸脱に対する用手整復の手順と、再脱出を防ぐための固定用包帯法、排便時の姿勢について説明し、収斂作用や消炎作用を持つ多様な植物性・鉱物性の湿布や薬液を用いた治療処方を示す。
9. Ἢν δὲ ὁ ἀρχὸς ἐκπίπτῃ, ἀνώσας σπόγγῳ μαλθακῷ, καὶ καταχρίσας κοχλίῃ, τῶν χειρῶν δήσας,1 ἐκκρέμασον ὀλίγον χρόνον, καὶ εἴσεισιν. Ἢν δὲ μεῖζον ἐκπέσῃ καὶ μὴ μένῃ ἔνδον, διαζώσας ἐν τῇσι λαγόσι, καὶ ὑφεὶς ὄπισθεν ἐκ τοῦ διαζώματος ταινίην, ὤσας ἔσω τὸν ἀρχὸν, προσθεῖναι σπόγγον μαλθακὸν βρέξας ὕδατι θερμῷ, ἐνεψήσας2 λωτοῦ πρίσματα· καταχέαι δὲ καὶ κατὰ τοῦ ἀρχοῦ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ ὕδατος, τὸν δὲ σπόγγον ἐκπιέσαι· ἔπειτα ὑποτείνας τὴν ταινίην διὰ μέσων τῶν σκελέων, ἀναδῆσαι περὶ τὸν ὀμφαλόν. Ὅταν δὲ θέλῃ ἀφοδεύειν, ἐπὶ λασάνοισιν ὡς στενοτάτοισιν ἀφοδευέτω· ἢν δὲ παιδίον ᾖ, ἐπὶ γυναικὸς τῶν ποδῶν, πρὸς τὰ γούνατα προσκλιθείς. Ὅταν δὲ ἀφοδεύῃ, τὰ σκέλεα ἐκτεινάτω· οὕτω γὰρ ἂν ἥκιστα ἐκπίπτοι3 ἡ ἕδρη. Ἢν δὲ ὑγραίνηται ὁ ἀρχὸς, καὶ ἰχὼρ ἀποῤῥέῃ, περινίψαι τρυγὶ κεκαυμένῃ καὶ ὕδατι ἀπὸ μυρσίνης, καὶ ἀδίαντον ξηρήνας καὶ κόψας, διασήσας, κατάπασσε. Ἢν δὲ αἱμοῤῥοῇ, περινίψας τοῖσιν αὐτοῖσι, χαλκῖτιν καὶ πρίσμα κυπαρίσσου ἢ κέδρου ἢ πίτυος ἢ τερμίνθου τρίψας, συμμίξας τῇ χαλκίτιδι ἴσον, καταπλάσσειν, τὰ ἔξωθεν δὲ κηρωτῇ παχείῃ περιαλείφειν. Ὁκόταν ἀρχὸς ἐκπίπτῃ καὶ μὴ θέλῃ κατὰ χώρην μένειν, σίλφιον ὅτι ἄριστον καὶ πυκνότατον ξύσας λεπτὸν καταπλάσσειν. Καὶ τοῦ πταρμικοῦ φαρμάκου πρὸς τὴν ῥῖνα προστιθέναι καὶ παροξύνειν τὸν ἄνθρωπον. Ἢ ὕδατι θερμῷ περιπλύνας σίδια, καὶ στυπτηρίην τρίψας ἐν οἴνῳ λευκῷ, καταχέαι τοῦ ἀρχοῦ, ἔπειτα ῥάκεα ἐμβαλεῖν, καὶ τοὺς μηροὺς ξυνδῆσαι ἡμέρας τρεῖς, καὶ νηστευέτω, οἶνον δὲ πινέτω γλυκύν. Ἢν δὲ μηδὲ οὕτω διαχωρέῃ, μίλτον μίξας ὁμοῦ μέλιτι διαχριέτω. Ἀρχὸς ἢν ἐκπίπτῃ καὶ αἱμοῤῥοῇ· ἄρου ῥίζης περιελὼν τὸν φλοιὸν, ἑψεῖν ἐν ὕδατι· ἔπειτα τρίβειν ἄλητον ξυμμίσγων, καὶ καταπλάσσειν θερμόν. Ἄλλο· τῆς ἀμπέλου τῆς ἀγρίης, ἣν ἔνιοι καλέουσι ψιλώθριον, ταύτης τὰς ῥίζας τὰς ἀπαλωτάτας περιξέσαντα