[AFRICANUS libro quinto quaestionum. ] §7.1.36.prQui usum fructum areae legauerat, insulam ibi aedificauit: ea uiuo eo decidit uel deusta est: usum fructum deberi existimauit, contra autem non idem iuris esse, si insulae usu fructu legato area, deinde insula facta sit.
공지의 용익권을 유증한 자가 그곳에 공동주택을 건축했다. 그것은 그의 생전에 무너지거나 불타 버렸다. 그는 공지의 용익권이 인도되어야 한다고 판단했다. 그러나 반대로, 공동주택의 용익권이 유증된 후에 공지가 되고 그 후에 다시 공동주택이 세워진 경우에는 동일한 법리가 적용되지 않는다.
idemque esse, et si scyphorum usus fructus legatus sit, deinde massa facta et iterum scyphi: licet enim pristina qualitas scyphorum restituta sit, non tamen illos esse, quorum usus fructus legatus sit.
그리고 컵의 용익권이 유증된 후 그것이 금속 덩어리가 되었다가 다시 컵이 된 경우에도 동일하다. 비록 컵의 원래 상태가 복원되었다 할지라도, 그것들이 용익권이 유증되었던 그 컵들은 아니기 때문이다.
§7.1.36.1Stipulatus sum de Titio fundum Cornelianum detracto usu fructu: Titius decessit: quaesitum est, quid mihi heredem eius praestare oportet.
나는 티티우스로부터 용익권을 제외하고 코르넬리우스 토지를 인도받기로 약정하였다. 티티우스가 사망했다. 그의 상속인이 나에게 무엇을 이행해야 하는지가 문제되었다.
respondit referre, qua mente usus fructus exceptus sit: nam si quidem hoc actum est, ut in cuiuslibet persona usus fructus constitueretur, solam proprietatem heredem debiturum: sin autem id actum sit, ut promissori dumtaxat usus fructus reciperetur, plenam proprietatem heredem eius debiturum.
그는 어떤 의도로 용익권이 제외되었는가에 달려있다고 답변하였다. 즉, 만일 어떤 사람이든 그 인격에서 용익권이 설정되도록 하는 것이 합의되었다면 상속인은 소유권만을 부담할 것이다. 그러나 만약 약속자 본인에게만 용익권이 유보되도록 합의되었다면 그의 상속인은 완전한 소유권을 부담할 것이다.
hoc ita se habere manifestius in causa legatorum apparere: etenim si heres, a quo detracto usu fructu proprietas legata sit, priusquam ex testamento ageretur, decesserit, minus dubitandum, quin heres eius plenam proprietatem sit debiturus.
이러한 법리는 유증의 사안에서 더 명백하게 나타난다. 왜냐하면 용익권을 제외하고 소유권이 유증된 상속인이 유언에 기한 소가 제기되기 전에 사망하였다면, 그의 상속인이 완전한 소유권을 부담해야 한다는 점은 의심의 여지가 더 적기 때문이다.
idemque et si sub condicione similiter legatum sit et pendente condicione heres decessit.
그리고 마찬가지로 조건부로 유사한 유증이 이루어지고 조건이 미성취인 동안 상속인이 사망한 경우에도 동일하다.
§7.1.36.2Usus fructus serui Titio legatus est: cum per heredem staret, quo minus praestaretur, seruus mortuus est: aliud dici non posse ait, quam in id obligatum esse heredem, quanti legatarii intersit moram factam non esse, ut scilicet ex eo tempore in diem, in quo seruus sit mortuus, usus fructus aestimetur.
노예의 용익권이 티티우스에게 유증되었다. 상속인의 지체로 인하여 그것이 이행되지 않고 있던 중에 노예가 사망하였다. 그는 상속인이 지체가 발생하지 않았더라면 수증자가 가졌을 이익에 대해 의무를 부담한다고 말할 수밖에 없다고 한다. 즉, 그 지체 시점부터 노예가 사망한 날까지의 기간에 대하여 용익권이 평가되는 것이다.
cui illud quoque consequens esse, ut si ipse Titius moriatur, similiter ex eo tempore, quo mora sit facta, in diem mortis aestimatio usus fructus heredi eius praestaretur.
이로부터 만약 티티우스 본인이 사망하는 경우에도 마찬가지로 지체가 발생한 때로부터 사망일까지의 용익권 평가액이 그의 상속인에게 이행되어야 한다는 결론이 따른다.