ἑψῆσαι ἐν οἴνῳ μέλανι ἀκρήτῳ αὐστηρῷ· ἔπειτα τρίψαντα καταπλάσσειν χλιηρόν· ξυμμίσγειν δὲ καὶ ἄλευρα, καὶ φυρῇν ἐν οἴνῳ λευκῷ καὶ ἐλαίῳ χλιηρῶς. Ἄλλο· κωνείου καρπὸν τρίβοντα, παραστάζειν οἶνον λευκὸν εὐώδεα, ἔπειτα καταπλάσσειν χλιηρόν. Ἢν δὲ φλεγμαίνῃ, κισσοῦ ῥίζαν ἑψήσας ἐν ὕδατι, τρίψας λεῖον, ἄλευρον ξυμμίσγων ὡς κάλλιστον, ἐν οἴνῳ λευκῷ φυρήσας, καταπλάσσειν, καὶ ἄλειφα πρὸς τούτοις ξυμμίξας. Ἄλλο· μανδραγόρου ῥίζαν μάλιστα μὲν χλωρὴν, εἰ δὲ μὴ, ξηρὴν, τὴν μὲν οὖν χλωρὴν ἀποπλύναντα καὶ ταμόντα, ἑψῆσαι ἐν οἴνῳ κεκρημένῳ, καὶ καταπλάσσειν· τὴν δέ γε ξηρὴν τρίψαντα καταπλάσσειν ὁμοίως. Ἄλλο· σικύου πέπονος τὸ ἔνδον τρίψας λεῖον καταπλάσσειν.
9. もし直腸が脱出するなら、柔らかい海綿で押し上げ、カタツムリ(の粘液)を塗りつけ、両手を縛って、少しの間吊り下げておけ。そうすれば引っ込む。もしより大きく脱出し、内側に留まらないならば、脇腹のところで帯を締め、後ろ側でその帯の下から紐を通し、直腸を内側に押し込んでから、温水に浸した柔らかい海綿(これにはロータスの木屑を煮出しておく)をあてがいなさい。そしてその温水自体を直腸の上から注ぎかけ、海綿を絞りなさい。それから、紐を両脚の間に通して引き伸ばし、おへその周りで結びなさい。排便したくなったときは、できるだけ幅の狭い便器の上で排便させよ。もし子供であれば、女性の脚の上に、彼女の膝に寄りかかるようにして排便させよ。排便するときは、両脚を伸ばさせよ。そうすれば肛門が脱出する可能性が最も低くなるからである。もし直腸が湿り、分泌液が流れ出るなら、焼いた葡萄酒の滓とミルトスの煎じ汁で周囲を洗い、乾燥させて砕き、ふるいにかけたホウライシダを振りかけよ。もし出血しているなら、同じもので周囲を洗い、黄銅鉱と、イトスギ、レバノン杉、マツ、あるいはテレビンノキの木屑をすり潰し、黄銅鉱と同量を混ぜ合わせ、湿布として施し、外側には厚く蝋膏を塗りつけよ。直腸が脱出して元の場所に留まろうとしないときは、最高品質で最も密度の高いシルフィオンを細かく削って湿布せよ。また、くしゃみ薬を鼻に当てがって、患者を刺激せよ。あるいは、温水でザクロの皮を洗い、白ワインの中で明礬をすり潰して、直腸に注ぎかけ、その後に布切れを挿入し、両太ももを3日間縛りつけ、患者は絶食し、甘いワインを飲ませよ。もしこれでも戻らないなら、赭石を蜂蜜と混ぜ合わせて塗りつけよ。直腸が脱出して出血している場合。アルムの根の皮を剥ぎ、水で煮よ。それから小麦粉を混ぜながらすり潰し、温かい状態で湿布せよ。別法。一部の者がプシロトリオンと呼ぶ野生のブドウ、これの最も柔らかい根の皮を削り、生の渋い赤ワインで煮よ。それから、すり潰して人肌の温かさで湿布せよ。また小麦粉も混ぜ合わせ、白ワインと油で人肌に温めて練りなさい。別法。ドクニンジンの実をすり潰しつつ、香りのよい白ワインを滴らし、それから人肌の温かさで湿布せよ。もし炎症を起こしているなら、キヅタの根を水で煮て、滑らかにすり潰し、極上の小麦粉を混ぜ、白ワインで練って湿布し、さらにこれらに軟膏を混ぜ合わせよ。別法。マンドラゴラの根、できれば生のものを、そうでなければ乾燥したものを。生のものはよく洗い、切り刻んで、水で薄めたワインで煮て湿布せよ。一方、乾燥したものは、すり潰して同様に湿布せよ。別法。熟したウリの内側を滑らかにすり潰して湿布せよ。
10. Ἢν δὲ γένηται ὀδύνη καὶ μὴ φλεγμήνῃ, λίτρον ὀπτήσας ἐρυθρὸν, καὶ τρίψας λεῖον, καὶ στυπτηρίην, καὶ ἅλας φώξας, καὶ τρίψας λείους, συμμίξαι ἴσον ἑκάστου· εἶτα πίσσῃ ξυμμίξας ὡς βελτίστῃ, ἐς ῥάκος ἐναλείψας, ἐντιθέναι καὶ καταδεῖν. Ἄλλο· καππάριος φύλλα χλωρὰ τρίψας, ἐς μαρσίπιον ἐμβαλὼν, προσκαταδεῖν· καὶ ἐπὴν καίειν δοκέῃ, ἀφαιρέειν καὶ αὖθις προστιθέναι. Ἢν δὲ μὴ ᾖ φύλλα καππάριος, τὸν φλοιὸν τῆς ῥίζης κόψας, φυρήσας οἴνῳ μέλανι, τὸν αὐτὸν τρόπον καταδεῖν. Τοῦτο καὶ πρὸς σπληνῶν ὀδύνην ἀγαθόν. Τούτων τῶν καταπλασμάτων δύναται τὰ μὲν ψύχοντα κωλύειν ῥεῖν, τὰ δὲ μαλθάσσοντα καὶ θερμαίνοντα διαχεῖν, τὰ δὲ ἐς ἑωυτὰ ἕλκοντα ξηραίνειν καὶ ἰσχναίνειν. Τοῦτο δὲ τὸ νούσημα γίνεται, ὅταν χολὴ καὶ φλέγμα ἐς τοὺς τόπους καταστηρίξῃ. Ἀρχοῦ δὲ φλεγμήναντος, διαχρίειν τῷ φαρμάκῳ, ὅπη ἡ ῥητίνη καὶ τὸ ἔλαιον καὶ ὁ κηρὸς καὶ ἡ μολύβδαινα καὶ τὸ στέαρ· ὡς θερμότατα διεῤῥήθησαν4 καταπλάττεσθαι.
10. もし痛みが起きて、炎症がないなら、赤い天然炭酸ソーダを焼き、滑らかにすり潰し、明礬、および炒った塩(これらも滑らかにすり潰す)を、それぞれ同量ずつ混ぜ合わせよ。それから、極上のピッチと混ぜ合わせ、布に塗りつけて、挿入し、包帯で固定せよ。別法。ケッパーの生の葉をすり潰し、小さな袋に入れて、外側から縛りつけよ。そして、灼熱感を感じるようになったら取り外し、また再びあてがいなさい。もしケッパーの葉がないなら、根の皮を刻み、赤ワインで練って、同じように縛りつけよ。これは脾臓の痛みにも良い。これらの湿布剤のうち、あるものは冷却することによって流出を防ぐことができ、あるものは軟化させ温めることによって分散させることができ、あるものは水分を自らの中に引き寄せることによって乾燥させ、収縮させることができる。この病気は、胆汁と粘液がそれらの部位に沈着したときに起こる。直腸が炎症を起こしたときは、樹脂、油、蝋、酸化鉛、脂肪が含まれている薬を塗りつけよ。これらは規定されたように、できるだけ温かい状態で湿布されるべきである。
- 9τῶν χειρῶν δήσας
属格の τῶν χειρῶν は、動詞 δήσας(「縛る」)が「身体の一部を縛る」ことを表す際の属格(部分属格の一種)である。「両手を縛って」の意味。
- 9ἐνεψήσας
ἐνέψω(煮出す)のアオリスト能動態分詞で、直前の σπόγγον...βρέξας(温水に浸した海綿)を修飾する。海綿を浸す温水に「ハスの木屑をあらかじめ煮出しておいた」という先行・付帯状況を表す。
- 9οὕτω γὰρ ἂν ἥκιστα ἐκπίπτοι
ἄν と希求法(ἐκπίπτοι)の組み合わせによる潜在・可能性(potential optative)の表現。「このようにすれば、肛門が脱出することは最も少なくなるだろう(脱出しにくくなるだろう)」という予測を示す。
- 10διεῤῥήθησαν
διαγορεύω(規定する、詳細に述べる)の受動アオリスト διερρήθην の三人称複数形。「それらが(個々に・はっきりと)規定されたように、できるだけ温かい状態で」を意味し、前文に記述された調剤や塗布の指示を指している。
翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(1 件・最終 2026-09-22)
- 2026-09-22 AI校閲 — 原文 1 件
